Zielone przepisy w odwrocie. USA znosi normy spalin dla samochodów!

Administracja Donalda Trumpa szokuje cały czas. Po różnych zawirowaniach geopolitycznych, po wprowadzeniu ceł, teraz przyszła pora na zniesienie norm emisji spalin dla samochodów, czyli przepisów, które wprowadzono w 2009 roku. Branża jeszcze nie wie, co z tym począć.
fot. Vorsteiner

Administracja prezydenta Donalda Trumpa ogłosiła usunięcie z systemu prawnego USA podstawy do federalnych norm emisji spalin dla samochodów, wywołując falę protestów, niepewność wśród producentów i perspektywę licznych procesów sądowych. Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) formalnie uchyliła tzw. endangerment finding, czyli kluczową decyzję z 2009 roku, która umożliwiała regulowanie gazów cieplarnianych z pojazdów. Trump i jego współpracownicy przedstawiają to jako największy krok deregulacyjny w historii Stanów Zjednoczonych, który ma zdaniem Białego Domu przynieść znaczne oszczędności dla przemysłu. Krytycy ostrzegają, że brak spójnych zasad doprowadzi do chaosu regulacyjnego i pozwów zarówno ze strony stanów, jak i organizacji ekologicznych.

Zobacz wideo Izabela Zygmunt: Polska nie jest prymusem ograniczania emisji

EPA wyrzuca podstawowe regulacje

W czwartek 12 lutego 2026 r. EPA zakończyła obowiązywanie federalnej zasady endangerment finding, ustanowionej pierwotnie w 2009 roku, która formalnie uznawała, że emisje gazów cieplarnianych z pojazdów zagrażają zdrowiu publicznemu i środowisku. To właśnie na tej podstawie agencja mogła ustalać limity emisji spalin z samochodów osobowych i ciężarowych. W wyniku decyzji EPA federalne normy emisji spalin przestają obowiązywać, a producenci zostają uwolnieni od zgodności z nimi począwszy od obecnego roku modelowego. Szef EPA Lee Zeldin, który kieruje agencją od stycznia 2025 r., w imieniu administracji stwierdził, że wcześniejsze przepisy były niewłaściwą interpretacją prawa, a ich likwidacja przyczyni się do rozwoju przemysłu i odbiurokratyzowania rynku.

Trump określił likwidację norm jako największe działanie deregulacyjne w historii USA i twierdzi, że dzięki temu przedsiębiorstwa zaoszczędzą ponad 1 bilion dolarów na kosztach związanych z dostosowaniem się do przepisów. Przy jego drugim urzędzie nie odniesiono się do tego tematu w pierwszej kadencji, ponieważ wcześniej organizacje branżowe i prawnicy ostrzegali, że takie działania mogą wywołać poważne problemy prawne i regulacyjne, co powstrzymywało administrację od podjęcia radykalnych zmian.

Niepewność i możliwe pozwy

Po zniesieniu federalnych limitów emisji analitycy i prawnicy, z którymi rozmawiała agencja Reuters, zwracają uwagę na ryzyko rozproszenia przepisów na poziomie stanowym. Dziesięciu ekspertów wskazało, że producenci samochodów mogą stanąć w obliczu różnych, niespójnych wymogów regionalnych i lokalnych, co utrudni planowanie produkcji i strategii rozwoju. Różne stany, zwłaszcza te o rygorystycznych standardach środowiskowych, takich jak Kalifornia, już sygnalizowały gotowość do podjęcia kroków prawnych przeciwko federalnej decyzji.

Stan Kalifornia i inni publiczni prokuratorzy ostrzegli, że decyzja EPA zagraża postępom w ochronie środowiska i zdrowia mieszkańców. Rob Bonta, prokurator generalny stanu Kalifornia, ocenił, że wycofanie federalnych zasad stworzy chaos regulacyjny i negatywnie odbije się na lokalnych społecznościach, przyrodzie oraz inwestycjach publicznych. Z kolei prawnicy, których cytuje Reuters, uważają, że brak jednolitego stanowiska na poziomie federalnym zachęci do serii pozwów sądowych, które mogą trwać latami i rozstrzygać o tym, czy federalne agencje w ogóle mają prawo do takie działania.

Reakcje branży i krytyka ekologów

Reakcje środowiska biznesowego i ekologicznego są zróżnicowane. Niektóre organizacje branżowe, szczególnie reprezentujące sektor paliwowy i producentów części do silników spalinowych, przyjęły decyzję z zadowoleniem lub ostrożnym optymizmem, wskazując, że wcześniejsze standardy były trudne do osiągnięcia i podnosiły koszty. Z drugiej strony wielu producentów, w tym dużych koncernów motoryzacyjnych, argumentowało wcześniej, że stabilne i przewidywalne regulacje są potrzebne do planowania inwestycji, zwłaszcza w technologie związane z pojazdami elektrycznymi i niskoemisyjnymi. Organizacje ekologiczne, jak Natural Resources Defense Council, potępiły decyzję jako krok wstecz w walce ze zmianami klimatu i naruszenie zdrowia publicznego.

Krytycy decyzji, w tym profesorowie prawa i eksperci od klimatu, ostrzegają, że brak federalnych norm może oznaczać nie tylko więcej procesów sądowych, lecz także fragmentację regulacyjną, w której każdy stan będzie ustalać własne kryteria emisji. Taki stan rzeczy może zwiększyć koszty dla producentów i wymusić skomplikowane strategie dostosowawcze na wielu rynkach.

Podsumowując, zniesienie federalnych norm emisji spalin przez EPA kierowaną przez administrację Donalda Trumpa tworzy nową, niepewną rzeczywistość regulacyjną w USA. Choć w ocenie zwolenników decyzja ta ma przynieść oszczędności i większą elastyczność przemysłowi, krytycy wskazują na potencjalne koszty dla zdrowia publicznego, środowiska i stabilności prawnej, które mogą okazać się trudniejsze do oszacowania i znacznie bardziej dalekosiężne.

Więcej o: