Jak poznać, czy auto pojedzie samo? Oto 5 poziomów autonomii w samochodach

Bartłomiej Pawlak
Najbliższe lata w motoryzacji będą stały pod znakiem autonomicznych samochodów. Ale autonomia autonomii nierówna, dlatego stworzono skalę, która określa stopnień samodzielności pojazdu. Tłumaczymy, jak poznać, czy auto pojedzie bez pomocy człowieka.
Samochody Veoneer w warunkach testowych
fot. screen YouTube / Veoneer

O samochodach autonomicznych słyszymy w mediach coraz częściej. Nic dziwnego, wszystko wskazuje na to, że przyszłość motoryzacji jest już przesądzona. Kierowcy staną się zupełnie zbędni, a auta będą pozbawione kierownicy, pedału gazu i hamulca.

Docelowo, gdy już wszystkie (lub przynajmniej większość) pojazdów będzie autonomicznych kolosalnie wzrośnie bezpieczeństwo na drogach. Na wyeliminowaniu drogowych incydentów między 2035 a 2045 rokiem światowe gospodarki zaoszczędzą około 235 miliardów dolarów.

5 poziomów autonomicznej jazdy

Do pojawienia się w pełni autonomicznych samochodów na ulicach europejskich i amerykańskich miast jednak jeszcze daleka droga. Do tej pory żadnemu producentowi nie udało się wprowadzić do sprzedaży takiego pojazdu. Na razie przystosowanie konkretnego samochodu do samodzielnej jazdy określamy więc w sześciostopniowej skali.

Skal określających autonomię samochodu jest kilka. USA stosuje swoją, a w Europie najczęściej używa się innej, stworzonej przez SAE International, obejmującej 5 poziomów zaawansowania autonomii i jeden poziom nieautonomiczny.

Poziom 0 - brak autonomii

Pojazdy poziomu 0 to szczególnie starsze (lub niższej klasy) samochody, w które w najbliższych latach na drogach będą powoli znikać z ulic. Jadąc takim autem za każdy możliwy aspekt prowadzenia pojazdu odpowiedzialny jest kierowca. 

Jedyne technologie dopuszczone przy poziomie 0 to systemy takie jak ABS, ASP lub tempomat. Pojazd może informować kierowce o zagrożeniach lub pomagać mu w utrzymaniu prędkości, ale w żadnym stopniu nie przejmie całkowitej kontroli nad pojazdem.

Wyposażenie auta
Wyposażenie autafot. pexels.com

Poziom 1 - asystent jazdy

Jedynka to najniższy poziom autonomii stosowanych w dzisiejszych samochodach. Poza technologiami "dopuszczonymi" w nieautonomicznym poziomie 0 obejmuje też systemy takie jak asystent pasa ruchu. 

Samochody z pierwszym poziomem autonomii wspomagają więc kierowcę podczas jazdy autostradą lub drogą szybkiego ruchu. Potrafią samodzielnie przyspieszać i zwalniać tak, aby dostosować prędkość do poprzedzającego pojazdu oraz utrzymać prosty tor jazdy.

Poziom 2 - częściowa automatyzacja

Drugi poziom automatyzacji jest w zasadzie rozszerzeniem pierwszego. Samochód przejmuje więc nie tylko funkcję przyspieszenia / zwalniania, ale także sterowania kierownicą w określonych warunkach.

Wciąż kierowca jest jednak zobowiązany stale obserwować sytuację na drodze i trzymać ręce na kierownicy. W razie takiej potrzeby gotowy jest w każdym momencie przejąć kontrolę nad pojazdem. To ostatni z trybów, w którym to człowiek obserwuje otoczenie.

5 poziomów autonomii jazdy w Unii Europejskiej
5 poziomów autonomii jazdy w Unii Europejskiejfot. screen z oficjalnego portalu UE

Poziom 3 - automatyzacja warunkowa

Poziom 3 to najprostszy tryb, w którym maszyna przejmuje kontrolę nad prowadzeniem pojazdu. Komputer może więc samodzielnie prowadzić samochód w określonych warunkach. 

Auto samo obserwuje otoczenie i nie wspomaga już kierowcy, a prowadzi samochód. Człowiek musi jednak znajdować się przed kierownicą w awaryjnej sytuacji przejąć kontrolę nad samochodem.

Autonomiczne BMW serii 5
Autonomiczne BMW serii 5fot. BMW

Poziom 4 - wysoce zaawansowana automatyzacja

W kolejnym, czwartym poziomie samochód kontroluje wszystkie aspekty prowadzenia pojazdu. Jest też gotowy na to, że siedzący wewnątrz kierowca - pomimo odpowiednich komunikatów - nie przejmie kontroli w awaryjnej sytuacji.

Auto poziomu czwartego jest już praktycznie całkowicie autonomiczne. Człowiek wciąż ma jednak możliwość kierowania takiego samochodu, jeśli zechce.

Poziom 5 - Pełna automatyzacja

Najwyższy, piąty poziom autonomii w samochodach to coś, co znamy wyłącznie z filmów science fiction, targów technologicznych i salonów samochodowych. Auto, które porusza się zupełnie samodzielnie w każdych możliwych warunkach.

Nie musi mieć żadnych przyrządów umożliwiających kierowanie człowiekowi. Jego samego może też w ogóle nie być wewnątrz pojazdu. Jedynym zadaniem ludzkiego kierowcy będzie przekazanie (choćby zdalnie) miejsca docelowego.

Futurystyczne samochody na targach CES 2019 w Las Vegas
Futurystyczne samochody na targach CES 2019 w Las Vegasfot. Bartłomiej Pawlak

Dwa najwyższe poziomy to jak na razie pieśń przyszłości. Na ten moment trwają dopiero testy aut z systemami kwalifikującymi je do poziomu trzeciego, a zdecydowana większość krajów na świecie nawet nie pozwala poruszać się takimi pojazdami.

Na samochody, które poradzą sobie na drodze zupełnie same i nie mogą liczyć na pomoc człowieka będziemy musieli jeszcze długo czekać. Tym bardziej pojazdy bez kierownicy, pedałów i elementów deski rozdzielczej (jak na zdjęciu powyżej) to dość abstrakcyjna pieśń przyszłości.

Czytaj też: Auto Tesli przejechało prawie 600 tys. km i wciąż trzyma się świetnie. To rekord

Bartłomiej Pawlak
Więcej o: