To koniec. Do historii przechodzi fabryka samochodów w Niemczech, która funkcjonuje od 125 lat. Zakłady Volkswagen Osnabrück stopniowo wygaszają swoją dotychczasową działalność. Po zmianie właściciela z hal znikną linie produkcyjne samochodów Grupy Volkswagen. Zamiast nich powstanie specjalistyczny zakład uzbrojenia i rozwiązań z zakresu obrony powietrznej.
Volkswagen Osnabrück GmbH to jedna z najsłynniejszych fabryk w Niemczech. Działalność zaczęła w 1901 r. (wówczas jeszcze jako Wilhelm Karmann) i startowała od budowy powozów. Z czasem stała się jednym z najbardziej cenionych specjalistów od budowy aut z otwartym dachem. Zakłady Karmann w Osnabrücku przez dziesiątki lat projektowały i produkowały samochody na zlecenie wielu znanych marek. Na liście klientów znaleźli się m.in. Audi, BMW, Chrysler, Ford, Jaguar, KIA, Mercedes, Porsche, Renault, Skoda i Volkswagen.
Znamienne, że nawet tak długa lista renomowanych klientów na niewiele się zdała. Karmann wpadł w kłopoty finansowe. Okazały się na tyle poważne, że firmie groziła upadłość. Sytuację wykorzystał w 2009 r. koncern Volkswagen AG, który przejął słynne zakłady i z czasem przywrócił produkcję samochodów. To tu projektowano i produkowano takie modele jak Volkswagen Golf Cabriolet (6 generacja) i kilku modeli Porsche (Cayman i Boxster). Z czasem dołączyły do nich m.in. Porsche 718 i Cayenne, Skody Fabia i Karoq czy Volkswagen Arteon Shooting Brake. Ostatnim autem, jakie obecnie wytwarzają zakłady w Osnabruck, jest Volkswagen T-Roc w wersji z otwartym dachem.
W historii upadku Karmanna nie brakuje także polskiego wątku. Okazało się, że Volkswagen nie przejął całej firmy. Z majątku wydzielono słynny dział zajmujący się projektowaniem i budową elementów dachów samochodów. Ten trafił m.in. do fińskiego Valmet Automotive. Przejęto także fabrykę w Polsce; zakład w Żarach funkcjonuje pod nazwą Valmet Automotive Sp. z o.o. i ma się całkiem dobrze. W 2025 r. przeszedł nawet rozbudowę, którą prowadził Panattoni. I dalej specjalizuje się w systemach dachowych oraz elementach poprawiających aerodynamikę nadwozia samochodu.
Nietrudno o wrażenie, że w ostatnich latach władze niemieckiego koncernu nie miały pomysłu na wykorzystanie mocy produkcyjnych dawnej fabryki Karmanna w Osnabrück. Nie było planów nowych modeli dla fabryki, a część hal stała pusta. Przekonałem się o tym osobiście, gdy odwiedziłem zakład kilka lat temu. Wówczas Volkswagen wykorzystał część wolnej przestrzeni na przygotowanie wystawy poświęconej historii Volkswagena Golfa GTI. Film z przejazdu przez teren fabryki znajdziesz poniżej.
Produkcja samochodów potrwa jeszcze kilka miesięcy. Zakończenie nastąpi latem 2027 r. Co potem? Władze Volkswagena nie kryją, że kluczowe jest utrzymanie istniejącego zakładu. Odpowiedzialność przejmie spółka Aurelius Capital (firma inwestycyjna z siedzibą w Izraelu) wspólnie z krajem związkowym Dolna Saksonia. Wedle planu fabryka zostanie przekształcona w tzw. centrum kompetencyjne z zakresu bezpieczeństwa i obrony. Kluczowym partnerem ma zostać firma zbrojeniowa. W komunikacie Grupy Volkswagen wskazano izraelskie Rafael Advanced Defense Systems. Wedle planów w Osnabrück rozpocznie się tu produkcja systemów i komponentów obrony powietrznej dla Niemiec i innych krajów Europy.
Dla zatrudnionych w fabryce oznacza to nadzieje na zachowanie miejsc pracy. O wykwalifikowanej sile roboczej wspominali nie tylko Oliver Blume (prezes zarządu Grupy Volkswagen) czy Olaf Lies (premier Dolnej Saksonii), ale także przedstawiciele rady zakładowej i potężnego związku zawodowego IG Metall. "Osiągnęliśmy ważny kamień milowy dla naszych kolegów w Osnabrück. Ponad 1200 osób ma teraz perspektywy na przyszłość w swoim zakładzie" – powiedziała Daniela Cavallo z rady zakładowej.
Czy to nowy rozdział w historii zakładu? Wbrew pozorom nic nie jest jeszcze przesądzone. W komunikacie Grupy Volkswagen zastrzeżono, że "finalizacja transakcji zależy od ostatecznych porozumień, niezbędnych zgód odpowiednich organów korporacyjnych oraz przeglądów regulacyjnych". Gra zatem toczy się dalej i tylko jedno wydaje się pewne - samochody Volkswagena na dobre znikną z linii produkcyjnej w Osnabrück.