Jechałem nim już dwa razy, ale nie ma czym się chwalić. Najpierw pełzałem z prędkością 5 km/h w ciemnej hali i próbowałem trafić w bezprzewodową ładowarkę. Teraz prawie zemdlałem od przyspieszenia, które mi zafundował kierowca testowy na torze w Lipsku. Mowa o nowym Porsche Cayenne, które udowadnia, że elektryczne SUV-y nie muszą być nudne. Dodatkowo ten model pokazuje, że europejscy producenci zmniejszyli dystans, jaki ich dzieli od dalekowschodniej konkurencji w kwestii elektrycznych napędów.
Pamiętacie historię marki Porsche? Chodzi mi o najnowszy fragment. Firma przeżywała poważny kryzys sprzedaży i finansowy w latach 90. Pomoc nadeszła ze strony pierwszego SUV-a, opracowanego w sekrecie w ośrodku w Hemmingen przez 260 inżynierów. Wprawdzie Cayenne pierwszej generacji wyglądał jak londyńska taksówka ze światłami od 911, ale był bardzo wszechstronnym modelem. To on z pomocą Boxstera prawdopodobnie uratował markę przed bankructwem i zapoczątkował modę na sportowe SUV-y. Historia lubi się powtarzać. Firma z Zuffenhausem znów przeżywa ciężkie chwile, ale szykuje nową broń. Nowe Porsche Cayenne Electric robi wszystko to, co spalinowy poprzednik, tylko lepiej, bo ma inny napęd, ale czy to wystarczy?
Dane, które poznaliśmy nie, są ostateczne, bo mowa o prototypie w kamuflażu, ale już imponują. W przypadku topowej wersji maksymalna moc napędu może wynosić 1100 KM, co oznacza, że Porsche Cayenne Electric będzie najmocniejszym modelem tej marki w jej długiej historii. Do tego należy dodać baterię o pojemności netto 108 kWh (113 kWh brutto), możliwość ładowania z mocą do 400 kW i odzyskiwanie energii przy hamowaniu z maksymalną mocą sięgającą 600 kW. Jeśli połączyć to z atrakcyjną krzywą ładowania, podobno daje zasięg przekraczający 600 km i możliwość naładowania baterii od 10 do 80 proc. w mniej niż 16 minut.
Takie parametry są możliwe m.in. dzięki dwustronnemu chłodzeniu/podgrzewaniu ogniw, bezpośredniemu chłodzeniu olejem uzwojenia tylnego silnika (oba mają stałe magnesy) i falownikowi, który potrafi dostarczyć prąd o natężeniu 1000 amperów. Praktyczny efekt to nie tylko duży zasięg, który jest wynikiem wydajności napędu, ale przede wszystkim imponujące osiągi. Przyspieszenie do setki zajmuje mniej niż 3 sekundy, do 200 km/h niecałe 8 s, a prędkość maksymalna przekracza 250 km/h. Oczywiście budzące respekt liczby to dopiero połowa sukcesu, ale po krótkiej przejażdżce w fotelu pasażera, wierzę, że inżynierowie wykonali dobrą robotę.
Jak to w elektrykach maksymalna moc nie zależy od wydajności obu silników, tylko od tego, jak wiele prądu (a przede wszystkim jak wysokie jest jego natężenie) jest w stanie dostarczyć akumulator trakcyjny, który teraz stanowi element strukturalny podwozia. Zastosowano nowy format (ogniwa kieszeniowe, zamiast bardziej popularnych cylindrycznych i pryzmatycznych) i chemię NMCA (z kompozytowymi grafitowo-krzemowymi anodami i niklowo-manganowo-kobaltowo-aluminiowymi katodami), dzięki czemu gęstość energii jest o 7 proc. wyższa niż w Taycanie, mimo że ogniwa ciągle są podzielone na moduły, a dopiero potem złożone w pakiet. Nominalna moc dostępna w trakcie zwykłej jazdy, którą da się uzyskać w sposób ciągły w Cayenne to co najmniej 816 KM. Po wciśnięciu na kierownicy przycisku "push-to-pass" napęd się wzmocni o dodatkowe 136 KM z okładem. Pełna moc jest oferowana tylko w czasie procedury startowej i wynosi więcej niż 800 kW. Na dokładne dane musimy jeszcze poczekać, ale założę się, że osiągnie poziom przynajmniej 1100 KM. Na razie znamy systemowy moment obrotowy, który wynosi 1500 Nm. To parametry o poziom lepsze od potwornie szybkiego Taycana Turbo GT.
Nie wiem, po co drogowe samochody są wyposażane w tzw. launch control, ale nie chcę po raz drugi przeżywać w fotelu pasażera tego, co zafundował mi kierowca testowy na torze w Lipsku. Co ciekawe prototyp miał kierownicę z prawej strony, więc ja siedziałem z lewej. W momencie startu miałem wrażenie, że wszystko, co mam w głowie stłoczyło się w samym tyle czaszki, a ja za chwilę zemdleję. Co gorsze to uczucie nie mijało przez dłuższy czas. Poczułem się lepiej, dopiero kiedy zaczęliśmy hamować przed pierwszym zakrętem, bo wcześniej wtłaczania w fotel nie przerywały zmiany biegów. Oba elektryczne motory mają jednobiegowe przekładnie, co oznacza maksymalne przyspieszanie w sposób ciągły. Później już czułem się lepiej, kiedy obserwowałem, jak potężne Porsche posłusznie tańczy w rękach kierowcy po całej nitce toru. Chcemy oderwać się od ziemi na szczycie albo przejechać cały zakręt długim dynamicznym poślizgiem? Z taką mocą i kontrolą napędu to nie stanowi żadnego problemu. Olbrzymie ceramiczne hamulce (tarcze z przodu mają 440 mm średnicy - są większe niż w nowym 911 Turbo S, a z tyłu takie same, czyli o średnicy 410 mm) zapewniają o wydajne hamowanie, mimo że masa własna auta z pewnością przekracza 2,5 tony.
Nowe Porsche Cayenne Electric jest gigantem pod każdym względem, ale równocześnie potrafi zachować się łagodnie i zapewnić nadzwyczajny komfort. Zawdzięcza to nowoczesnemu przestronnemu i eleganckiemu wnętrzu, w którym uwagę zwraca przede wszystkim ciekawa konsola środkowa i dwa bardzo mocno wygięte ekrany. Dzięki takim kształtom wydają się mniejsze, niż w rzeczywistości. Trzeci przed fotelem pasażera jest klasyczny, ale tak samo jak cyfrowe zegary ma prawie 15 cali. System pokładowy pozwala dopasować "nastrój" samochodu (tzw. Mood Modes) do sytuacji i humoru kierowcy. Jest też panoramiczny otwierany dach z elektrochromatycznym szkłem, które można błyskawicznie strefowo przyciemnić. Podgrzewane są nie tylko fotele i kierownica, ale nawet podłokietniki: centralny i w przednich drzwiach. Fotele z przodu mają funkcję masażu, ale tylna kanapa jest jej pozbawiona. Jej pasażerom musi wystarczyć wentylacja, podgrzewanie i mnóstwo miejsca na nogi.
O komfort jazdy dba nowe pneumatyczne w pełni aktywne zawieszenie Porsche Active Ride, które dba o idealne niwelowanie nierówności (z osobnymi obwodami do tłumienia kompresji oraz odbicia), ale dodatkowo może w ustalonych granicach zmieniać prześwit każdego koła oddzielnie. To oznacza, że da się zapobiegać przechyłom nadwozia przy przyspieszaniu, hamowaniu i na zakrętach, ale nawet zmienić stojące Cayenne Electric w wyścigowy symulator, co z radością zademonstrowali nam inżynierowie. Pneumatyczne zawieszenie pełniło odwrotną rolę, niż w trakcie jazdy: zamiast niwelować przechyły, symulowało je w imponujący sposób. Dzięki temu zmieniło się w najdroższą konsolę do gier na świecie. Za to profesjonalne wyścigowe symulatory są jeszcze droższe.
Jeździliśmy też w terenie, a jakże. Porsche przygotowało off-roadowy odcinek specjalny, bo firma ma w Lipsku kilkaset hektarów naturalnego terenu do takiej jazdy. Rzecz jasna Cayenne Electric poradził sobie ze wszystkimi przygotowanymi przeszkodami bez zadyszki. Tu wreszcie przydała się możliwość ręcznego zwiększenia prześwitu do 24 cm. Przeszkody nie były szczególnie wymagające, ale to jak precyzyjnie napęd dozuje moment obrotowy mimo śliskiego błota i autostradowych opon, zrobiło na mnie wrażenie. Podobno czas reakcji udało się zmniejszyć do 5 ms, co oznacza, że momentem elektrycznego napędu da się sterować pięć razy bardziej precyzyjnie, niż spalinowego. Trasy, którymi nas woził instruktor, prawdopodobnie dałoby się pokonać nawet Porsche 911 Dakar, ale na pewno nie z takim spokojem.
Porsche wyciągnęło wnioski z kłopotów, w które wpadło pod koniec zeszłego wieku. Spółka-matka Porsche SE przeszła gruntowną restrukturyzację, zawarła umowę joint-venture z europejskim liderem rozwoju technologii elektrycznych - Mate Rimacem i zabezpieczyła sobie dostęp do ogniw akumulatorów trakcyjnych, kupując oddział Varty V4Drive, który się nimi zajmuje. Mimo to kryzys uderzył po raz drugi, bo firma jest w zbyt dużym stopniu uzależniona od dwóch kluczowych rynków: północnoamerykańskiego i chińskiego. Czy elektryczne Cayenne zapobiegnie jego pogłębieniu? Wszystko zależy od tego, czy Cayenne Electric stanie się obiektem globalnym obiektem pożądania. Macanowi EV poza Europą na razie idzie to przeciętnie. Wszyscy w Porsche na pewno trzymają kciuki, żeby Cayenne Electric nie poszło w jego ślady. Za jakiś czas się okaże, ale już teraz wiem, że ten model ma szansę nosić koronę, która czeka na najbardziej sportowego SUV-a z elektrycznym napędem. Materiał został zrealizowany na wyjeździe sfinansowanym przez Porsche Polska Sp. z o.o. Firma nie miała wpływu na powyższą treść, ani wglądu w tekst przed publikacją.