Polskie pojazdy podbiły USA. Jeździli nim papież, Armani i... Trump

Mały, niepozorny elektryk z Podkarpacia zrobił karierę większą niż niejedna gwiazda rocka. Na jego pokładzie wożono papieża Jana Pawła II, korzystał z niego Giorgio Armani, a nawet Donald Trump, gdy szykował się do prezydentury. A wszystko zaczęło się od prostego szkicu w mieleckiej fabryce samolotów.
PATRYK OGORZAŁEK

Pół wieku temu w Mielcu ktoś wpadł na pomysł: „a gdyby tak zrobić elektryczny wózek do golfa?". Nikt wtedy nie przypuszczał, że ta niepozorna maszyna stanie się jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich produktów eksportowych. Melex, bo o nim mowa, błyskawicznie wjechał na amerykańskie pola golfowe, a z czasem trafił także w ręce światowych ikon - od papieża Jana Pawła II po samego Armaniego.

Historia Melexa zaczyna się dokładnie na początku lat 70. XX wieku. Dokładnie w 1970 r. w wydziale mieleckiej fabryki samolotów WSK Mielec po raz pierwszy pojawił się szkic elektrycznego wózka golfowego. Seryjna produkcja pojazdu zaczęła się w 1971 r. Produkcję przejęła Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego PZL-Mielec.

Zobacz wideo 346 punktów karnych dla motocyklisty za popełnienie 43 wykroczeń

To Melexem jeździł Armani i Trump. Do firmy należało 10 proc. rynku w USA

Amerykański sukces Melexa jest nieoczekiwany? I tak, i nie. Tak, bo na rynku nigdy nic nie wiadomo. Nie, bo marka praktycznie od początku swojego istnienia była wymierzona w Stany Zjednoczone. Rządowi PRL chodziło bowiem o zdobycie dewiz. Tak potrzebnych polskiej gospodarce w latach 70. XX wieku. Dokumentacja techniczna pierwszych modeli elektrycznych marki została opracowana w Zakładzie Doświadczalnym w Mielcu w 1970 r. właśnie na podstawie wymagań importera z USA.

Na tym jednak nie koniec. Bo w latach 70. mielecka fabryka potrafiła wyprodukować i sprzedać nawet 10 tys. pojazdów każdego roku. W tym okresie należało do niej aż 10 proc. amerykańskiego rynku tego typu pojazdów. Melexy były chwalone za prostotę obsługi i wytrzymałość. Z czasem przekonali się do nich nawet znani. To polskim pojazdem elektrycznym podczas audiencji jeździł m.in. Jan Paweł II. To także ten pojazd wybrał Giorgio Armani czy obecny prezydent USA - Donald Trump.

Polska marka pojazdów ma 54 lata. Jest znana na całym świecie. W USA oszaleli na jej punkcie
Polska marka pojazdów ma 54 lata. Jest znana na całym świecie. W USA oszaleli na jej punkcieFot. Melex

Rozwój Melexa zatrzymał stan wojenny i sankcje USA

Początkowe sukcesy zostały brutalnie przerwane na początku lat 80. XX wieku. Po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce ówczesny prezydent USA Ronald Reagan wprowadził embargo na produkty z Polski. Tak transporty Melexów zostały zatrzymane. Firma stanęła też przed poważnym wyzwaniem. Bo nagle musiała uzupełnić 50-proc. lukę w zamówieniach...

Melex bankrutuje i się podnosi. 60 proc. pojazdów eksportuje

Perspektywa czasu pokazuje, że Melex dał radę. Przetrwał końcówkę PRL-u, transformację systemową, a nawet bankructwo. Firma w XXI wieku może mówić o ponownym rozkwicie. A wszystko za sprawą nowego właściciela, czyli byłego dyrektora warszawskiego FSO Andrzeja Tyszkiewicza. Melex w ciągu dekady odbudował się i zaczął prezentować nowe pojazdy. Stworzył szereg linii modelowych.

Polska marka pojazdów ma 54 lata. Jest znana na całym świecie. W USA oszaleli na jej punkcie
Polska marka pojazdów ma 54 lata. Jest znana na całym świecie. W USA oszaleli na jej punkcieFot. Melex

Trafione inwestycje sprawiły, że dziś współczesne wersje elektrycznych "wózków" z Polski można spotkać nie tylko w USA, ale także we Francji, Hiszpanii, Belgii, Holandii i Luksemburgu, Chorwacji, a nawet Meksyku, Gwadelupie czy Papui–Nowej Gwinei. Melex ponowie wrócił do lat 70. XX wieku. Ponownie eksport przynosi aż 60 proc. przychodów firmie. A dwa lata temu do polskiego paszportu przedsiębiorstwa wbiła się amerykańska pieczątka. W 2022 r. Melex został bowiem kupiony przez amerykańską firmę Club Car. To znany producent elektrycznych pojazdów golfowych i użytkowych.

Melexa kupił amerykański gigant. I zaczął inwestycje

Melex ponownie przechodzi transformację. Nowy właściciel inwestuje w fabrykę i unowocześnia gamę modelową. Dziś Melex nie jest producentem wózków golfowych. Dziś to wytwórca niewielkich samochodów elektrycznych o charakterze dostawczym. Pojazdom nie są straszne strefy płatnego parkowania i strefy niskiej emisji. A do tego potrafią "dźwigać" ładunki o masie do 1250 kg.

Więcej o: