Kupiłem auto z fabrycznym hakiem. Potem usłyszałem, że nie mogę go używać

Kupiłem samochód wyposażony w fabrycznie zamontowany hak holowniczy. Podczas eksploatacji auta dowiedziałem się jednak, że nie mogę z haka korzystać, póki nie zostanie zalegalizowany. Nie miałem pojęcia, że obecność tego urządzenia w dokumentacji homologacyjnej pojazdu nie ma żadnego znaczenia. Aby legalnie używać hak, musiałem dopełnić kilku formalności. To prawne kuriozum.
Badanie techniczne haka holowniczego. Diagnosta sprawdza prawidłowość montażu i działanie instalacji elektrycznej.
Fot. Rafał Mądry

Kierowco! Masz fabrycznie zamontowany hak w nowym samochodzie i nie zawahasz się go użyć? Uważaj, bo możesz przysporzyć sobie kłopotów. Jeśli adnotacja o haku formalnie nie została naniesiona w dowodzie rejestracyjnym, nie masz prawnego zezwolenia na używanie go do holowania przyczep lub osadzania na nim bagażnika rowerowego czy platformy transportowej. Nie ma znaczenia, że auto wyjechało z fabryki z takim elementem wpisanym w homologację pojazdu. Przepis ten zaskakuje, a naciąć potrafią się nawet doświadczeni kierowcy.

Zobacz wideo

Wymagany wpis "HAK" w dowodzie rejestracyjnym

Polskie przepisy dopuszczające samochody osobowe do ruchu, wymagają m.in. wbicia w dowód rejestracyjny pojazdu informacji o obecności urządzenia sprzęgającego, jeśli takie znajduje się w wyposażeniu auta. Zgłoszenie haka holowniczego w wydziale komunikacji jest konieczne, jeśli właściciel pojazdu zarejestrowanego w Polsce zamierza legalnie użytkować hak na drogach publicznych. Złożenie wniosku w urzędzie w celu uzyskana wpisu "HAK" w dokumencie nie jest jednak wcale takie proste, bo wcześniej trzeba dopilnować innej formalności.

Stacja kontroli pojazdów
Stacja kontroli pojazdówFot. Patryk Ogorzałek / Agencja Wyborcza.pl

Hak holowniczy musi przejść dodatkowe badanie techniczne

Właściciel, użytkownik lub przedstawiciel firmy, do której należy pojazd, musi się stawić na stacji kontroli pojazdów (SKP) w celu przeprowadzenia dodatkowego badania technicznego, którego koszt wynosi 35 zł. Tam diagnosta nie tylko potwierdzi obecność haka, ale też sprawdzi czy jego montaż jest dokonany zgodnie z homologacją i bezpieczeństwem, a także przeprowadzi diagnozę poprawności działania instalacji elektrycznej. Pozytywny wynik badania wiąże się z wpisaniem danych do systemu CEPiK (Centralna Baza Pojazdów i Kierowców). Dopiero wydane zaświadczenie techniczne na SKP, będzie dla urzędnika w wydziale komunikacji podstawą do dodania fizycznego wpisu "HAK" w dowodzie rejestracyjnym, kończącego całą procedurę legalizacji.

Dr inż. Paweł Dziedziak, Kierownik Zakładu Procesów Diagnostyczno-Obsługowych w Instytucie Transportu Samochodowego wyjaśnia, że spełnienie powyższych wymogów jasno wynika z przepisów:

aby:

  1. pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) do 3,5 t,
  2. autobus niezależnie od dmc,
  3. ciągnik rolniczy oraz pojazd wolnobieżny wchodzące w skład kolejki turystycznej,

mógł ciągnąć przyczepę (przyczepy w przypadku pojazdów wymienionych w pkt 3), musi uzyskać stosowną adnotację w dowodzie rejestracyjnym. Dokonywana jest ona, zgodnie z art. 71 ust. 4 i ust. 4a ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z poźn. zm.), na podstawie badania technicznego. Wymóg ten nie dotyczy motocykla.

Wpisy w dowodzie rejestracyjnym o wydaniu trzeciej tablicy rejestracyjnej oraz o haku holowniczym
Wpisy w dowodzie rejestracyjnym o wydaniu trzeciej tablicy rejestracyjnej oraz o haku holowniczymFot. Rafał Mądry

Ustawa nie rozróżnia pojazdów nowych od starych

O ile obowiązek legalizacji haka nie dziwi w przypadku akcesoryjnych części dokładanych do samochodów przez ich właścicieli, tak już w autach fabrycznie wyposażonych w haki, obligatoryjne przeprowadzenie dodatkowego badania technicznego zaskakuje. To kuriozum, szczególnie w przypadku, kiedy mowa o nowych autach z salonu z dokumentacją homologacyjną. Dr inż. Paweł Dziedziak z ITS podkreśla jednak, że zapisy ustawy nie rozróżniają pojazdów nowych z zamontowanym urządzeniem sprzęgającym kupionych w salonie, czy pojazdów używanych już zarejestrowanych.

Prawne kuriozum ma zniknąć

Jest jednak szansa na zmianę przepisów, które są uciążliwe przez niepotrzebnie wydłużony proces legalizacji. Szykowana nowela ustawy Prawo o ruchu drogowym, ma wprowadzić znaczące zmiany w obowiązkowych przeglądach. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Infrastruktury, projekt zmian zakłada, że wizyta w SKP w celu potwierdzenia obecności fabrycznego haka w pojeździe, który widnieje w dokumencie homologacyjnym, nie będzie już obowiązkowa. Dzięki temu formalności związane z użytkowaniem auta z hakiem holowniczym zamontowanym przez producenta samochodu, mają ulec uproszczeniu. Natomiast jeśli hak zostanie dołożony do auta później w warsztacie, to standardowy obowiązek dodatkowych badań po modyfikacji konstrukcji ma nadal obowiązywać.

Zanim dojdzie do zmian w przepisach, które mają nastąpić w 2026 roku, kierowcom chcącym legalnie użytkować haki, pozostaje dochować obowiązujących formalności. W praktyce wielu dilerów samochodowych, aby ułatwić życie swoim klientom, przed wydaniem pojazdu nabywcy, lub na jego późniejsze życzenie, przeprowadza takie badania haków w SKP, a następnie zwraca do właściwych wydziałów komunikacji o wpis w dowodzie.

Bez legalizacji haka nie wyrobisz trzeciej tablicy rejestracyjnej

Co ciekawe, cała opisana wyżej procedura jest tak samo wymagana w przypadku składania w wydziale komunikacji wniosku o wydanie trzeciej tablicy rejestracyjnej. Jest ona obowiązkowa w przypadku stosowana bagażników montowanych na haku holowniczym, zasłaniających tablicę montowaną na pojeździe (o ile już wcześniej do dowodu nie został dodany wpis "HAK"). Dopiero po przejściu tych formalności w dowodzie rejestracyjnym dopisywana jest adnotacja o treści "BAGAŻNIK".

Za używanie haka nie wbitego w dowód grożą kary

Brak rejestracji haka w samochodzie, czyli informacji o nim w dowodzie rejestracyjnym, wiąże się z konsekwencjami dla zmotoryzowanego przyłapanego na jego używaniu. Policjant podczas kontroli wystawi mandat, który może wynieść do 500 zł. Co więcej, funkcjonariusz ma prawo zatrzymać dowód rejestracyjny i skierować pojazd na dodatkowe badanie techniczne. Na dłuższą metę wiąże się to z unieruchomieniem pojazdu do momentu dopełnienia formalności (pojazd z zatrzymanym dowodem rejestracyjnym może być użytkowany nie dłużej niż przez 7 dni). Brak legalizacji haka może skutkować także problemami przy ewentualnych roszczeniach ubezpieczeniowych.

Hak holowniczy w samochodzie osobowym
Hak holowniczy w samochodzie osobowymFot. Rafał Mądry
Więcej o: