Aby kierowca mógł legalnie prowadzić pojazdy mechaniczne na drogach publicznych w Polsce, musi zdobyć uprawnienia określonej kategorii. Informacja o pozytywnym wyniku egzaminu jest zapisywana w Centralnej Ewidencji Kierowców. Co grozi za jazdę bez prawa jazdy? Na szczęście nic w przypadku, w którym kierowca ma uprawnienia, ale nie wziął ze sobą z domu dokumentu. Brak prawa jazdy w czasie kontroli drogowej kiedyś oznaczał 50-złotowy mandat. Dziś wystarczy, że prowadzący posiada przy sobie dowód osobisty.
Co grozi za jazdę bez prawa jazdy w sytuacji, w której kierowca nie zdobył uprawnień wcale? W takim przypadku kontrola drogowa zakończy się mandatem wynoszącym 500 zł. Dodatkowo funkcjonariusze zabronią prowadzącemu kontynuowania jazdy. A co w sytuacji, w której jazda bez prawa jazdy oznacza brak konkretnej kategorii (np. kierowca jedzie samochodem ciężarowym, ale nie posiada prawa jazdy kat. C)? To scenariusz, który oznacza mandat karny o wysokości 300 zł. Identycznie jak w poprzednim przypadku, prowadzący nie będzie miał możliwości kontynuowania jazdy.
Jazda bez prawa jazdy może się zakończyć też w sądzie. W jakim przypadku? Po pierwsze wtedy, gdy kierowca odmówi przyjęcia mandatu podczas kontroli drogowej. Po drugie wtedy, gdy funkcjonariusze uznają, że to sąd powinien wymierzyć karę - bo przewinienie kierowcy jest zbyt duże, aby mandat był wystarczający. Postępowanie w sądzie zakończy się wyrokiem, a ten może zawierać zapis dotyczący grzywny. Kwota - w zależności od opinii sędziego - może zawierać się w przedziale między 20 a 5000 zł.
Co grozi za jazdę bez prawa jazdy, w sytuacji w której kierowca miał odebrane uprawnienia? W takim przypadku prowadzący popełnia przestępstwo. To oznacza, że funkcjonariusze nie będą mieli wyjścia - nie mogą ukarać kierowcy i muszą skierować wniosek o ukaranie do sądu. Przestępstwo jest obwarowane karą pozbawienia wolności do lat 2 - a gdy orzeczony jest zakaz prowadzenia nawet do lat 3.
Może się też okazać, że jazda bez prawa jazdy jest związana z tym, że kierowca stracił uprawnienia na 3 miesiące po przekroczeniu prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h, a następnie wsiadł za kierownicę. Kontrola drogowa zakończy się dla niego przedłużeniem okresu bez prawa jazdy do 6 miesięcy. Następnym razem uprawnienia zostaną odebrane na stałe.