Rada Ministrów zaakceptowała projekt zakładający objęcie opłatami dodatkowych sześciuset czterdziestu pięciu kilometrów dróg krajowych. Oznacza to, że sieć płatna wzrośnie z około pięciu tysięcy dwustu do niemal pięciu tysięcy ośmiuset kilometrów. Jednocześnie zaplanowano generalną podwyżkę stawek, która w zależności od kategorii pojazdu i klasy drogi sięgnie od czterdziestu do ponad czterdziestu procent. Nowe stawki wejdą w życie już 1 lutego 2026 roku.
To druga podwyżka w bardzo krótkim czasie. Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują już wyższe stawki wynikające z corocznej indeksacji o inflację. W praktyce oznacza to, że przewoźnicy wchodzą w nowy rok z rosnącymi kosztami, a kolejny skok opłat nastąpi zaledwie miesiąc później. Choć formalnie wzrost liczony od poziomu styczniowego będzie nieco niższy, skala zmian pozostaje bardzo duża.
Elektroniczny system poboru opłat e TOLL działa w Polsce od 2021 roku i obejmuje pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej trzech i pół tony. Opłaty są naliczane na autostradach, drogach ekspresowych oraz wybranych odcinkach dróg krajowych. System opiera się na lokalizacji satelitarnej GPS i wykorzystuje urządzenia pokładowe, zewnętrzne systemy lokalizacyjne lub aplikację mobilną. Stawki zależą od klasy drogi, liczby osi pojazdu oraz normy emisji spalin.
Zgodnie z uzasadnieniem rządowego projektu, podwyżki obejmą wszystkie kategorie pojazdów. Zarówno na autostradach i drogach ekspresowych, jak i na trasach klasy głównej i głównej przyspieszonej, wzrosty mają sięgać od około czterdziestu do czterdziestu dwóch procent w zależności od normy Euro. Najniższe stawki nadal będą dotyczyć pojazdów spełniających najnowsze normy emisji, jednak i one nie unikną wyraźnych podwyżek.
Rząd argumentuje, że celem zmian jest urealnienie opłat i zbliżenie ich do poziomów obowiązujących w innych krajach Europy Środkowej. Średnia stawka za kilometr drogi płatnej w Polsce ma być nadal niższa niż w państwach, które od lat stosują elektroniczne systemy poboru opłat. Dodatkowe wpływy trafią do Krajowego Funduszu Drogowego i mają zasilić inwestycje infrastrukturalne oraz ograniczyć potrzebę dalszego zadłużania funduszu.
Według szacunków, samo rozszerzenie sieci dróg płatnych przyniesie około dwustu osiemdziesięciu milionów złotych rocznie dodatkowych wpływów. Po uwzględnieniu nowych stawek roczne przychody mogą wzrosnąć nawet o kilka miliardów złotych w pełnym roku funkcjonowania systemu. Koszty obsługi rozszerzenia mają być relatywnie niewielkie w porównaniu z prognozowanymi zyskami.
Przedstawiciele branży transportowej zwracają jednak uwagę na moment wprowadzania zmian. Organizacje przewoźników podkreślają, że sektor zmaga się ze spowolnieniem gospodarczym, spadkiem liczby zleceń oraz presją na stawki przewozowe. W takich warunkach gwałtowny wzrost opłat drogowych może dodatkowo pogorszyć sytuację finansową wielu firm i przyspieszyć ich bankructwo.
Choć opłaty e TOLL dotyczą bezpośrednio pojazdów ciężkich, to wiadomo już, że skutki podwyżek nie zatrzymają się na branży transportowej. Wyższe koszty przewozu towarów prędzej czy później znajdą odzwierciedlenie w cenach produktów i usług. Dla kierowców osobowych oznacza to kolejną pośrednią podwyżkę kosztów życia, nawet jeśli sami nie korzystają z płatnych odcinków dróg.
Jeśli projekt rozporządzenia zostanie podpisany przez premiera, czasu na przygotowanie się do zmian będzie niewiele. Już od 1 lutego 2026 roku system e TOLL obejmie większą sieć dróg i znacznie wyższe stawki. Dla wielu firm transportowych będzie to jeden z najpoważniejszych testów finansowych ostatnich lat.