Nowy osobowy samochód to w Rosji oznacza produkty krajowe, takie jak Łada czy UAZ albo pojazdy chińskich producentów. Do czasu rozpoczęcia rosyjskiej agresji na Ukrainę można było także przebierać w szerokiej ofercie aut zachodnich koncernów. Rosjanie szczególnie cenili takie marki jak m.in. Audi, BMW, Hyundai, KIA, Lexus, Mercedes, Renault, Skoda, Toyota czy Volkswagen. A te na dobre zniknęły z salonów, gdyż koncerny w ramach wprowadzanych sankcji wycofały się z Rosji. Oficjalna sprzedaż została wstrzymana.
Ale Rosjanie tak łatwo nie zrezygnowali ze swoich motoryzacyjnych marzeń. Jest ogromna grupa nabywców (w 2026 r. połowa ankietowanych w badaniu instytutu Autostat deklarowała zakup poprzez import równoległy), która nie ufa chińskim samochodom i dalej ceni zachodnie pojazdy. I jest skłonna wydać więcej, byle móc jeździć autem pożądanej marki. Jakim zatem cudem Rosjanie wciąż kupują nowe samochody niemieckich, koreańskich czy japońskich marek? Wszystko dzięki sprytnym rozwiązaniom aby ominąć sankcje. To tzw. import równoległy, który kwitnie na potęgę od kilku lat (wspiera go stosowne rozporządzenie zezwalające na import towarów zagranicznych bez zgody producenta lub właściciela praw autorskich; w grudniu 2025 r. przedłużono je na kolejny rok).
Początki importu równoległego to była prawdziwa jazda bez trzymanki. Na rynku pojawiło się mnóstwo indywidualnych importerów. Prócz nich dawni autoryzowani dealerzy zachodnich koncernów. Wszyscy zwrócili uwagę na kluczowe rynki. Wśród nich Chiny oraz kraje Bliskiego Wschodu (źródło luksusowych terenówek). Co bardziej przedsiębiorczy szukali pośredników w Niemczech, Francji czy we Włoszech. Wszystko po to, by różnymi drogami sprowadzać to, na co jest zapotrzebowanie. A w czołówce oprócz Toyoty to marki niemieckie i koreańskie. Wówczas mało komu przeszkadzało, że menu komputera pokładowego to chińskie znaki albo inne języki mało znane Rosjanom. Mało kto też przejmował się brakiem wzmocnionego ogrzewania czy zawieszenia z podwyższonym prześwitem. Pierwsze otrzeźwienie pojawiło się dopiero wraz z potrzebą napraw czy wymiany części zamiennych. A tych było jak na lekarstwo. Diagnostyka komputerowa kojarzyła się zaś z loterią. Nie wszystko dało się tak łatwo sprawdzić.
Kto to kupował i dalej kupuje? Większość nowych samochodów trafia do najbogatszych rejonów kraju. W czołówce Moskwa wraz z obwodem moskiewskim, Sankt Petersburg oraz Kraj Krasnodarski i Obwód Królewiecki. Pozostałe regiony Rosji mają już minimalne znaczenie w statystykach. Ich udział jest symboliczny.
Początek 2026 r. Po dwóch pierwszych miesiącach poznaliśmy szczegółowe dane na temat tegorocznego importu nowych samochodów do Rosji. Cóż się okazuje? W styczniu i w lutym 2026 r. ponad połowa sprowadzonych nowych aut do Federacji Rosyjskiej to tzw. import równoległy, który omija sankcje nałożone na Rosję. To łącznie aż 44 800 nowych egzemplarzy. Do Rosji trafiają samochody nie tylko przez Chiny, ale także z innych państw. Wedle danych Autostat, wśród nich są m.in. Kirgistan (20,5 proc. udziałów w imporcie w lutym 2026 r.), Korea Południowa (wzrost 2,8-krotny) czy Japonia (wzrost o 42 proc. w lutym 2026 r.).
Oczywiście kluczowym dostawcą samochodów w ramach programów omijania sankcji są Chiny (67,2 proc. udziałów w imporcie wszystkich pojazdów w lutym 2026 r.). To, wedle raportu Reutersa, centrum "szarego rynku". Na lukratywny i względnie bezpieczny biznes skusili się przede wszystkim autoryzowani dealerzy pojazdów w Rosji i Chinach. Niemal wszyscy korzystają ze sprawdzonej metody. Chińczycy rejestrują nowe samochody u siebie (a to prosty mechanizm do poprawy wyników sprzedaży i uzyskania dodatkowych dotacji i rabatów), i następnie wysyłają na eksport. Auta z tzw. zerowym przebiegiem błyskawicznie trafiają na wygłodniały rosyjski rynek. Nikt nie potrzebuje zgody producenta na eksport pojazdu używanego. Oczywiście, określenie używane auto to fikcja. Nowe auta na placu u dealera zyskują tablice rejestracyjne i szybko trafiają na lawety. Mało który pojazd przemieszcza się na własnych kołach po uliczkach chińskich miast.
Popularność Chin w rankingu dostawców nie powinna dziwić. To w tym kraju produkuje się wiele samochodów znanych koncernów. Znamienne, że Rosjanom nie przeszkadza chińska specyfikacja, skoro liczy się znaczek producenta i sprawdzona konstrukcja. I tak oto od 2023 r. eksport takich aut do Rosji wzrósł dwukrotnie. W czołówce oczywiście japoński gigant. W 2025 r. do Rosji sprowadzono niemal 30 000 nowych Toyot. Aż 24 000 z nich zjechały z taśm montażowych w chińskich zakładach.
Wyniki zbliżone do Toyoty notują Niemcy. Łączny wynik za 2025 r. w przypadku BMW, Mercedesa i Volkswagena to niemal 47 000 pojazdów. Ponad 20 000 egz. to chińska produkcja. A co z pozostałymi? To już produkcja europejska, co wiąże się z długą drogą do klienta. Ostatecznie większość wjechała do Rosji dzięki Chinom. W czołówce niebywale kosztowny Mercedes Klasy G (produkcja w Austrii) oraz Mercedes GLC 300 i BMW X1.
Trudno nie wspomnieć o zachodnich samochodach wyprodukowanych nielegalnie w Rosji. Stellantisowi ukradziono Citroena C5 Aircross (montaż w dawnej fabryce koncernu w Kałudze). A w dawnej fabryce koncernu Hyundai-Kia składano różne modele koreańskiej firmy (m.in. Creta, i30), pod logo Solaris. Jak to możliwe? W obu przypadkach pomogli Chińczycy, którzy dostarczyli wszystkie niezbędne komponenty. Oczywiście nieoficjalnie.
Czy takim praktykom można w jakikolwiek sposób przeciwdziałać? Specjaliści przyznają, że jest to wyzwanie na miarę "mission impossible". Bezradni są nie tylko producenci. Mimo że procederem interesują się takie urzędy jak niemieckie ministerstwo gospodarki, południowokoreańskie ministerstwo handlu czy japońskie instytucje rządowe to jak dotąd nie odnotowano większych sukcesów. Właściwie jedynym z osiągniętych celów jest blokowanie dostępu do usług zdalnych w samochodach znajdujących się na terenie Federacji Rosyjskiej. Dzięki funkcji geolokalizacji użytkownicy pojazdów są odcięci od zdalnych aktualizacji i usług takich jak monitorowanie pojazdu czy wyznaczanie tras z pominięciem korków.
Niewykluczone, że kurek powoli dokręcą sami Rosjanie. Z myślą o ratowaniu lokalnego przemysłu oraz chińskich inwestycji znów majstrowano przy przepisach. Jedną z kluczowych zmian jest nowy system naliczania opłat recyklingowych. Wedle prognoz uderzy on przede wszystkim w segment samochodów kompaktowych i klasy średniej bardziej przystępnych cenowo. Dla przeciętnego rosyjskiego nabywcy oznacza to np., że nowa hybrydowa Toyota RAV4 stanie się jeszcze droższa i znacznie trudniej dostępna. Ale już nowa Mazda CX-5 z wolnossącym silnikiem o mocy poniżej progu 160 KM wciąż będzie ciekawą propozycją. A to nie wszystko.
Rosyjscy eksperci przewidują znaczne podwyżki cen w segmencie samochodów premium. Znamienne, że nie oczekują spadku sprzedaży. Potencjalny nabywca nowych Audi, BMW czy Mercedesów i tak nie zrezygnuje z zakupu. Szacowane spadki to ledwie 2-3 proc. W praktyce to niemal niezauważalne.
Nowe opłaty to nie wszystko. Rosjanie pracują nad przywróceniem obowiązku instalowania w nowych samochodach (importowanych) systemu automatycznego wzywania pomocy w razie wypadku. Wedle doniesień lokalnych mediów nowa rezolucja powinna obowiązywać już od kwietnia 2026 r. Ale czy to powstrzyma import? Co najwyżej wpłynie pozytywnie na sytuację dystrybutorów elektroniki i warsztatów montażowych. Ktoś na tym zarobi.
Rosja szykuje zachodnim rządom jeszcze jedną niespodziankę. Według doniesień niemieckich mediów (Deutsche Welle, Auto Motor und Sport) Rosjanie pracują nad wdrożeniem przepisów, które ułatwią rejestrację pojazdów skradzionych w tzw. krajach wrogich. Celem jest legalizacja samochodów, które skradziono i przywieziono do Federacji Rosyjskiej z 27 państw członkowskich UE oraz Australii, Japonii, Kanady, Korei Południowej, Norwegii, Szwajcarii, czy USA. Wszystko oczywiście w myśl ochrony interesów rosyjskich użytkowników samochodów, którzy mogą nie zdawać sobie sprawy z tego, że dany pojazd figuruje w europejskich rejestrach skradzionych samochodów. Czy to oznacza, że wzrośnie liczba kradzieży? Trudno ocenić. Niemniej, jednego możemy być pewni. Kanały przerzutowe istnieją i funkcjonują całkiem nieźle dzięki importowi równoległemu. A chętnych nie brakuje. W końcu nie każdy chce Ładę czy chińskie auto.