Wrocławskie Muzeum Architektury przygotowuje wystawę poświęconą dolnośląskiemu odcinkowi autostrady A4, ukazującą jego przemiany na przestrzeni niemal stu lat. Ekspozycja ma pokazać nie tylko rozwój infrastruktury, lecz także kontekst polityczny, społeczny i krajobrazowy tej trasy. To opowieść o drodze, która zmieniała swoje znaczenie wraz z historią regionu i państw, przez które przebiegała.
Dzisiejsza autostrada A4 powstała w latach 30. XX wieku jako Reichsautobahn 9 i była elementem rozbudowanego programu drogowego III Rzeszy. Po 1945 roku polskie państwo przejęło tę infrastrukturę, a dawna niemiecka trasa została włączona do sieci jako droga krajowa E22. Betonowa konstrukcja, będąca spuścizną poprzedniego systemu, przez lata funkcjonowała w zupełnie nowych realiach politycznych i społecznych.
Wystawa autorstwa Agaty Ciastoń, przygotowywana we wrocławskim Muzeum Architektury, ma pokazać te zmiany w szerokiej perspektywie. Jak podkreśla autorka, z którą rozmawiała Gazeta Wrocławska, jest to opowieść o A4, ale jednocześnie wykraczająca poza samą drogę. W jej ujęciu autostrada staje się punktem wyjścia do refleksji nad historią regionu, przemianami społecznymi i wpływem infrastruktury na codzienne życie mieszkańców.
W powojennych dekadach autostrada nie przypominała dzisiejszej ruchliwej trasy. Mieszkańcy Dolnego Śląska wykorzystywali przestrzeń między betonowymi pasami jako miejsce wypoczynku. Na pasie zieleni spacerowano, organizowano pikniki i jeżdżono rowerami, a okolica tętniła życiem w zupełnie innym rytmie niż obecnie.
Ekspozycja przypomina także mniej znane fakty związane z budową i funkcjonowaniem trasy. W czasie jej powstawania stosowano rozwiązania techniczne, takie jak układanie warstwy papieru między podłożem a betonowymi płytami, aby zapobiec wchłanianiu wilgoci przez mieszankę. W okresie II wojny światowej pojawił się nawet pomysł, by przemalować nawierzchnię na brązowo, co miało utrudnić jej dostrzeżenie z powietrza przez wrogie samoloty.
Do dziś przetrwały elementy dawnej infrastruktury, które stanowią cenne świadectwo historii. Wśród nich znajdują się dwie stacje paliw w Bielanach, zachowane w bardzo dobrym, niemal oryginalnym stanie. Warto również zwrócić uwagę na zabytkowe wiadukty rozciągające się od węzła Bielany do miejsca rozdzielenia trasy w kierunku Drezna i Berlina.
Planowana wystawa ma pokazać, że autostrada A4 to nie tylko ważny szlak komunikacyjny, ale także nośnik pamięci o minionych epokach. Dzięki zestawieniu różnych wątków historycznych odwiedzający będą mogli spojrzeć na tę trasę jako na przestrzeń, która przez niemal sto lat odzwierciedlała zmiany polityczne, społeczne i krajobrazowe Dolnego Śląska.