1.6 THP, to legenda europejskiego rynku. Został odmieniony przez wszystkie przypadki. Między innymi przez to, że zawitał pod maską Peugeota 308, 207, 508, 208, Citroena C3, C4 i DS4, a także w Mini One oraz w BMW serii 1 i 3. Wolumen sprzedaży był imponujący, a motor na papierze przedstawia się nad wyraz korzystnie. Nieco gorzej jego wolnossące odmiany 1.4 i 1.6 VTi. Te znajdziemy w miejskich maszynach koncernu PSA (teraz Stellantis). Co ciekawe, 1.6 THP zdobył 10 głównych nagród w prestiżowym konkursie Engine of the Year.
Motor został opracowany wspólnie przez inżynierów BMW i PSA i pojawił się na rynku kilka lat po wejściu w nowe millenium (2006). W zależności od wariantu generuje od 156 do 211 KM, a w późniejszych wersjach moc osiągnęła nawet 300 KM. Producent zastosował bezpośredni wtrysk paliwa, turbosprężarkę ze zmienną geometrią łopat i napęd rozrządu realizowany jednorzędowym łańcuchem.
Dopóki maszyneria jest sprawna, jednostka przekonuje dynamiką i oszczędnym zużyciem paliwa. Niestety, największym problemem i przyczyną wielu awarii jest nietrwały łańcuch rozrządu. Teoretycznie niewymienialny element rozciąga się bardzo szybko, destabilizując pracę całego silnika. Częściowo problem rozwiązuje skrócenie interwału wymiany oleju z 30 do 10 tysięcy kilometrów, i rutynowe kontrole kondycji łańcucha. Problemy generuje również nietrwały napinacz, i zalecenie stosowania cieczy smarnej o zbyt niskiej lepkości.
Usterkowe są też kolektor dolotowy i wariatory sterowane ciśnieniem oleju. Użytkując 1.6 THP, musimy być przygotowani na gromadzenie się nagaru na wtryskiwaczach i zaworach. Im młodszy rocznik, tym ryzyko potencjalnej katastrofy maleje. W tym przypadku warto wnikliwie przejrzeć historię danego auta i być przygotowanym na niespodziewaną awarię. Niemniej, kosztowna naprawa wisi w powietrzu nieustannie. Warto mieć w zanadrzu wolnych kilka tysięcy zł i być w gotowości do korzystania z auta zastępczego. Postój u mechanika potrwa minimum kilka tygodni.
W 2012 zadebiutowała rodzina małolitrażowych silników EB i trafiła do aut segmentu B i C. Później do crossoverów i SUV-ów. Koszt tego przedsięwzięcia to około 900 milionów euro. Za sprawą dopracowanej konstrukcji silnik bez trudu spełnia rygorystyczną normę emisji spalin Euro 6. W 2017 mocniejsze wersje wyposażone zostały w filtr cząstek stałych. Co ciekawe, od 2019 1.2 PureTech powstawał również w tyskich zakładach Opla. W większości modeli wyparł 1.6 THP i został uznany za następcę jego bazowej specyfikacji. Dla mocniejszych alternatywą stała się hybryda plug-in. Znak czasów.
Producent przewidział dwie wersje 1.2 PureTech. Bazowa – wolnossąca EB2 stanowi podstawowe źródło siły napędowej dla, między innymi, Peugeota 208 czy Citroena C3. W zależności od modelu i rynku zbytu dysponuje mocą 75-82 KM. W jej przypadku inżynierowie zastosowali wielopunktowy wtrysk paliwa oraz 12-zaworową głowicę.
Zdecydowanie lepsze parametry oferuje wersja doładowana 1.2 PureTech – EB2DT i EB2DTS. Dysponuje mocą odpowiednio 110 i 130 KM. Ku zaskoczeniu wielu kierowców, niewielka jednostka trafiła do następujących wozów – Peugeot 3008 i 5008, Citroen C4 Cactus i C5 Aircross, a także Opel Grandland.
Dla większej efektywności spalania mieszanki paliwowej wtrysk pośredni zastąpiono bezpośrednim, pracującym z ciśnieniem roboczym 200 barów – użytkownik szczególnie musi pilnować jakości tankowanego paliwa. Na liście mamy też turbosprężarkę, o zmiennej geometrii łopat. W przeciwieństwie do wielu konkurencyjnych konstrukcji, twórcy silnika 1.2 PureTech postawili na tani w produkcji i wymianie napęd rozrządu realizowany za pomocą paska – pracującego w kąpieli olejowej.
Niestety, ten ostatni element sprawia najwięcej problemów. Przedwcześnie się zużywa, a w konsekwencji może doprowadzić do zatrzymania silnika. Takie sytuacje występują coraz częściej. Ten fakt potwierdzają zbiorowe pozwy kierowców we Francji, Hiszpanii, a ostatnio również w Polsce. To również przyczynia się do szybszej utraty wartości na rynku wtórnym i dłuższego poszukiwania nowego nabywcy.
Producent deklaruje, że w ostatnich latach udoskonalał jednostkę (łańcuch rozrządu od końca 2022), zatem kłopoty powinny być marginalne wraz z instalacją miękkiej hybrydy. Nie zmienia to faktu, że należy nastawić się na spore koszty. Wymiana silnika po gwarancji to wydatek rzędu 20-30 tysięcy złotych. W zależności od rozmiarów uszkodzeń naprawa podzespołów rozrządu opróżni portfel o 5-8 tysięcy zł. Fachowcy zalecają wymianę oleju co 8-10 tys. km, tankowanie paliwa 98 Pb i stosowanie dodatków czyszczących komorę spalania. Z uwagi na setki tysięcy sprzedanych wozów z tym motorem, dość łatwo wejść na minę. Polecamy szczególną ostrożność.
Zaczęło się dobrze, bo 4-cylindrowa konstrukcja opracowana przez włoskich inżynierów po latach użytkowania zbiera szereg pochlebnych opinii. Co istotne, nie boryka się z wadami fabrycznymi i niedopracowaniem jak choćby niesławne silniki grupy Volkswagena 1.4 TSI z początku produkcji. Historia włoskiej interpretacji downsizingu pojawiła się w ofercie w 2007, trafiając pod maski Fiata Grande Punto, Bravo, Linea, Alfy Romeo MiTo czy modeli sportowej marki Abarth.
Na pierwszy rzut oka budowa 1.4 T-Jet nie jest skomplikowana. Producent zastosował 16-zaworową głowicę, wielopunktowy wtrysk paliwa – ułatwiający montaż instalacji gazowej LPG, oraz napęd rozrządu realizowany za pomocą budżetowego paska. Jedynym droższym elementem jest turbosprężarka.
Bazowa, wolnossąca odmiana generuje 95 KM, wersje doładowane 120, 140 i 150 KM. W nieco zmodyfikowanych przez markę Abarth odsłonach moc wzrasta nawet do imponujących 180 KM. Co ważne, konstrukcja uchodzi za bardzo udaną i trwałą. Okazjonalne trudności sprawia osprzęt – poddają się cewki zapłonowe i turbosprężarka. Na szczęście, rynek jest wzorowo zaopatrzony w markowe zamienniki w przystępnych cenach.
W 2009 Fiat zaprezentował kolejną, tym razem bardzo poważną modyfikację benzynowego szlagieru. 1.4 MultiAir wyposażono w najnowsze osiągnięcia włoskich inżynierów, istotnie wpływające na efektywność spalania mieszanki paliwowej. Nowatorski system opiera się na elektrohydraulicznym sterowaniu zaworami dolotowymi – wałek zaworów wylotowych wyposażony jest w kolejną krzywkę odpowiedzialną za napędzanie układu hydraulicznego. MultiAir pozwala na bardziej precyzyjne sterowanie pracą zaworów, także w porównaniu z systemem zmiennych faz rozrządu. Konstruktorzy mocno zmodyfikowali również układ wtryskowy, stawiając na bezpośredni wtrysk paliwa i rezygnując z klasycznej przepustnicy.
Dla dobra jednostki warto skrócić interwał do 10 tys. km. Nieprawidłowa praca modułu MultiAir wiąże się z jego czyszczeniem lub ewentualną wymianą za 3-4 tys. zł. Montaż używanego elementu jest ryzykownym posunięciem. Kupując nową część, mamy zapewniony spokój na wiele lat.
Z awariami wspomnianego modułu szczególnie często borykają się egzemplarze z początkowego okresu produkcji, choć wiele z nich naprawiono jeszcze na gwarancji. Problem zwiastuje nierówna praca motoru na wolnych obrotach i wyraźny spadek mocy. Częsta wymiana oleju, filtrów i sitka filtrującego olej trafiający do modułu rozwiązuje wiele problemów. To pokazuje, że lepsze jest wrogiem dobrego.
Kolejny problem silnika polega na łączeniu go z manualną skrzynią M32. Znajdziemy ją między innymi w Fiacie Bravo II i Alfie Romeo Mito. Problem leży po stronie nietrwałych łożysk. Prowadzi to do szybkiej degradacji ruchomych elementów. Skutkiem tego jest powstający luz w okolicy wałka atakującego – luz powiększa się podczas typowej eksploatacji (odpuszczanie i dodawanie gazu). W dalszej kolejności powszechnie dochodzi do uszkodzenia łożysk, jak i wyłamania fragmentu obudowy skrzyni.
Same łożyska i uszczelnienia pochłoną około 1500 złotych. Po rozebraniu skrzyni i wnikliwej kontroli może okazać się, że konieczna jest wymiana synchronizatorów lub trybów – za te komponenty wraz z robocizną zapłacimy przynajmniej 3 tysiące zł. Na samej wymianie uszkodzonych części się jednak nie kończy. Przeważnie warto wymienić od razu sprzęgło, koło dwumasowe i oczywiście olej.
Postęp technologiczny nie zawsze przynosi chlubne rozwiązania. Setki tysięcy kierowców boleśnie się o tym przekonało. Wydatki serwisowe to jednak początek zmartwień. Niełatwo znaleźć wyspecjalizowany warsztat, a na naprawę czasem trzeba czekać wiele tygodni. Do tego dochodzi utrata wartości pojazdu, nerwy i poszukiwanie pojazdu zastępczego.