Bardziej doświadczonym kierowcom mandat za brak prawa jazdy kojarzy się z karą za brak przy sobie dokumentu przy kontroli. Kiedyś taki mandat rzeczywiście istniał, ale w dobie cyfryzacji polscy kierowcy w Polsce nie muszą wozić ze sobą ani prawa jazdy, ani dowodu rejestracyjnego samochodu. Istnieje jednak inna pozycja, która kryje się pod tym pojęciem, a kara jest bardzo dotkliwa. W 2022 r. wzrosła aż trzykrotnie.
Aż 1500 złotych wynosi teraz mandat za jazdę bez prawa jazdy, a dokładnie za jazdę bez odpowiednich uprawnień. Kiedyś ten mandat wynosił 500 złotych, ale podwyższono go trzykrotnie przy okazji zaostrzenia taryfikatora mandatów w 2022 r. Co więcej, jeśli policjant stwierdzi, że wykroczenie jest bardzo poważne, kieruje sprawę do sądu, a ten może wymierzyć karę aż 30 tysięcy złotych.
Zatrzymany przez policję kierowca bez uprawnień dostanie także zakaz prowadzenia dalszej jazdy. Musi przekazać pojazd osobie z odpowiednimi uprawnieniami albo zostawić go w bezpiecznym miejscu. Co w sytuacji, kiedy do zatrzymania doszło np. na drodze szybkiego ruchu? Jeśli nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu, to ten musi zostać odholowany. Oczywiście na koszt kierowcy.
Dlaczego kary są aż tak dotkliwe? Jazda bez odpowiednich uprawnień może prowadzić do bardzo niebezpiecznych sytuacji i stanowi realne zagrożenie dla wszystkich na drodze. Dlatego policja dostała tak surową broń, która ma odstraszać od takich pomysłów.
Najpopularniejsza kategoria prawa jazdy to B, która, w dużym uproszczeniu, pozwala jeździć samochodami osobowymi. Dopuszczalny limit DMC do 3,5 tony (4,25 przy napędzie alternatywnym) to naprawdę sporo. Pod kategorię B łapią się więc małe dostawczaki i busy, większość europejskich kamperów czy pikapy. Trzeba jednak za każdym razem sprawdzić DMC większego pojazdu, jeśli zamierzacie go prowadzić. Jeśli z prawem jazdy kat. B będziecie prowadzić zbyt ciężki pojazd, to policjant potraktuje was, jakbyście w ogóle nie mieli prawa jazdy. Od razu wlepi 1500 złotych mandatu, a kierowcy grożą jeszcze inne konsekwencje, o których wspomnieliśmy przed chwilą.
W zimę to raczej ciekawostka, ale warto przypomnieć, że kategoria B pozwala także jeździć motocyklami z silnikami do 125 cm3. Przepisy dokładnie określają parametry motocykla. W przypadku ich naginania, także grozi dotkliwy mandat.
Wspomniany wyższy limit DMC w przypadku pojazdów z napędem alternatywnym (chodzi tu głównie o auta elektryczne i wodorowe) obowiązuje tylko osoby, które mają prawo jazdy co najmniej dwa lata. Inaczej również trzeba liczyć się z mandatem i zakazem dalszej jazdy.
Każde prawo jazdy ma na odwrocie rubrykę 12, a w niej kierowca może mieć wpisany jakiś kod. Na kierowanie bez uprawnień w świetle prawa uważane jest także kierowanie pojazdem, na który mamy prawo jazdy, ale ignorujemy kody wpisane w prawo jazdy. Dlaczego? Skoro lekarz stwierdził, że kierowca musi np. jeździć w okularach, a on jedzie bez nich, to nie ma uprawnień do prowadzenia pojazdu. Grozi mu więc mandat.
Zdecydowanie najpopularniejszym kodem w prawie jazdy jest 01.06. Dostają go osoby z problemami ze wzrokiem. Taki kod nakłada na kierowcę jazdę w okularach lub soczewkach kontaktowych. Trzeba tego bezwzględnie przestrzegać. Nawet podczas krótkiej przejażdżki, np. do sklepu. To kluczowe dla bezpieczeństwa, waszego i wszystkich dookoła. Pamiętajcie, by nigdy nie ignorować kodów w prawku. Z jakiegoś konkretnego powodu lekarz wam je wpisał.