Spaliny w mieście są nie tylko toksyczne. One mogą być wręcz rakotwórcze dla pieszych. Dlatego Warszawa zdecydowała się na wprowadzenie wymogów emisyjnych. Dlatego też 1 lipca 2024 r. w stolicy pojawiła się pierwsza w Polsce strefa czystego transportu. Na pozór jej wymogi nie są restrykcyjne. Na pozór...
Do centrum Warszawy nie mogą dziś wjechać samochody benzynowe wyprodukowane przed 1997 r. i samochody z silnikiem diesla wyprodukowane przed 2005 r. To stare auta, których w Polsce jest coraz mniej? I tak, i nie. Bo flota pojazdów w naszym kraju rzeczywiście się modernizuje. Młodnieje. To jednak nie oznacza, że starych pojazdów jest mało. Naprawdę ich nie brakuje.
Jak wylicza Carfax, wymogów SCT w Warszawie w skali całego kraju już aktualnie nie spełnia aż 17 proc. aut. To oznacza aż 4 mln pojazdów. Dokładnie taka ilość dostała bana na wjazd do centrum stolicy. Jak to możliwe? Każdy łapie się w ten sam efekt. Widzicie Golfa V na ulicy i myślicie, że te auta przecież nie są takie stare. Okazje się jednak, że model jest produkowany od 2003 r. Pierwsze egzemplarze wymogów emisyjnych zatem nie spełniają.
Problem już dziś jest realny. Prawie co piąty samochód zarejestrowany w Polsce nie wjedzie do warszawskiej strefy czystego transportu. A ta już 1 stycznia 2026 r. wykona kolejny krok naprzód. Zasady zostaną zaostrzone. Od tego dnia do centrum stolicy nie wjadą auta z silnikami benzynowymi, które zostały wyprodukowane przed 2000 r. W przypadku diesli granica wieku przesunie się na 2009 r. To oznacza jedno. Banem objęta zostanie jeszcze większa flota pojazdów.
Przesunięcie granicy wiekowej według oficjalnych danych warszawskich sprawi, że odsetek aut z zakazem wzrośnie z 2 do 9 proc. Dwóch, bo na tyle Warszawa dziś wycenia swoje przepisy. To czterokrotny skok. I w tym punkcie problem stanie się naprawdę realny. Choć nadal dość ograniczony. Bo stolica wprowadziła SCT wyłącznie w centrum. Taki Kraków chce objąć planowaną strefą pełne granice administracyjne.
W tym punkcie mogą się nasuwać proste wnioski. Kierowców w najbliższych latach czeka Armagedon. Będą masowo dostawać zakaz wjazdu do miast. I w tym stwierdzeniu mogłoby być wiele prawdy, gdyby nie pewien drobiazg. Bo pierwsza strefa czystego transportu w Polsce już jest. Pokazała nam jedno. Jest... dziurawa jak sito. System kontroli pojazdów wjeżdżających do niej praktycznie nie istnieje. Dwie kamery kontrolujące prawie 700 tys. pojazdów na dobę to czysta fikcja.
Do końca września 2025 r., a więc po roku i dwóch miesiącach od wprowadzenia SCT w Warszawie, straż miejska nie wystawiła nawet jednego mandatu za nielegalny wjazd do centrum. Nie wystawiła, bo nawet jeżeli kierowca został przyłapany przez strażników, powoływał się na wjazd incydentalny. A ma prawo do czterech takich "czynów" każdego roku. W kwestii stref mrugamy zatem okiem. Niby są, ale de facto ich nie ma. Czy zatem zaostrzające się zasady od 1 stycznia 2026 r. powinny kogoś martwić? Przy obecnym stanie kontroli z pewnością nie.