Spotkałeś agresywnego kierowcę? Prawnik wyjaśnił nam, co zrobić, by nie wpaść w tarapaty

Myślisz, że nie spotykasz się z drogową agresją, że przytrafia się to tylko innym? Możesz się zdziwić, do ilu takich sytuacji dochodzi każdego dnia. Wbrew pozorom niewiele trzeba, by rozgorzał spór, albo bójka. Zapytaliśmy prawniczkę i psycholożkę, jak zachować się, żeby nie wpaść w kłopoty.
Agresja drogowa policjanta we Wrocławiu
Fot. STOP CHAM / YouTube

Kierowca wręcz wisi na zderzaku i ponagla światłami. Ktoś wpycha się z sąsiedniego pasa. Inny wymusi pierwszeństwo. Na sąsiednim pasie ruchu krzyczą i pokazują nieprzyjemne gesty. A co bardziej krewcy zmotoryzowani zatrzymają się po drodze, by wymierzyć sobie sprawiedliwość. O takie obrazki coraz łatwiej w różnych serwisach internetowych jak Stop Cham czy Bandyci Drogowi. Wspomniane historie dzieją się na ulicach w Polsce. Myślisz, że ciebie nie dotyczą? Masz sporo szczęścia i do tej pory nie trafiłaś czy trafiłeś na drogową agresję? Oby nigdy nie trzeba było mierzyć się z przemocą na drodze. A co zrobić, gdyż już trafisz na agresywnego kierującego czy kierującą?

Zobacz wideo The Best of Moto 2024

Przede wszystkim zachowaj spokój, bez względu na to czego doświadczasz. Za drogową agresją dużo się skrywa. Joanna Chibowska, psycholożka transportu wyjaśnia – "Przejawem agresji mogą być niewerbalne gesty jak pokazanie środkowego palca, werbalne jak przekleństwa czy agresywna jazda. To także miganie światłami czy zajeżdżanie drogi. Na drugim końcu skali są już jednak zupełnie inne zachowania. To już wysoki poziom agresji, wręcz furii drogowej, kiedy jeden z kierowców wysiada z auta i wyciąga osobę z drugiego samochodu, by pokazać jak bardzo nie podoba mu się dana sytuacja".

Drobne gesty, których jesteśmy nieświadomi

Okazuje się, że wbrew pozorom każdy z nas mógł nieraz doświadczyć drogowej agresji. Nawet nieświadomie! "Każdemu z nas zdarzyły się drobniejsze gesty i zachowania na drodze. Możemy być nawet nieświadomi tego, że doświadczamy już zachowań agresywnych" – dodała psycholożka. Znamienne, że niekiedy nieświadomie swoim zachowaniem możemy prowokować do agresywnych reakcji innych kierujących. Odrobina zamyślenia wystarczy, by później w ostatniej chwili zmienić pas ruchu albo zbyt długo zwlekać z ruszeniem podczas jazdy w korku. Jeśli trafimy na osobę ze skumulowanymi emocjami, to niewiele wystarczy, by dała upust swojej frustracji. Żyjemy w czasach, w których stres jest z nami codziennie. Niemniej to nie jest żadne usprawiedliwienie do przejawów przemocy.

 

Czasem trudno zignorować zaczepkę na drodze. Ważne jednak, by nie eskalować konfliktu. Zwykle już samo pojawienie się policji w pobliżu miejsca zdarzenia sprawia, że spirala emocji szybko opada (ale nie zawsze). Do wyobraźni przemawia także świadomość nagrywania. Stąd bywa, że już sama obecność kamery samochodowej na przedniej czy tylnej szybie może (ale nie zawsze) ostudzić zapał innego kierowcy. Joanna Chibowska zachęca do inwestycji w wideorejestrator, z którego nagrania zawsze można wykorzystać w sytuacji spornej i tzw. słowa przeciwko słowu.

Unikaj kontaktu wzrokowego

Jak unikać eskalacji z drogowym agresorem? Joanna Chibowska zaleca – "Unikaj kontaktu wzrokowego, a wręcz takiej przepychanki kto wytrzyma dłużej. Czasem lepiej machnąć gestem ręki w ramach przeprosin (np. gdy sami przyczyniliśmy się do nerwowej sytuacji) i odjechać. Zdaje sobie sprawę, że nie zawsze to jest takie proste, ale lepiej skoncentrować się na wyciszaniu emocji i unikać nerwowej gestykulacji. Nasza rola sprowadza się do tego, by nie pójść dalej. Lepiej się wycofać. Pamiętajmy, że nigdy nie wiemy kto znajduje się w drugim samochodzie. Nie wiemy jakimi emocjami się kieruje, z jaką presją się zmaga i przede wszystkim na co go stać. Ta osoba może być bardzo groźna". Do wyobraźni powinny zatem przemawiać szczególnie te filmy, w których widać jak sytuacja na drodze eskaluje tak szybko, że dochodzi do szarpaniny i pobicia.

"Spotkałam się z badaniami, w których pytano ludzi o najbardziej stresujące sytuacje w ich życiu. Okazało się, że w czołówce znalazła się sytuacja jazdy samochodem. Ale nie samo prowadzenie auta jest problemem, ale to, że nie wszystko możemy przewidzieć czy zaplanować. Czasem iskrą jest jedna groźna sytuacja na drodze, gdy omal nie doszło do wypadku. A im większe emocje tym skupienie kierowcy znacznie spada i niestety łatwiej o działanie intuicyjne, mniej racjonalności i w konsekwencji nawet wypadek" – dodała psycholog transportu z siedleckiej pracowni psychologicznej.

 

Drogowa agresja okiem prawniczki

A jak wygląda drogowa agresja z punktu widzenia polskiego prawa? Na co możemy liczyć gdy zgłosimy sprawę na policję czy też do sądu? Czy przysługuje nam odszkodowanie po przykrym incydencie? O komentarz poprosiłem adwokat Magdalenę Treter z kancelarii Legalita. 

  • W świetle polskiego prawa agresywne zachowania na drodze mogą prowadzić do poważnych konsekwencji – zarówno w zakresie prawa karnego, jak i cywilnego. Zgodnie z Kodeksem wykroczeń (art. 86 § 1 KW), kierowca, który powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny, a w poważniejszych przypadkach może nawet stracić prawo jazdy (art. 86 § 3 KW). Natomiast jeśli agresja drogowa przybierze formę bezpośredniego ataku na innego uczestnika ruchu – np. poprzez zajechanie drogi, próbę zatrzymania pojazdu czy fizyczną konfrontację – może być zakwalifikowana jako przestępstwo z art. 160 Kodeksu karnego (narażenie na niebezpieczeństwo) lub art. 288 KK (uszkodzenie mienia).
  • Warto pamiętać, że w przypadku konfliktu na drodze nagrania z wideorejestratorów mogą stanowić kluczowy dowód w postępowaniu sądowym. Jeśli kierowca zostanie niesłusznie oskarżony o agresję drogową lub spowodowanie zagrożenia, nagranie może pomóc wykazać jego niewinność. 
  • Z drugiej strony, jeśli sami padniemy ofiarą agresji, warto nie tylko zabezpieczyć materiał dowodowy, ale także jak najszybciej zgłosić sprawę na policję. Nie każda sytuacja jest jednoznaczna – zdarzają się przypadki, gdy obie strony wzajemnie oskarżają się o agresywne zachowanie, a ocena okoliczności wymaga dokładnej analizy. Nagranie z wideorejestratora będzie wówczas rozstrzygające.
  • Jeśli agresor próbuje zatrzymać Cię na poboczu lub w innym miejscu, nie zatrzymuj pojazdu, chyba że jest to konieczne ze względów bezpieczeństwa. Zatrzymanie może prowadzić do konfrontacji, której lepiej unikać.
  • W przypadku spotkania z agresywnym kierowcą warto zachować spokój i nie podejmować działań, które mogą zostać uznane za prowokację, takich jak gwałtowne hamowanie, blokowanie drogi czy odpowiadanie agresją na agresję. 
  • Kluczowe jest również zabezpieczenie dowodów – jeśli posiadamy wideorejestrator, należy zachować nagranie, zanotować numery rejestracyjne pojazdu agresora i zapamiętać jego cechy charakterystyczne. Jeśli sytuacja staje się naprawdę groźna, należy nagrać incydent telefonem – ale tylko wtedy, gdy nie zagraża to Twojemu bezpieczeństwu.
  • W sytuacji poważnego zagrożenia należy natychmiast powiadomić policję, ponieważ im szybciej sprawa zostanie zgłoszona, tym większa szansa na skuteczne postępowanie.
  • Jeśli w wyniku agresji drogowej ponieśliśmy szkodę materialną lub fizyczną (uszczerbek na zdrowiu), mamy prawo dochodzić odszkodowania lub zadośćuczynienia na drodze postępowania cywilnego (art. 415 Kodeksu cywilnego). W takich przypadkach warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże określić najlepszą linię obrony lub dochodzenia swoich praw. 
  • Świadomość przepisów oraz odpowiednie działania mogą pomóc uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji i zapewnić bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom ruchu drogowego.
Więcej o: