Więcej porad związanych z przepisami dotyczącymi kierowców i policjantów znajdziesz w serwisie Gazeta.pl.
Możliwość przeprowadzenia kontroli drogowej jest jednym z podstawowych uprawnień, które otrzymuje policjant. A wynika ono bezpośrednio z art. 129 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kiedy funkcjonariusz może zatrzymać auto? Praktycznie... zawsze. Przepis mówi bowiem o możliwości "legitymowania uczestnika ruchu i wydawania mu wiążących poleceń co do sposobu korzystania z drogi lub używania pojazdu". Gdzie policjant może zatrzymać kierowcę? Tu wszystko zależy od jednego znaku drogowego.
Kontrolę drogową należy podzielić na dwa przypadki. Po pierwsze taki, w którym samochód na drodze chce zatrzymać umundurowany funkcjonariusz. No i ten otrzymuje niezwykle szerokie uprawnienia. Może bowiem zatrzymać pojazd zarówno w mieście, jak i poza miastem, zarówno w dzień, jak i w nocy oraz zarówno stojąc przy drodze, jak i z radiowozu. Co więcej, radiowóz może być równie dobrze nieoznakowany. Przepisy odnoszą się bowiem do munduru, a nie znakowania pojazdu.
Przepisy nie odnoszą się również do większych ograniczeń w kwestii samego sposobu zatrzymania pojazdu. Umundurowany policjant może wydać polecenie do zatrzymania machając ręką, tarczą, tarczą ze światłem czerwonym lub latarką ze światłem czerwonym. Co po zatrzymaniu? Funkcjonariusz w mundurze powinien się przedstawić – podać imię i nazwisko oraz stopień służbowy, wskazać nazwę jednostki, dla której pracuje oraz podstawę prawną zatrzymania. Co więcej, legitymację służbową musi pokazać dopiero na żądanie kierującego. Musi to zrobić w taki sposób, aby kierowca mógł przeczytać, a nawet zapisać dane zawarte w niej.
Drugi z przypadków zakłada scenariusz, w którym przy drodze pojawia się policjant bez munduru. Strój cywilny sprawia, że funkcjonariusz nadal może legitymować uczestników ruchu, ale otrzymuje taką możliwość wyłącznie w terenie zabudowanym. A więc kluczowe jest to, aby kierujący na swojej drodze minął znak D-42 "Obszar zabudowany". I to bez względu na fakt czy dotyczy to pory dziennej, czy nocnej. Wniosek? Poza miastem kierujący nie muszą reagować na polecenia policjanta, który jest ubrany po cywilnemu.
Jak policjant bez munduru powinien się zachować w sytuacji, w której zatrzyma auto w terenie zabudowanym? Identycznie jak w przypadku policjanta w mundurze, musi podać imię, nazwisko, stopień służbowy i nazwę jednostki, w której jest zatrudniony. W tym przypadku ma obowiązek również pokazać legitymację służbową (bez żądania kierowcy) i nadal musi to zrobić w taki sposób, aby kierujący mógł nie tylko przeczytać dane, ale i je zapisać.
Czy radiowóz można ustawić za znakiem zakazu lub w miejscu, w którym nie jest to dozwolone? Przepisy obowiązujące od listopada 2019 roku dają taką możliwość. Aby jednak postój w takim miejscu był legalny i aby funkcjonariusze mogli np. rozpocząć pomiar prędkości, muszą dochować dwóch obowiązków. Po pierwsze powinni włączyć światła błyskowe w radiowozie w czasie takiego postoju. Po drugie nie mogą wybrać miejsca, w którym postój mógłby oznaczać zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.