Nie jest pewien, kiedy się urodził. Może to był 1960, a może 1965 rok? Kiedy stanąłem przed Super Sherpą i Tygrysem Himalajów, nie potrafiłem uwierzyć, że to on. Zobaczyłem niewysokiego, skromnego i uśmiechniętego człowieka. Na powitanie wręczył mi khatę, tradycyjny tybetański szal. Szerpowie to nie zawód, tylko grupa etniczna, która zamieszkuje doliny w Himalajach. Na świecie jest ich około 120 tys., a najsłynniejsi pochodzą z Thame w Nepalu tak jak mój rozmówca, Lhakpa Tenzing Sherpa. Tam rodzą się najlepsi na świecie przewodnicy górscy. Jednym z nich był Tenzing Norgay, pierwszy zdobywca Mount Everestu. Bodaj najsłynniejszym jest Apa Sherpa, który pierwszy zrobił to aż 21 razy, dzięki czemu został rekordzistą Guinnessa.
Historia jego życia jest wzruszająca. Miał zaledwie trzy miesiące, kiedy po raz pierwszy przysypała go lawina. W dzieciństwie marzył o zdobyciu wykształcenia i zawodzie lekarza. W wieku 12 lat zawalił się jego świat. Po śmierci ojca został jedynym żywicielem siedmioosobowej rodziny i musiał zmienić plany. Rzucił szkołę i został przewodnikiem górskim. Po raz pierwszy wszedł na Mount Everest w 1990 roku. Później zrobił to jeszcze 20 razy.
Miał wziąć udział w ekspedycji organizowanej przez Roba Halla w 1996 r., która skończyła się najgłośniejszą tragedią w historii Mount Everestu, ale zrezygnował ze względu na przedłużający się remont domu. Najbardziej dumny jest z tego, że w trakcie organizowanych przez niego wypraw żaden klient nie stracił życia. Teraz Apa prowadzi fundację, która zajmuje się mieszkańcami jego rodzinnej wioski, przede wszystkim pomaga dzieciom w zdobyciu wykształcenia. Nigdy nie spełnił własnego marzenia, ale pomaga zrobić to innym. Jego ulubione zdanie brzmi: "Bez edukacji nie ma wyboru".
Apa Sherpa: Ludzie z zachodu wchodzą na Mount Everest zazwyczaj tylko raz, ale robią to z innego powodu niż ja: bo jest najwyższy na świecie. Szukają na nim wrażeń, chcą przeżyć przygodę i może coś sobie udowodnić. Szerpowie nie szukają przygód. Dla nas wspinanie się na tę górę jest po prostu ciężką pracą. To prawda, że dzięki temu stałem się sławny i to moje największe osiągnięcie. Bez Everestu nikt by mnie nie znał. Ja marzyłem o czymś zupełnie innym: chciałem zostać lekarzem, ratować życie ludzi. To był mój cel, ale czekała mnie inna droga. Teraz znam Everest, a wszyscy znają mnie.
Słyszałem o nich i wiem, co potrafili zrobić w górach. Polacy są bardzo silni! Niedawno w Himalajach był taki jeden Polak, tylko zapomniałem jego nazwiska. Zjechał na nartach z Mount Everestu...
To, co zrobił, było niewiarygodne. Jest niesamowicie wytrzymały. Właśnie z tym kojarzą mi się Polacy, a Bargiel jest po prostu szalony, musi być bardzo silny psychicznie i fizycznie.
O nie, zdecydowanie błogosławieństwo! Mount Everest to dla nas święte miejsce, które jest boginią-matką. Mam dla niego ogromny szacunek nawet teraz, kiedy się już nie wspinam.
To jest problem. Dawniej ludzie próbowali wchodzić na Mount Everest przez trzy pory roku. Odpuszczali tylko zimą z powodu temperatur. Później przestali się wspinać jesienią, bo było zbyt niebezpiecznie. Wtedy schodzi zbyt wiele lawin, ponieważ w porze monsunowej pada dużo deszczu, a w górach śniegu. Jesienią cały śnieg schodzi w dół. Lawiny są niebezpieczne.
Dlatego wszyscy próbują wejść na Mount Everest w czasie tylko wiosną i przez to robi się zbyt duży tłok. Jest jeszcze inny powód. Kiedyś zdobywanie tak wysokich gór było o wiele trudniejsze. Gdy zaczynałem pracować, nie mieliśmy żadnej technologii do pomocy, nie potrafiliśmy przewidzieć pogody z wyprzedzeniem tak jak teraz. Patrzyliśmy w niebo i jeśli wyglądało dobrze, ruszaliśmy na szczyt. Jeśli nie, czekaliśmy na sprzyjający dzień. Organizowanie takich wypraw stało się o wiele prostsze. Mamy telefony satelitarne, internet, wszystko, co chcemy... Organizatorzy analizują prognozę pogody, nawet jeśli są w Ameryce, Nowej Zelandii czy gdziekolwiek indziej. Wybierają optymalne warunki na ekspedycję i... pojawiają się wszyscy naraz. Na pewno ogólnie chętnych też jest więcej niż kiedyś, ale przede wszystkim wyprawy skumulowały się zarówno pod względem pory roku, jak i konkretnych dni.
Tak, również dlatego teraz jest zbyt duży ruch na trasie podejścia do szczytu. Tylko jeden sezon, technologia i coraz więcej firm, które chcą zarobić na legendzie Mount Everestu. To wszystko ma wpływ.
Trudno mi powiedzieć, bo za pierwszym razem, kiedy stanąłem na szczycie, byłem bardzo podekscytowany i czułem się jak w niebie. Everest jest legendą i bardzo chciałem się tam dostać. Potem wchodziłem kolejne razy, bo potrzebowałem pieniędzy i to się stało moją pracą, spowszedniało. Przed Mount Everestem wszedłem tylko na Annapurnę. To zabójcza góra. Prawie tam zginąłem. Zostałem porwany przez lawinę i zdecydowałem, że to był mój pierwszy i ostatni raz. Nie będę już tam wracał.
Nigdy tam nie byłem. Miałem na nią wchodzić z Robem Hallem (przyp. autora: słynny nowozelandzki himalaista, 5-krotny zdobywca Mt Everestu, jeden z założycieli firmy Adventure Consultants, zginął w trakcie tragicznej wyprawy w 1996 r.), ale od kiedy wszedłem na Mount Everest, byłem za bardzo zajęty pracą.
Moje marzenie się spełnia, jest nim Apa Sherpa Foundation. Dzięki temu możemy pomagać społeczności Szerpów. To jest dla mnie najważniejsze. To jest moje marzenie. Mam też wskazówkę dla młodych ludzi. Zdobywajcie wykształcenie. Edukacja to możliwość wyboru. Dzięki niej możecie robić, cokolwiek chcecie, zostać lekarzami lub inżynierami. Macie możliwości, których ja nie miałem. To moja rada dla młodego pokolenia.
***
Apa Sherpa, właściwie Lhakpa Tenzing Sherpa – nepalski himalaista. Zyskał sławę jako człowiek, który najwięcej razy zdobył najwyższy szczyt świata – Mount Everest. Dokonał tego 21 razy, pierwszy raz 10 maja 1990 r. a ostatni 11 maja 2011 r. Wyczyn ten zapewnił mu przydomek „Super Szerpa". Ma żonę Yang Chi oraz troje dzieci, dwóch synów o imionach: Tenjing i Pemba oraz córkę Dawę. Mieszka wraz z rodziną w USA, w miasteczku Draper, w stanie Utah. Apa jest współwłaścicielem firmy odzieżowej Karma Outdoor Clothing i ambasadorem Thule. Wpisany w roku 2012 do Księgi Rekordów Guinnessa. Był wtedy rekordzistą świata pod względem największej liczby wejść na Everest - zrobił to 21 razy. Później obiecał żonie, że przestanie się wspinać i dotrzymał słowa.