Kierowcy korzystający z autostrady A1 na Śląsku muszą przygotować się na długotrwałe utrudnienia. Ruszył remont fragmentu trasy między Pyrzowicami a Piekarami Śląskimi, który od lat zmaga się z charakterystycznymi nierównościami nazywanymi „falami Dunaju". Problem jest na tyle poważny, że nie wystarczy kolejna naprawa asfaltu. Drogowcy będą etapami rozbierać zdeformowaną konstrukcję i wykonywać ją ponownie.
Remont obejmuje około 16-kilometrowy fragment autostrady A1 pomiędzy Pyrzowicami a Piekarami Śląskimi, wraz z węzłem Pyrzowice. Nawierzchnia na tym odcinku jest silnie pofałdowana, dlatego kierowcy od pewnego czasu muszą liczyć się z ograniczeniami prędkości. W zależności od miejsca obowiązuje tam 110 km/h, a na najbardziej zdeformowanych fragmentach nawet 80 km/h.
Autostrada w tym miejscu powstała stosunkowo niedawno. Odcinek wybudowano w latach 2009-2012, a cała inwestycja kosztowała około 1,5 mld zł. Nierówności pojawiały się już w okresie gwarancyjnym i były usuwane przez wykonawcę. Po zakończeniu gwarancji obowiązek utrzymania drogi przejęła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, która przez kolejne lata usuwała przede wszystkim największe deformacje.
GDDKiA ostatecznie zdecydowała się na znacznie poważniejszą ingerencję. W 2021 roku rozpoczęto działania mające określić przyczynę problemu i zakres koniecznej naprawy. Wykonano między innymi odwierty i badania geologiczne, a w 2023 roku zamówiono ekspertyzę wraz z programem naprawczym i dokumentacją niezbędną do przeprowadzenia prac.
Remont został podzielony na 13 odcinków. Kolejność ich realizacji zależy między innymi od stopnia uszkodzeń, możliwości technicznych i logistycznych, organizacji ruchu oraz dostępności pieniędzy na poszczególne zadania. Łączny koszt wszystkich prac szacowany jest na około 700 mln zł. Celem jest nie tylko przywrócenie równości jezdni, ale również jej pełnej nośności i trwałości eksploatacyjnej wynoszącej co najmniej 30 lat.
Jako pierwszy został wybrany około 3-kilometrowy fragment jezdni w kierunku Gliwic. Rozpoczyna się on około 150 metrów za wiaduktem nad ulicą Tadeusza Kościuszki w Siemoni, a kończy w rejonie MOP Dobieszowice Zachód. Prace mają potrwać do końca sierpnia 2027 roku.
Na czas robót jezdnia w kierunku Gliwic została zamknięta. Ruch przełożono na drugą jezdnię autostrady, gdzie kierowcy mają do dyspozycji po jednym pasie w każdym kierunku. Obowiązuje tam ograniczenie prędkości do 60 km/h, a szerokość każdego z pasów wynosi 3,25 metra. Oznacza to, że przez ponad rok kierowcy będą musieli korzystać ze zwężonego przekroju autostrady. Zakres pierwszego zadania jest szerszy niż sama wymiana nawierzchni. GDDKiA zaplanowała również remont systemu odwodnienia, przepustu i obiektów inżynierskich, a także ekranów akustycznych. Koszt tej części inwestycji wynosi 36,3 mln zł.
Pierwszy odcinek jest dopiero początkiem większej operacji. W sumie zaplanowano naprawę 13 fragmentów „fal Dunaju". Osobnym zadaniem jest remont około 1,7-kilometrowego odcinka w rejonie węzła Pyrzowice. Prace mają objąć jezdnię w obu kierunkach oraz sam węzeł łączący autostradę A1 z drogą ekspresową S1. W tym przypadku postępowanie przetargowe jest jeszcze prowadzone, a termin składania ofert wyznaczono na 15 września 2026 roku.
Skala planowanych prac pokazuje, że problematycznego fragmentu A1 nie da się naprawić jednym krótkim remontem. Autostrada będzie modernizowana etapami, co oznacza kolejne zmiany organizacji ruchu i okresowe ograniczenia dla kierowców. GDDKiA chce jednak w ten sposób doprowadzić trasę do stanu, który pozwoli na normalną eksploatację przez kolejne dekady. Na razie kierowcy muszą więc uzbroić się w cierpliwość. Pierwszy z 13 odcinków będzie remontowany aż do sierpnia 2027 roku, a cały program naprawczy A1 ma kosztować około 700 mln zł.