Na forach internetowych przewijają się bulwersujące historie dotyczące praw jazdy. Na czym polegają? Kierowcy posiadający bezterminowe prawko czasami muszą wymienić dokument - bo mowa o kobiecie, która po ślubie zmieniła nazwisko na nazwisko męża lub o prowadzącym, który rozszerzył ilość posiadanych kategorii. Skutek? W nowym prawie jazdy przy kategorii posiadanej bezterminowo, pojawia się data ważności. I choć po roku 2013 prawa jazdy rzeczywiście mają wyłącznie terminowy charakter, takie działanie jest mim wszystko całkowicie bezprawne i wynika na ogół z urzędniczej nadgorliwości. Dowód? Tym są kolejne wyroki sądów.
Kierowca z Rzeszowa w 2001 r. uzyskał bezterminowe prawo jazdy na kategorię C. W 2019 r. poszerzył swoje uprawnienia o kolejną kategorię, złożył więc wniosek o nowe prawo jazdy. Kiedy je otrzymał, okazało się że w dokumencie wpisano termin ważności (3 września 2024 r.) nie tylko przy nowej kategorii, ale także przy C, na którą posiadał bezterminowe uprawnienia. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był jasny - uwzględnił skargę prowadzącego i stwierdził bezskuteczność czynności starosty. Zmiany nie mogą bowiem dotyczyć posiadanych już uprawnień.
Co należy zrobić, gdy podczas wymiany prawa jazdy kierowca traci bezterminowe uprawnienia? W pierwszej kolejności zakwestionować dokument i powoływać się na jego błędną formę już w urzędzie. Jeżeli to nie pomoże, można złożyć skargę do Sądu Administracyjnego. Ten po zapoznaniu się z aktami sprawy i okolicznościami, wyda wyrok stanowiący podstawę np. do późniejszego korygowania dokumentu.
Zasadnicze pytanie zatem brzmi: kiedy na dobre zniknie bezterminowe prawo jazdy? Na szczęście na to jest jeszcze trochę czasu. Dokumenty zaczną być oficjalnie wycofywane z użytkowania w latach 2028 - 2033. A to oznacza, że po roku 2033 wszystkie prawa jazdy otrzymają maksymalnie 15-letni okres ważności. Czy to jest jednoznaczne z odebraniem bezterminowych uprawnień? No właśnie też nie. Kierowca, który otrzymał w momencie zdawania egzaminu bezterminowe uprawnienia i bezterminowe orzeczenie lekarskie, będzie musiał aktualizować dokument co 15 lat dostarczając wyłącznie aktualną fotografię.
Kierowcy będą mieli obowiązek wymienić bezterminowe prawa jazdy po roku 2033. Powód? Stare dokumenty przestaną obowiązywać - z mocy ustawy. Unikanie wymiany sprawi, że prowadzący de facto zacznie jeździć autem bez wymaganych uprawnień. To skutkuje 500-złotowym mandatem podczas kontroli drogowej.
Na koniec jeszcze jedno pytanie: czy obowiązkowa wymiana praw jazdy oznacza, że dokumenty będą wydawane bezpłatnie? Raczej ciężko na to liczyć. W efekcie kierowca powinien przygotować się na opłatę w kwocie 100,50 zł - przy czym 50 gr to tzw. opłata ewidencyjna. Sumę tą wpłaca się podczas składania wniosku o nowy dokument. Na tym jednak nie koniec, bo prowadzący musi też zapłacić kilkadziesiąt złotych za wykonanie nowego zdjęcia.