Pewnie nie raz słyszeliście o wlewaniu zwykłego oleju roślinnego do baku samochodu z silnikiem diesla. Pora to spełnić. A ściślej zalać do baku Mazdy CX-80 z dieslem 3,3 l nowy syntetyczny olej napędowy znany pod nazwą HVO100. W uproszczeniu to odnawialny diesel produkowany z olejów roślinnych czy odpadów tłuszczowych (stosowany jest proces hydrorafinacji). W praktyce istnieje duże prawdopodobieństwo, że wśród tych składników znajduje się także frytura, na której przygotowaliście frytki czy inną potrawę.
Oczywiście cudów nie ma. Nie ważne co wlejesz do zbiornika – tradycyjny olej napędowy czy też syntetyczny HVO100 (oba można mieszać ze sobą) - z rury wydechowej będzie się wydobywać mniej więcej to samo. Niemniej Mazda przekonuje, że dzięki wysokiej liczbie cetanowej emisja cząstek stałych i tlenków azotu będzie niższa. Kluczowe jest jednak co innego. Nowe paliwo HVO100 w porównaniu ze zwykłym dieslem przyczynia się do ogromnej redukcji emisji gazów cieplarnianych. W całym cyklu produkcji i użytkowania HVO100 to aż o 90 proc. mniej. Różnica gigantyczna.
W Polsce syntetyczny olej napędowy to wciąż nowość. Zatankujesz go tylko na kilku stacjach w Polsce. Znacznie łatwiej jest za naszymi zachodnimi i północnymi granicami. Bez trudu znajdziesz stacje m.in. w Austrii, Francji, Niemczech, Finlandii, Norwegii czy w Szwecji. Nie trzeba jednak jechać tak daleko, by przekonać się jak jeździ diesel zatankowany w pełni HVO100. W Polsce Mazda ruszyła z pilotażowym programem testów do którego zaprosiła dziennikarzy motoryzacyjnych. Dwa samochody (Mazdy CX-60 i CX-80) mają przejechać ok. 35-40 tys. km. Tyle na początek, by zebrać informacje o zużyciu paliwa, emisji spalin czy pracy silnika.
Do garażu Moto.pl trafiła Mazda CX-80 Homura Plus z dobrze znanym sześciocylindrowym dieslem 3.3 E-Skyactiv D o mocy 254 KM. Zbiornik 74 l pełen HVO100 powinien wystarczyć na przejechanie grubo ponad 1000 km (deklarowane zużycie paliwa to 5,7 l). W chwili odbioru samochodu komputer pokładowy wskazywał zaś zasięg 860 km co potraktowałem tylko jako punkt odniesienia. Nie wiedziałem bowiem jak jeździł kierowca przede mną. Znamienne, że dopiero po przejechaniu 120 km od chwili odbioru auta z salonu zmieniło się wskazanie na ekranie komputera. Z 860 km zrobiło się 840 km. Niezły początek.
Przyznaję, że bardzo lubię brzmienie pracy sześciocylindrowego diesla Mazdy. W tej kwestii nic się nie zmieniło. Wciąż kojarzy się z dawnymi jednostkami BMW i jest niebywale przyjemny dla ucha. W Maździe CX-80 jest zresztą dość dobrze wyciszony, więc w trakcie jazdy nie przeszkadza. Pierwsze wrażenie – nie słychać i nie czuć różnicy w pracy diesla zasilanego syntetycznym paliwem HVO100. Na wszelki wypadek sprawdziłem co wydobywa się z rury wydechowej. Jeśli myślicie, że poczujecie zapach frytury to jesteście w błędzie. Nic takiego nie było.
Z rozruchem silnika nie było żadnych problemów, testy przypadły bowiem na okres wyjątkowych upałów. Niemniej jestem niezmiernie ciekaw, jak wyglądałoby uruchamianie silnika przy większych mrozach (Mazda powołuje się na dane, wedle których HVO100 wykazuje się bardzo dobrymi właściwościami spalania także przy temperaturach sięgających -22 st. C). Pozostaje poczekać do nadejścia zimy i pierwszych solidniejszych mrozów (wedle deklaracji producentów paliw temperatura krzepnięcia HVO100 sięga -40 st. C).
W kwestii osiągów trudno mieć jakiekolwiek zastrzeżenia. Mazda CX-80 to ciężki SUV (masa własna to niemal 2,2 t), więc nawet sześć cylindrów i 3,3 l ma z czym się mierzyć. Silnik nie jest zbyt mocno wysilony, a auto bardziej zachęca do spokojnego i leniwego przemieszczania aniżeli bardziej sportowej jazdy. W razie potrzeby CX-80 potrafi jednak bardzo żwawo się rozpędzać (deklarowane przyspieszenie od 0 do 100 km/h w 8,4 s). Nie odczułem żadnej opieszałości czy wyraźnego opóźnienia w reakcji na mocniejsze wciśnięcie pedału przyspieszenia. Co ważne bez względu na to jak mocno wciskałem pedał gazu silnik nie irytował nadmiernym poziomem hałasu. Oczywiście to wszystko subiektywne wrażenia bez żadnych prób bezpośredniego porównania dwóch takich samych samochodów zatankowanych różnym paliwem.
Zapytasz o spalanie? Oczywiście wiele zależy od stylu jazdy kierowcy. W trakcie dużych upałów i przy pracującej stale klimatyzacji komputer pokładowy wskazywał średnią na poziomie 7,1 – 7,3 l. Niemniej, jeśli będziesz jeździć głównie po mieście (co stawia pod znakiem zapytania sens zakupu diesla) i na krótkich dystansach, to przygotuj się na wyniki rzędu ok. 9 - 9,5 l.
W przypadku spokojniejszej jazdy autostradą (z dopuszczalną prędkością) można oczekiwać wartości bliżej 8-8,5 l. Ale gdy lubisz częste mocniejsze przyspieszenia, to łatwiej będzie o 9 l i więcej. Niemniej, jeśli poskromisz swój temperament to w dłuższej podróży drogą ekspresową i pozamiejskimi masz spore szanse zejść poniżej 6 l! Z ciekawości zerknąłem do danych z ubiegłorocznego testu Mazdy CX-80 3.3 E-Skyactiv D zatankowanej zwykłym dieslem. Wyniki na oponach letnich i temperaturze w granicach 20 st. C to 7,5 - 8 l na autostradzie i 7 - 7,5 l w mieście.
Na sam koniec testu zatankowałem kilkanaście litrów zwykłego oleju napędowego, by wymieszał się z podobną szacowaną ilością HVO100. Czy stało się coś złego? Nie. Samochód dalej uruchamiał się bez żadnego problemu. Nie odczułem także żadnej zmiany w pracy silnika czy osiągach. Jedyna odczuwalna różnica dotyczyła kwestii kosztów. Przy lipcowych podwyżkach cena zwykłego oleju napędowego przekroczyła próg 8 zł. A to już jest i tak dość drogo. Ale za to cena litra syntetycznego HVO100 była zaś bliżej 10 zł, co może już wystarczająco dobrze odstraszać poszukujących oszczędności.
Otwartą kwestią pozostaje, co zrobisz, gdy cena zwykłego ON i HVO100 wyrówna się. Które paliwo wybierzesz? Jestem także niezmiernie ciekaw, jak syntetyczny olej napędowy wpłynie na żywotność silników (nie wszyscy producenci samochodów wyrażają gotowość na HVO100; w wielu przypadkach kompatybilne są samochody wyprodukowane po 2020 r.). Ale to już pytanie do mechaników, którzy w przyszłości zetkną się z większą liczbą pojazdów eksploatowanych na HVO100. Samochód udostępniła do testu firma Mazda Motor Poland Sp. z o.o. Firma nie miała wpływu na powyższą treść, ani wglądu w tekst przed publikacją.