Aktualnie większość pociagów w Polsce może kursować z prędkością do 160 km/h. Szybszą jazdę umożliwia tylko krótki fragment Centralnej Magistrali Kolejowej – 12-kilometrowy odcinek między Grodziskiem Mazowieckim a Zawierciem. Wszystko z powodu systemu sterowania ruchem ETCS (European Train Control System). Aby pociągi mogły jechać szybciej niż 160 km/h, system musi działać w pełni. Tymczasem na dwóch kluczowych trasach właśnie trwa jego modernizacja.
Na CMK zdemontowano stary system ETCS poziomu 1, który pozwalał na jazdę do 200 km/h. W jego miejsce montowany jest system nowej generacji, poziomu 2, dzięki któremu pociągi pomkną z prędkością nawet 250 km/h. Problem w tym, że bo nadal nie wdrożono infrastruktury cyfrowej łączności GSM-R. Efekt? Bez wdrożenia systemu pociągi nie przekroczą 160 km/h. Jak dodaje Marcin Mochocki z zarządu PKP PLK, nie da się też wrócić do poziomu 1, bo ten został już usunięty.
"To już nie jest kwestia powrotu do tego, co było, bo instalując to, co teraz kończymy, instalując całkowicie nowe urządzenia systemu sterowania ruchem kolejowym, instalowaliśmy je od razu na potrzeby systemu ETCS poziomu 2. To znaczy, że do poziomu 1, który pozwalał na jazdę 200 km na godzinę, wrócić nie możemy, bo już go po prostu fizycznie na infrastrukturze nie ma" – stwierdził Mochocki, cytowany przez portal rynek-kolejowy.pl.
Z kolei na linii nr 9 (Warszawa – Gdańsk) system ETCS jest tylko czasowo wyłączony - właśnie po to, by zintegrować go z nową centralą GSM-R. Tu sytuacja jest mniej dramatyczna, bo już w czerwcu wszystko ma wrócić do normy. Pociągi znów będą mogły jeździć 200 km/h, co przełoży się na lepsze czasy przejazdu – zwłaszcza dla Pendolino. Na CMK wszystko zależy od uruchomienia ETCS poziomu 2, a to wciąż odległa perspektywa. Problemy z kontraktem na GSM-R trwają od lat, a bez tej technologii nowy system po prostu nie ruszy.
Podnoszenie prędkości to stały kierunek rozwoju polskiej kolei. Jeszcze niedawno standardem było 120 km/h, dziś coraz częściej pociągi mkną 160 km/h – m.in. na trasach Poznań–Wrocław czy Poznań–Szczecin. Nie brak jednak rozczarowań. Przykładem może być wspomniana linia 351 (Poznań–Szczecin) czy Warszawa–Białystok, które mogły być przystosowane od razu do prędkości 200 km/h, a to ze względu na brak ostrych łuków na trasach. Tak się jednak nie stało, a teraz ich kolejna już przebudowa nie ma sensu.
Większym rozsądkiem wykazano się za to przy projektowaniu linii 202 między Gdynią a Słupskiem. Tu od razu zaplanowano drugi tor i dostosowanie trasy do 200 km/h. Dzięki temu czas przejazdu skróci się o około 15 minut. Niestety, pełne wykorzystanie możliwości tej linii będzie możliwe dopiero po 2030 roku. Właśnie wtedy planowana jest instalacja wyższego poziomu systemu ETCS.