Kierowca wręcz wisi na zderzaku i ponagla światłami. Ktoś wpycha się z sąsiedniego pasa. Inny wymusi pierwszeństwo. Na sąsiednim pasie ruchu krzyczą i pokazują nieprzyjemne gesty. A co bardziej krewcy zmotoryzowani zatrzymają się po drodze, by wymierzyć sobie sprawiedliwość. O takie obrazki coraz łatwiej w różnych serwisach internetowych jak Stop Cham czy Bandyci Drogowi. Wspomniane historie dzieją się na ulicach w Polsce. Myślisz, że ciebie nie dotyczą? Masz sporo szczęścia i do tej pory nie trafiłaś czy trafiłeś na drogową agresję? Oby nigdy nie trzeba było mierzyć się z przemocą na drodze. A co zrobić, gdyż już trafisz na agresywnego kierującego czy kierującą?
Przede wszystkim zachowaj spokój, bez względu na to czego doświadczasz. Za drogową agresją dużo się skrywa. Joanna Chibowska, psycholożka transportu wyjaśnia – "Przejawem agresji mogą być niewerbalne gesty jak pokazanie środkowego palca, werbalne jak przekleństwa czy agresywna jazda. To także miganie światłami czy zajeżdżanie drogi. Na drugim końcu skali są już jednak zupełnie inne zachowania. To już wysoki poziom agresji, wręcz furii drogowej, kiedy jeden z kierowców wysiada z auta i wyciąga osobę z drugiego samochodu, by pokazać jak bardzo nie podoba mu się dana sytuacja".
Okazuje się, że wbrew pozorom każdy z nas mógł nieraz doświadczyć drogowej agresji. Nawet nieświadomie! "Każdemu z nas zdarzyły się drobniejsze gesty i zachowania na drodze. Możemy być nawet nieświadomi tego, że doświadczamy już zachowań agresywnych" – dodała psycholożka. Znamienne, że niekiedy nieświadomie swoim zachowaniem możemy prowokować do agresywnych reakcji innych kierujących. Odrobina zamyślenia wystarczy, by później w ostatniej chwili zmienić pas ruchu albo zbyt długo zwlekać z ruszeniem podczas jazdy w korku. Jeśli trafimy na osobę ze skumulowanymi emocjami, to niewiele wystarczy, by dała upust swojej frustracji. Żyjemy w czasach, w których stres jest z nami codziennie. Niemniej to nie jest żadne usprawiedliwienie do przejawów przemocy.
Czasem trudno zignorować zaczepkę na drodze. Ważne jednak, by nie eskalować konfliktu. Zwykle już samo pojawienie się policji w pobliżu miejsca zdarzenia sprawia, że spirala emocji szybko opada (ale nie zawsze). Do wyobraźni przemawia także świadomość nagrywania. Stąd bywa, że już sama obecność kamery samochodowej na przedniej czy tylnej szybie może (ale nie zawsze) ostudzić zapał innego kierowcy. Joanna Chibowska zachęca do inwestycji w wideorejestrator, z którego nagrania zawsze można wykorzystać w sytuacji spornej i tzw. słowa przeciwko słowu.
Jak unikać eskalacji z drogowym agresorem? Joanna Chibowska zaleca – "Unikaj kontaktu wzrokowego, a wręcz takiej przepychanki kto wytrzyma dłużej. Czasem lepiej machnąć gestem ręki w ramach przeprosin (np. gdy sami przyczyniliśmy się do nerwowej sytuacji) i odjechać. Zdaje sobie sprawę, że nie zawsze to jest takie proste, ale lepiej skoncentrować się na wyciszaniu emocji i unikać nerwowej gestykulacji. Nasza rola sprowadza się do tego, by nie pójść dalej. Lepiej się wycofać. Pamiętajmy, że nigdy nie wiemy kto znajduje się w drugim samochodzie. Nie wiemy jakimi emocjami się kieruje, z jaką presją się zmaga i przede wszystkim na co go stać. Ta osoba może być bardzo groźna". Do wyobraźni powinny zatem przemawiać szczególnie te filmy, w których widać jak sytuacja na drodze eskaluje tak szybko, że dochodzi do szarpaniny i pobicia.
"Spotkałam się z badaniami, w których pytano ludzi o najbardziej stresujące sytuacje w ich życiu. Okazało się, że w czołówce znalazła się sytuacja jazdy samochodem. Ale nie samo prowadzenie auta jest problemem, ale to, że nie wszystko możemy przewidzieć czy zaplanować. Czasem iskrą jest jedna groźna sytuacja na drodze, gdy omal nie doszło do wypadku. A im większe emocje tym skupienie kierowcy znacznie spada i niestety łatwiej o działanie intuicyjne, mniej racjonalności i w konsekwencji nawet wypadek" – dodała psycholog transportu z siedleckiej pracowni psychologicznej.
A jak wygląda drogowa agresja z punktu widzenia polskiego prawa? Na co możemy liczyć gdy zgłosimy sprawę na policję czy też do sądu? Czy przysługuje nam odszkodowanie po przykrym incydencie? O komentarz poprosiłem adwokat Magdalenę Treter z kancelarii Legalita.