Wiele lat temu w Kutnie podjęto ambitną próbę wskrzeszenia legendy polskiej motoryzacji - Syreny. Zainicjowane przez spółkę Fabryka Samochodów Osobowych "Syrena" w Kutnie S.A. i oznaczone jako Vosco S106 (a w wersji elektrycznej "Vosco S106EV") przedsięwzięcie przyciągnęło ogromne zainteresowanie, zarówno entuzjastów motoryzacji, jak i instytucji wspierających badania i rozwój. Jednak mimo pozyskania dotacji, kilku prototypów i uzyskanej homologacji, projekt nie wszedł w produkcję i został zawieszony. Teraz jeden z prototypów jest do kupienia.
Na portalu Facebook, a dokładniej na stronie "Złomnik MotoBieda - niezależna społeczność entuzjastów", pojawił się nietypowy post. Otóż jak się okazuje, ktoś jest właścicielem prototypu nowej Syreny, a dokładniej modelu z numerem 001. W sumie to jeden z 12 wyprodukowanych egzemplarzy takich samochodów. Ta konkretna sztuka została stworzona w 2018 roku.
Patrząc po zdjęciach, zauważymy, że mówimy tutaj o modelu z silnikiem spalinowym, co zresztą potwierdza opis w poście - 1.4 16v. Auto jest zarejestrowane, opłacone i ma ważny przegląd. Praktycznie można zakupić, przerejestrować i normalnie jeździć. Auto znajduje się w Toruniu i właściciel wycenił je na 78 tys. zł.
Wśród złośliwych komentarzy pod wpisem można przeczytać, że niektórzy użytkownicy powątpiewają, że to oryginalny prototyp. Sugerują, że jest to mocno przerobiony Opel Adam lub Corsa. Jeśli jednak tak nie jest, to mamy do czynienia z autem wyjątkowym, bo rzadkim i produkcji polskiej.
Początki nowej Syreny z Kutna sięgają 2012 roku, kiedy w zakładach AMZ Kutno Sp. z o.o. rozpoczęto prace nad modelem "Syrenka" - projektem auta osobowego inspirowanego legendarną Syreną z PRL. W 2014 roku powstał jego pierwszy działający prototyp, a w kolejnych latach przygotowano kolejne egzemplarze. Planowano produkcję małych serii - wstępnie 50-300 egzemplarzy rocznie.
Jednak współpraca AMZ Kutno z firmą Polfarmex S.A. (farmaceutyczny inwestor projektu) zakończyła się w 2016 roku, co skutkowało zawieszeniem dotychczasowych działań. W jej miejsce w końcu 2016 roku powołano spółkę FSO Syrena w Kutnie, która przejęła projekt i rozpoczęła prace nad nową generacją - Vosco S106. W 2017 roku zaprezentowano pierwszy egzemplarz, a w 2018 roku otrzymał on homologację pojazdu osobowego. W międzyczasie pracowano także nad wersją elektryczną (Vosco S106EV).
Projekt nowej Syreny-Vosco był finansowany zarówno ze środków własnych spółki, jak i z dotacji publicznych. Już w początkowej fazie modelu "Syrenka" wykorzystano dofinansowanie z programu unijnego "Innowacyjna Gospodarka 2007-2013".
W późniejszym etapie - przy projekcie Vosco S106/EV - spółka uzyskała dotację z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) w wysokości ponad 4,6 mln zł w ramach programu INNOMOTO. W 2019 roku informowano o kosztach całego projektu przekraczających 11 mln zł i przygotowaniu około 10 prototypów auta.
Dzięki tym wsparciom możliwe było przeprowadzenie prac badawczo-rozwojowych, stworzenie prototypowych egzemplarzy oraz realizacja testów homologacyjnych.
Pomimo pozyskania funduszy i uzyskania homologacji dla wersji spalinowej, projekt Vosco S106 nie wszedł w produkcję seryjną z kilku kluczowych powodów. Po pierwsze nastąpiła zmiana koncepcji i koszty. Produkcja nawet małej serii wymagała nakładów, których skala znacząco przewyższała początkowe możliwości (sprzęt, infrastruktura, automatyzacja montażu).
Po drugie, problemy prawne związane z nazwą "Syrena". Spółka wskazywała, że nie posiada jeszcze praw do znaku towarowego, więc samochód musiał występować pod nazwą "Vosco".
Po trzecie, kluczowa zmiana w otoczeniu inwestycyjnym: w lutym 2021 roku zmarł inicjator projektu i główny inwestor Mieczysław Wośko, co znacznie osłabiło strukturę finansowania i wizję komercjalizacji projektu.
Ponadto, mimo uzyskania homologacji w 2018 roku, nadal nie udało się ustalić konkretnej daty rozpoczęcia produkcji, powstało tylko kilka egzemplarzy prototypowych, a linia montażowa musiała być wciąż rozwijana. W efekcie firma z Kutna zawiesiła działalność produkcyjną.
Projekt "nowej Syreny", choć wyjątkowo ambitny i symboliczny, okazał się ofiarą realiów rynkowych i produkcyjnych. Mimo dotacji sięgających kilku milionów złotych, uzyskanej homologacji i wykonanych prototypów, wejście w produkcję masową okazało się nieosiągalne. Dziś Vosco S106 pozostaje ciekawostką techniczną i dowodem, że na marzenia o "polskim samochodzie" składają się nie tylko pomysły i nostalgia, ale też konkretne środki, infrastruktura i stabilne zaplecze inwestycyjne. Nie przeszkadza to jednak, aby kupić jeden z istniejących prototypów tego marzenia.