W Austrii trwają prace nad nowelizacją przepisów drogowych, która ma zmienić sposób kontroli wjazdu do miast. Kamery będą rejestrować każdy pojazd, a system automatycznie sprawdzi, kto ma prawo wjechać do określonej strefy. Nowe rozwiązanie może ruszyć najwcześniej wiosną 2026 roku, jeśli parlament zatwierdzi ustawę. Władze przekonują, że to sposób na uporządkowanie ruchu, natomiast krytycy ostrzegają przed nadmierną ingerencją w prywatność.
Nowe przepisy w austriackiej ustawie o ruchu drogowym przewidują, że od maja 2026 roku wjazd do centrów miast będzie nadzorowany przez system kamer, o ile ustawa zostanie przyjęta przez parlament. Kamery będą odczytywać numery rejestracyjne wszystkich pojazdów i sprawdzać je w specjalnej bazie danych. Tylko samochody uprawnione, takie jak mieszkańcy, służby miejskie lub dostawcy, będą mogły poruszać się w wyznaczonych strefach. System ma funkcjonować w co najmniej 25 miastach, w tym w Wiedniu, Linzu i Grazu. Informacje te potwierdza austriackie Ministerstwo Innowacji, Mobilności i Infrastruktury (BMIMI) w komunikacie prasowym z 17 października 2025 roku.
Zgodnie z zapowiedziami resortu dane z kamer mają być ograniczone wyłącznie do numerów rejestracyjnych. Władze zapewniają, że nie będą gromadzone żadne informacje osobowe, co ma zagwarantować zgodność z unijnymi przepisami o ochronie prywatności. Eksperci z organizacji Netzpolitik.org Austria zauważają jednak, że technicznie możliwe jest powiązanie numerów tablic z danymi właścicieli pojazdów, dlatego apelują o jasne procedury dotyczące przechowywania i usuwania danych.
Nowe przepisy przewidują surowe kary za złamanie zakazu wjazdu. Za nieuprawnione przekroczenie granic kontrolowanej strefy grozić będzie mandat do 726 euro (ok. 3072 zł), a w poważniejszych przypadkach nawet ponad 2 tys. euro (ok. 8462 zł). Dla większości kierowców jednorazowe naruszenie przepisów będzie oznaczało karę od 70 do 150 euro (ok. 296-635 zł). Szczegóły te potwierdza projekt nowelizacji ustawy StVO, udostępniony przez Federalne Ministerstwo Infrastruktury na portalu Parlament.gv.at.
Kamery będą w stanie rozpoznawać także tablice rejestracyjne samochodów z zagranicy. Obecnie nie istnieje jednak wspólny europejski system umożliwiający natychmiastowe sprawdzanie danych właścicieli pojazdów. Do czasu wdrożenia takiego rozwiązania urzędnicy będą musieli prowadzić postępowania ręcznie. Pełna automatyzacja ma nastąpić dopiero po roku 2027, jeśli zakończą się sukcesem prace nad wspólną unijną bazą danych w ramach projektu "Cross-Border Enforcement 2.0", o którym informuje Komisja Europejska w komunikacie prasowym z marca 2025 roku.
Aby uniknąć wątpliwości prawnych, Austria planuje wprowadzić nowe oznakowanie dróg. Przed strefami kontrolowanymi mają pojawić się tablice z napisem "Automatisierte Zufahrtskontrolle" (zautomatyzowana kontrola wjazdu) oraz symbol kamery. Dodatkowo na jezdni ma zostać umieszczony biały napis „ZUF-KONTROLLE" (kontrola wjazdu). Takie oznaczenia będą obowiązkowe, by kara była prawnie uzasadniona również wobec obcokrajowców. Opracowaniem wzorów zajmuje się austriacka organizacja badawcza Forschungsgesellschaft Straße – Schiene – Verkehr (FSV). Ostateczny wygląd znaków nie został jeszcze zatwierdzony i pozostaje w fazie opracowania. Projekt nowych oznaczeń ma na celu ujednolicenie wyglądu w całym kraju. Dzięki temu kierowcy z innych państw będą mogli łatwo rozpoznać, że zbliżają się do strefy objętej monitoringiem. Według informacji serwisu ORF.at, znaki zostaną wprowadzone równocześnie z uruchomieniem systemu, co pozwoli uniknąć sporów prawnych.
Nowelizacja przepisów znajduje się obecnie w fazie konsultacji. Pierwsze miasta mają przetestować system najwcześniej w połowie 2026 roku, jeśli przepisy zostaną uchwalone. Największe zainteresowanie wykazują samorządy, które od lat zmagają się z nadmiernym ruchem w centrach miast. Jak informuje Austrian Cities Association (Städtebund), udział w programie pilotażowym rozważają między innymi Wiedeń, Linz, Graz, St. Pölten i Leoben, jednak żadne z nich nie potwierdziło jeszcze oficjalnie swojego udziału.
Nie wszyscy są zwolennikami projektu. Krytycy podkreślają, że mimo zapewnień o ochronie danych, system może stanowić zagrożenie dla prywatności. Zwolennicy przypominają natomiast, że podobne rozwiązania z powodzeniem działają już w wielu miastach Europy, na przykład w Mediolanie, Londynie i Sztokholmie, gdzie - jak wynika z raportu Europejskiej Agencji Środowiska - znacząco ograniczyły ruch samochodowy i poprawiły jakość powietrza.