Koniec płacenia za korki na autostradzie. Włoski system sam odda ci pieniądze za przejazd

Autostrady w końcu mają być tym, czym obiecywano - szybką i komfortową drogą. Jeśli tak nie będzie, kierowcy otrzymają zwrot części pieniędzy. Nowe przepisy mają być proste, sprawiedliwe i obejmować wszystkich, a zwroty mają być automatycznie naliczane. Niestety, nowe rozwiązanie trafi na początku tylko do jednego z krajów europejskich. Polska? Na razie milczy.
Włoska autostrada - system poboru opłat
Piotr Karczmarczyk

Tak powinno to wyglądać od zawsze. Skoro trafiasz na remont albo potężny korek na płatnej autostradzie, powinieneś płacić mniej. To uczciwe podejście, na które zdecydowały się Włochy. Kraj ten ma podobny system poboru opłat do Polski - należność reguluje się na bramkach. To nie jedyne podobieństwo, bo przejazd autostradami na półwyspie Apenińskim jest równie drogi, jak na naszych koncesyjnych odcinkach. Włosi zdecydowali się go jednak zrewolucjonizować i miarkować pobrane opłaty do warunków na drogach. Co ważne te same zasady będą stosowane zarówno w przypadku aut ciężarowych, jak i osobówek oraz bez względu na to, z jakiego kraju jest pojazd.

Pomysł dobry, uczciwy i godny naśladowania. Nam pozostaje na razie zazdrościć i mieć nadzieję, że koncesjonariusze polskich odcinków autostrad pójdą za tym przykładem. Oczko puszczamy szczególnie w kierunku Stalexport Autostrada Małopolska S.A., który zarządza wiecznie remontowanym odcinkiem A4 między Krakowem a Katowicami.

Brawo Włosi, to jest uczciwe podejście do sprawy

Nowe włoskie przepisy mają uporządkować dotychczasowy, mocno niespójny model opłat na sieci krajowych autostrad. Urząd odpowiedzialny za reformę potwierdził, że zasady obejmą wszystkich bez wyjątku. Zmiana została zaplanowana tak, aby opłata za przejazd wreszcie odzwierciedlała faktyczną jakość drogi. Jeżeli podróż została spowolniona przez roboty drogowe, długie zwężenia lub stałe place budowy, system zwróci część kwoty. Kierowcy od lat narzekali na to, że płacą jak za pełnowartościową autostradę, choć przez wiele kilometrów ustawicznie toczyli się w korku. Reforma ma skończyć z tą patologią.

Zmiany już od najbliższych wakacji

Wdrożenie będzie przebiegać w dwóch etapach. Od czerwca 2026 roku system ma działać na trasach zarządzanych przez pojedynczych operatorów. Do grudnia ma objąć także odcinki, na których funkcjonuje kilku koncesjonariuszy. Regulator zapowiedział, że będzie monitorował całą reformę aż do końca 2027 roku, a pierwsze podsumowanie efektów zostanie przygotowane latem 2027 roku. W praktyce oznacza to nie tylko wprowadzenie nowych zasad, ale również regularne sprawdzanie, czy mechanizm działa tak, jak powinien.

Zasady przyznawania zwrotów są jasne i mają być zrozumiałe dla każdego kierowcy. W przypadku tras krótszych niż trzydzieści kilometrów zwrot będzie naliczany automatycznie. Na odcinkach o długości od trzydziestu do pięćdziesięciu kilometrów kierowca musi napotkać co najmniej dziesięciominutowe opóźnienie.

Na dłuższych trasach próg został ustalony na ponad piętnaście minut. Regulacje przewidują także minimalne wartości zwrotu, dlatego najmniejsze kwoty nie będą rozliczane. System uruchomi wypłatę dopiero wtedy, gdy łączna kwota zwrotów przekroczy jedno euro. Mechanizm nie obejmie sytuacji wyjątkowych, takich jak nagłe awaryjne roboty po wypadkach, osuwiska czy skrajnie złe warunki atmosferyczne, ponieważ takie zdarzenia nie podlegają wcześniejszemu planowaniu.

Zobacz wideo

Osobne zwroty za blokady ruchu

Nowe przepisy przewidują również osobną kategorię zwrotów za blokady ruchu, które nie są związane z remontami. W przypadku zatrzymania trwającego od godziny do niespełna dwóch godzin kierowca otrzyma połowę opłaty. Jeżeli utrudnienia potrwają dłużej, zwrot wzrośnie do trzech czwartych kwoty. Pełna rekompensata zostanie przyznana wtedy, gdy blokada przekroczy trzy godziny. Jak podkreśla serwis trans.info, dla firm transportowych oznacza to jeden z najbardziej przejrzystych i czytelnych systemów zwrotów w Europie. Do tej pory takie sytuacje często kończyły się stratą czasu i pieniędzy, a uzyskanie jakiejkolwiek rekompensaty wymagało własnej inicjatywy przewoźnika.

Wszystko załatwisz przez aplikację. Czy my tak nie możemy?

Kluczowym elementem całej reformy będzie ogólnokrajowa aplikacja, która połączy wszystkich operatorów autostrad w jeden wspólny system. Ma pokazywać aktualny stan ruchu, informować o planowanych robotach i umożliwiać dostęp do danych o ewentualnych zwrotach. Najważniejsze jest jednak to, że kierowcy nie będą musieli wykonywać żadnych dodatkowych czynności. System sam powiąże opłatę z przebytą trasą i automatycznie naliczy przysługującą rekompensatę. Dla osób i firm, które nie korzystają z usług cyfrowych, dostępne będą infolinie oraz portale poszczególnych zarządców.

Zmiana ma realnie poprawić przejrzystość i przewidywalność kosztów, szczególnie dla transportu międzynarodowego. Kierowcy indywidualni również powinni odczuć różnicę, ponieważ w wielu przypadkach przestaną płacić za przejazd, który przez remonty niewiele miał wspólnego z autostradą. Pozostaje mieć tylko nadzieję, że śladem Włochów pójdą inne kraje Europejskie, w tym Polska. 

Więcej o: