Prawdopodobnie widziałaś je wiele razy, podróżując autostradą lub drogą ekspresową. Wielkie, szpiczaste kopuły z betonu to nie element scenografii filmu sci-fi, a ważna część zimowej logistyki drogowej. Mało kto wie, że ich projekt ma już ponad 50 lat, a jego autorem był... olimpijczyk. Ten tekst rozwiewa wszystkie wątpliwości i pokazuje, jak działa ta ukryta infrastruktura.
Głównym operatorem kopuł Fitzpatricka w Polsce jest GDDKiA. To jednak pewnie nie będzie stanowiło specjalnego zaskoczenia. W sumie dyrekcja posiada około 300 takich magazynów. Ich łączna pojemność szacowana jest na przeszło 450 tys. ton soli. W tym punkcie kluczowe stają się dwie sprawy.
Teraz nieco o historii kopuły Fitzpatricka, ponieważ ta jest naprawdę ciekawa. Jak się zapewne domyślacie, druga część nazwy pochodzi od nazwiska wynalazcy. I tak rzeczywiście jest. Nietuzinkowy kształt kopuły stworzył bowiem John Fitzpatrick. To Kanadyjczyk, który zaczynał jako... lekkoatleta i uczestnik Letnich Igrzysk Olimpijskich w 1928 r.
Niedługo po olimpiadzie John postanowił pójść na sportową emeryturę. Po sporcie wybrał studia inżynierskie. I tak trafił do ministerstwa autostrad w Ontario. Ministerstwa, które właśnie walczyło z ustawą o ochronie środowiska, która odnosiła się m.in. do problemu składowania soli drogowej w sezonie zimowym. Fitzpatrick wpadł na ciekawy pomysł w tym zakresie i tak zaprojektował kopułę. Jej kształt opatentował w 1972 r., choć pierwsza konstrukcja została zbudowana w Kanadzie już w 1968 r. W ten sposób lekkoatleta John stał się też gwiazdą m.in. polskich autostrad. Bo to przy nich GDDKiA bardzo chętnie wznosi te konstrukcje.