Magia liter w prawie jazdy. "E" zmienia wiele w każdej kategorii. Także w B. Jakie są inne?

Prawo jazdy skrywa wiele tajemnic. Wbrew pozorom już wieloma samochodami (i motocyklami z małymi silnikami) możemy jeździć na kategorii B. Dla kogo są inne litery i co oznaczają?

Prawo jazdy - liczby, cyfry i kody

Na odwrocie dokumentu znajdziemy wiele liter, a czasem możemy tam dostrzec mało mówiące na pierwszy rzut oka liczbowe kody. Te drugie to oznaczenie kodów i subkodów, które określają ograniczenia w korzystaniu z uprawnień znajdziemy na naszym prawie jazdy w rubryce nr 12. Symbole ograniczeń w prawie jazdy obejmują najczęściej problemy ze wzrokiem kierowcy, ale także ze słuchem, konieczność korzystania z protez czy wszelkiego rodzaju wymagane modyfikacje samochodu (np. sprzęgła, skrzyni biegów, hamulców, układu kierowniczego czy lusterek), a także wiele innych. Niektóre wyższe numery oznaczają uprawnienia kierowcy. I tak kod 95 mają zawodowi kierowcy samochodów ciężarowych. To potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej. Więcej pisaliśmy o tym w tym miejscu:

Prawo jazdy, symbole ograniczeńMasz taki kod w prawie jazdy? Rubryka 12 jest bardzo ważna. Mandat to nawet 500 zł

Rozszyfrujemy kategorie prawa jazdy

Litery i cyfry po lewej stronie, zajmującej praktycznie cały tył dokumentu, tabeli to kategorie prawa jazdy. Przy każdym symbolu widzimy mały piktogram, objaśniający mniej więcej o jakie pojazdy chodzi. To rubryka nr 9. Rubryka 10 to data, kiedy otrzymaliście uprawnienia na daną kategorię, a nr 11, kiedy te wygasną.

Ta data jest szczególnie ważna. Trzeba pamiętać, że w Polsce nie ma już wydawanych bezterminowych praw jazdy. Każdy kierowca będzie miał tam coś wpisane. Kiedy czas waszych uprawnień się skończy, to musicie odnowić dokument. Ważne: nie musicie więc ponownie podchodzić do egzaminów. Obowiązkiem jest wymiana dokumentu i przeprowadzenie badania lekarskiego. Wasze uprawnienia zostaną przedłużone o kolejne ileś tam lat. Ile? O tym decyduje lekarz. Aktualnie najdłuższy okres, przez który ważne jest prawo jazdy to 15 lat. W razie wykrycia przez lekarza problemów ze zdrowiem ważność prawa jazdy może być krótsza. Wymiana prawa jazdy będzie dotyczyć także kierowców z bezterminowym prawkiem (w latach 2028-2033), u nich także po tej operacji pojawi się data w rubryce 11. Oczywiście tutaj również podchodzenie do egzaminu nie będzie konieczne.

Prawo jazdyKażdy kierowca będzie musiał wymienić prawo jazdy. Bezterminowe też. Ile to kosztuje?

Kategoria B. Większość kierowców ma właśnie taką. Czym można jeździć?

Posiadacz prawa jazdy kategorii B może jeździć samochodami osobowymi lub małymi dostawczymi o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) do 3,5 tony. To kluczowy parametr, dlatego trzeba go wyjaśnić. Dopuszczalną masę całkowitą pojazdu określono w ustawie Prawo o ruchu drogowym. DMC oznacza łączną masę pojazdu lub zespołu pojazdów wraz z masą ładunku i osobami podróżującymi deklarowaną jako dopuszczalną na drodze procesu homologacyjnego. Znajdziecie ją w dowodzie rejestracyjnym swojego samochodu w rubryce "F".

Powszechnie uważa się, że kategoria B równa się samochód osobowy i większość z nas uważa, że z podstawowym prawem jazdy możemy jeździć "zwykłymi" autami. Warto jednak zwrócić uwagę, że DMC na poziomie 3,5 t to naprawdę sporo i nie zawęża naszych uprawnień do klasycznych osobówek. Na kategorii B możemy jeździć:

  • Małymi dostawczakami.
  • Pikapami. Nie tylko tymi znanymi z europejskich ulic.
  • Małymi busami i największymi vanami. Ważne, żeby mieściły się nie tylko w DMC, lecz także mogły na pokład zabrać nie więcej niż dziewięć osób z kierowcą.
  • Kamperami.

Prawo jazdy kategorii BZdziwisz się, jakimi pojazdami można jeździć na kategorię B. Zaraz dojdą nowe uprawnienia

Z prawem jazdy kategorii B możemy holować przyczepę pozbawioną hamulca najazdowego o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) do 750 kg - tutaj łączna masa zestawu nie może przekraczać 4,25 tony. Inaczej ma się rzecz z cięższymi przyczepami wyposażonymi w hamulec. W takim przypadku DMC zespołu pojazdów (auta oraz przyczepy) wynosi 3500 kilogramów.

Jakie jeszcze pojazdy można kierować z kategorią B? To m.in.:

  • Motocykle do 125 cm3.
  • Trójkołowce z homologacją L5e.
  • Czterokołowce i quady.
  • Ciągnik rolniczy.
  • Pojazd wolnobieżny (na przykład walec)

A co to jest kategoria B+E?

Prawo jazdy kategorii B+E można zdobyć już w wieku 18 lat. Pozwala prowadzić:

  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu z kategorii B i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony.
  • Zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego i przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego (na przykład walca) i przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.

Prawo jazdy kategorii BKod 96 do kategorii B. Czy masz go w prawie jazdy?

Prawo jazdy kategorii A. Najważniejsze dla motocyklisty

Prawo jazdy kategorii A jest dozwolone dopiero od 24 roku życia. Pozwala jeździć każdym motocyklem, pojazdami kategorii AM, a także zespołami pojazdów ściśle określonych typów (AM, A1, A2). Można je zdobyć wcześniej (w wieku 20 lat), o ile mamy od do najmniej dwóch lat prawo jazdy A2. No właśnie... co oznaczają wcześniejsze kategorie A?

Prawo jazdy kategorii AM - wiek, pojazdy

Dozwolone od 14 roku życia i pozwala prowadzić:

  • Motorower.
  • Czterokołowiec lekki (na przykład mały quad).
  • Zespół pojazdów – powyższe pojazdy połączone z przyczepą – tylko w Polsce.

Prawo jazdy kategorii A1 - wiek, pojazdy

W wieku 16 lat można na prawie jazdy kategorii A1 prowadzić:

  • Motocykl o pojemności skokowej silnika do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg
  • Motocykl trójkołowy o mocy do 15 kW
  • Pojazdy z kategorii AM
  • Zespół pojazdów – powyższe pojazdy połączone z przyczepą - tylko w Polsce.

Prawo jazdy kategorii A2 - wiek, pojazdy

Od 18 roku życia z uprawnieniami A2:

  • Motocykl, który spełnia wszystkie poniższe warunki: moc do 35 kW, stosunek mocy do masy własnej do 0,2 kW/kg nie może on powstać w wyniku wprowadzenia zmian w pojeździe, którego moc przekracza dwukrotność mocy tego motocykla.
  • Motocykl trójkołowy o mocy do 15 kW
  • Pojazdy z kategorii AM
  • Zespół pojazdów – powyższe pojazdy połączone z przyczepą – tylko w Polsce.
Zobacz wideo

Prawo jazdy kategorii C - wiek, pojazdy

Przechodzimy do większych pojazdów. Prawo jazdy kategorii C można zyskać w wieku 21 lat i prowadzić:

  • Pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej ponad 3,5 t, z wyjątkiem autobus (na przykład duża ciężarówka).
  • Zespół pojazdów – powyższy pojazd i lekka przyczepa (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg).
  • Pojazd z kategorii AM.
  • Ciągnik rolniczy – tylko w Polsce.
  • Pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce.

Prawo jazdy kategorii C+E - wiek, pojazdy

Również w wieku 21 lat możemy poszerzyć kategorię C o C+E. Wtedy do listy pojazdów dopiszemy jeszcze:

  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu z kategorii C i przyczepy.
  • Zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.

Prawo jazdy kategorii C1 - wiek, pojazdy

Trzy lata wcześniej, w wieku 18 lat, możemy zdobyć uprawnienia na prawo jazdy kategorii C1. I prowadzić:

  • pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej ponad 3,5 t do 7,5 t, z wyjątkiem autobus (na przykład mała ciężarówka)
  • zespół pojazdów – powyższy pojazd i lekka przyczepa (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg)
  • pojazd z kategorii AM
  • ciągnik rolniczy – tylko w Polsce,
  • pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce
  • zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce
  • zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce

Prawo jazdy kategorii C1+E - wiek, pojazdy

Od 18 roku życia możemy z takimi uprawnieniami prowadzić:

  • Zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 12 ton, który składa się z: pojazdu, który ciągnie – pojazdy z kategorii C1, przyczepy (na przykład mała ciężarówka z przyczepą).
  • Zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.

Trzy tiry obok siebie na autostradzie A2TIR wyprzedza TIR-a, wyprzedzającego TIR-a. I trzy pasy zablokowane

Prawo jazdy kategorii D - wiek, pojazdy

Od 24. roku życia możemy w Polsce starać się o prawo jazdy kategorii D. Tutaj mówimy już o następujących pojazdach:

  • Autobus.
  • Zespół pojazdów złożony z autobusu oraz z lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg).
  • Pojazd z kategorii AM.
  • Ciągnik rolniczy – tylko w Polsce.
  • Pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce.

Prawo jazdy kategorii D+E - wiek, pojazdy

Dla kategorii D również przewidziano odmianę D+E, którą można zdobyć w wieku 24 lat. Jakie pojazdy dodaje litera E?

  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu z kategorii D i przyczepy.
  • Zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego (na przykład walca) oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.

Prawo jazdy kategorii D1 - wiek, pojazdy

Kategoria D1 powstała z myślą o młodszych kierowcach i mniej wymagających pojazdach. Można ją zdobyć już w wieku 21 lat.

  • Autobus przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu do 17 osób łącznie z kierowcą, o długości do 8 m
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu, o którym mowa powyżej, oraz z lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg)
  • Pojazd z kategorii AM
  • Ciągnik rolniczy – tylko w Polsce
  • Pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce
  • Zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce

 Prawo jazdy kategorii D1+E - wiek, pojazdy

Jako rozszerzenie kategorii D1 prawo jazdy kategorii D1+E także możemy wyrobić w wieku 21 lat.

  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu kategorii D1 i przyczepy.
  • zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego (na przykład walca) oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce.

Urbino 18 electric w Warszawie, jeden ze 130 autobusów elektrycznych zamówionych przez MZA w 'kontrakcie stulecia'Urbino 18 electric w Warszawie, jeden ze 130 autobusów elektrycznych zamówionych przez MZA w 'kontrakcie stulecia' Solaris Bus & Coach

Jest jeszcze litera T. Prawo jazdy kategorii T - wiek, pojazdy

W wieku 16 lat możemy zdobyć uprawnienia T, które przydadzą się zwłaszcza rolnikom.

  • Ciągnik rolniczy.
  • Pojazd wolnobieżny (na przykład walec).
  • Zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego i przyczepy lub przyczep.
  • Zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego (na przykład walca) i przyczepy lub. przyczep.
  • Pojazd z kategorii AM.

Tramwaj - kiedy można zdobyć uprawnienia?

Uprawnienia na kierowanie tramwajami możemy zdobyć w wieku 21 lat.

Kiedy można rozpocząć kurs na prawo jazdy danej kategorii?

Można rozpocząć kurs i zdać egzamin na prawo jazdy dla określonej kategorii jeszcze zanim ukończy się wskazany powyżej wiek – jednak nie wcześniej niż trzy miesiące przed jego ukończeniem. Dlatego wniosek o prawo jazdy trzeba złożyć nie wcześniej niż trzy miesiące przed ukończeniem tego wieku.

Wypadek z udziałem tramwaju i rowerzysty na ul. PuławskiejWypadek z udziałem tramwaju i rowerzysty na ul. Puławskiej Fot.Dariusz Borowicz/Agencja Gazeta