Budowa nowych dróg ma swój porządek określony przepisami. Przygotowanie dokumentacji do uzyskania decyzji środowiskowej (DŚU) to często procedura trwająca ponad 2 lata, a samo wydanie decyzji może zostać opóźnione o kolejne miesiące. Proces ten potrafi być znacznie wydłużony przez kumulację różnych inwestycji — budowę dróg, linii kolejowych czy gazociągów, co generuje natłok spraw i obowiązków dla tych samych urzędników środowiskowych.
Dla przykładu, wniosek o wydanie DŚU dla budowy drogi ekspresowej S74 od Opatowa do Niska został złożony 21 października 2022 r. Minęło już 998 dni, a decyzja jest spodziewana dopiero na jesień bieżącego roku. Znacznie dłużej drogowcy czekają na decyzję dla odcinka S11 od Ujścia do Obornik — wniosek został złożony 29 października 2021 r. (minęło już 1355 dni).
GDDKiA podaje, że obecnie w toku uzyskiwania DŚU są 42 inwestycje (łącznie 47 odcinków). Są to zarówno odcinki dróg ekspresowych, obwodnice, jak i odcinki dróg krajowych przewidziane do rozbudowy. Łączna długość tych odcinków to 774 km.
Najwyższa Izba Kontroli zauważa, że błędy w dokumentacji, takie jak brak danych o oznaczeniu działek, nieprecyzyjny pikietaż czy sprzeczności między opisami a załącznikami, często poważnie blokują uzyskanie DŚU lub ZRiD (zezwolenia na realizację inwestycji drogowej). Korekty w trakcie realizacji zwiększają koszty i czas inwestycji.
Do tego dochodzą braki kadrowe i rotacje pracowników, co także ma wpływ na opóźnienia. W niektórych oddziałach GDDKiA brakuje kluczowych specjalistów (np. geologów), a zmiany kadrowe w zespołach projektowych skutkują brakiem ciągłości działań i powtarzaniem błędów.
Proces akceptacji raportów środowiskowych (ROŚ) trwa od 6 do nawet 12 miesięcy, a samo zatwierdzanie dokumentów w ramach GDDKiA może zająć dodatkowy rok. Wieloetapowe i hierarchiczne zatwierdzanie raportów wydłuża procedury zamiast je usprawniać.
Kompensacje przyrodnicze, czyli działania mające zrównoważyć wpływ inwestycji na środowisko, stanowią koszt rzędu kilkuset milionów złotych rocznie. Drogowcy szacują, że średni koszt budowy urządzeń ochrony środowiska stanowi obecnie prawie 12 proc. wartości całej inwestycji. Przykładowe działania to ochronne płotki dla płazów, przywracanie murawy, nasadzenia krzewów, budki lęgowe, sztuczne hodowle owadów i wiele innych. Estakady lub mosty umożliwiające przejście pod drogą są kosztowne. Zielone mosty dla dużych zwierząt o szerokości do 70 m mogą kosztować nawet 20–30 mln zł, co drastycznie wpływa na budżet inwestycji drogowej.
Organizacje ekologiczne mogą wnioskować o wstrzymanie wykonalności decyzji środowiskowych lub ZRiD. Pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest wieloznaczne, co pozostawia spore pole interpretacji i opóźnień wynikających z postępowań sądowych. Choć przepisy ustalają konkretne terminy dla sądów (np. 30 dni na rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie, 3 miesiące na skargę), w praktyce sądy często ich nie dotrzymują, a to paraliżuje cały harmonogram inwestycji.