Koncepcja "szkolnych ulic" narodziła się w głowach władz alpejskiego miasta Bolzano we Włoszech. Pomysł polega na czasowej lub permanentnej zmianie charakteru ulic prowadzących przy wejściach do szkół. W 1989 roku w Bolzano postanowiono ograniczyć na nich ruch pojazdów silnikowych do minimum albo go wręcz zakazać. Dzięki temu przyszkolne ulice zmieniły się w deptaki lub miejsca zabaw. Dzisiaj takie drogi można spotkać m.in. we włoskich, hiszpańskich, francuskich, belgijskich i szkockich miastach. W Wielkiej Brytanii jest ich przeszło pół tysiąca. Dlaczego podobne "szkolne ulice" nie miałyby zostać utworzone również w Polsce?
Więcej informacji o polskich ulicach znajdziesz na stronie głównej Gazeta.pl
Dzięki zlikwidowaniu ruchu samochodów w pobliżu szkół podnosi się poziom bezpieczeństwa codziennie docierających do nich dzieci i młodzieży. To ważne zwłaszcza w Polsce, gdzie ginie niemal najwięcej pieszych spośród wszystkich krajów Europy. Ale bezpieczeństwo to dopiero początek zalet.
Oprócz tego, dzięki wprowadzeniu "szkolnych ulic" poprawia się poziom powietrza, którym oddychają w szkołach najmłodsi. Poza tym z powodu zakazu ruchu samochodów uczniowie są zmuszeni wybrać inny środek transportu. Wtedy wsiadają do komunikacji miejskiej, na rowery, hulajnogi albo idą do szkół piechotą. To wychodzi na dobre środowisku oraz jest korzystne dla ich zdrowia. Warto pamiętać, że rower czy hulajnoga to nie tylko środek transportu, ale również sprzęt sportowy, który dostarcza niezbędnego ruchu. Dzięki temu lepiej się dba o aktywność fizyczną, a przewietrzone głowy mają więcej chęci do nauki.
Takie "szkolne ulice" mogą być wprowadzone na stałe albo mieć tymczasowy charakter. W pierwszym przypadku stają się przestrzenią publiczną, którą można zagospodarować w różny sposób. W drugim ruch jest zabroniony albo radykalnie ograniczony w pewnych porach dnia, zazwyczaj na początku i pod koniec zajęć szkolnych.
"Szkolne ulice" są kluczowym narzędziem pomagającym w redukcji zanieczyszczenia powietrza wokół szkół. Zmieniły sposób podróżowania naszych dzieci, teraz więcej dzieci niż kiedykolwiek korzysta z czystszego powietrza, mniejszego zatłoczenia i bezpieczniejszych dróg w Londynie
- mówi Sadiq Khan, burmistrz Londynu.
A jak jest w Polsce? Władze ograniczają się do postawienia progów zwalniających, znaków "Agatka" i ograniczenia prędkości, którego i tak niewielu kierowców przestrzega. Rano samochody tłoczą się pod szkołami, zdenerwowani rodzice razem z pociechami stoją w korkach i są coraz bardziej zdenerwowani. To nie jest idealny początek dnia. Od kilku lat w polskich szkołach jest organizowana kampania społeczna "Rowerowy Maj" zachęcająca do korzystania przez uczniów i nauczycieli z tego środka transportu przez jeden miesiąc w roku. To dobry początek i jednocześnie kropla w morzu potrzeb.
Dlatego w Polsce rusza kampania na rzecz "szkolnych ulic". Akcję "Clean Cities Campaign" prowadzi Fundacja Rodzic w Mieście wraz z Fundacją Frank Bold, która przygotowuje pakiet rekomendacji dla władz samorządowych pod hasztagiem #PrawoDoSzkolnychUlic, pokazując jak wprowadzać to rozwiązanie w polskich miastach. Pod tym hasłem został również zorganizowany konkurs fotograficzny. Jego celem jest pokazanie, co musi zmienić się na polskich drogach pod szkołami.
Można się obawiać, że ten pomysł nie trafi u nas na podatny grunt. Szybko znajdą się przeciwnicy takiego rozwiązania, którzy wytkną, że komunikacja zbiorowa zwłaszcza w mniejszych polskich miastach nie jest tak efektywna, jak w krajach na zachodzie Europy, że nasze warunki klimatyczne są surowsze, poziom bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów jest niższy, szkoły są dalej od domów oraz znajdą wiele innych argumentów, świadczących za zachowaniem drogowego status quo. Znam je, bo słyszałem przy okazji wprowadzania poprzednich zmian w prawie i ruchu drogowym. Większość była nietrafiona i wynikała z niechęci do zmian albo do rezygnacji z samochodu na rzecz zdrowszych i bardziej zrównoważonych środków transportu.
Podobno pierwsze polskie jaskółki już się pojawiły. Warszawa, Gdańsk, Wrocław i Kraków testowały wprowadzenie "szkolnych ulic" w kilku miejscach, ale nadal jesteśmy na początku drogi. Być może władze samorządowe, zwłaszcza z partii, które deklarują chęć ograniczenia samochodowego ruchu w centrach miast, spojrzą na ten pomysł przychylnym okiem, bo jeśli pozbyć się uprzedzeń, jest niemal pozbawiony wad.