Cud nad rzeką Han. Byłem w kraju, którego gospodarka wystrzeliła w górę dzięki motoryzacji

Dynamiczny rozwój gospodarczy Korei Południowej zrobił wrażenie na całym świecie. Jak udało się go osiągnąć? Odpowiedź najłatwiej znaleźć w Seulu i Pusan, dwóch największych ośrodkach przemysłowych azjatyckiego tygrysa.
Seul, stolica Republiki Korei. Widok na rzekę Han
fot. ŁK

Z tekstu dowiecie się następujących rzeczy:

  • Jaka była geneza koreańskiego cudu ekonomicznego, dzięki któremu Korea Południowa (właśc. Republika Korei) stała się jedną z największych światowych potęg gospodarczych i jednym z azjatyckich tygrysów;
  • Jak wygląda rynek samochodowy i przemysł motoryzacyjny w Korei Południowej;
  • Skąd na rynku koreańskim wzięło się Renault i dlaczego to taki ważny kraj dla francuskiego koncernu;
  • Na czym polega strategia Grupy Renault nazwana International Game Plan 2027, której ważnym elementem jest obecność w Korei.

Korea wiele przeżyła w pierwszej połowie XX wieku. Najpierw japońską okupację, później II wojnę światową, a następnie koreańską, która była jej konsekwencją. Z tych wydarzeń kraj wyszedł podzielony geograficznie i zapóźniony gospodarczo. Po podzieleniu narodu koreańskiego na dwa państwa okazało się, że 80 proc. ciężkiego przemysłu znalazło się na terenie północnej KRLD, a południowa Republika Korei była mało zindustrializowana i bardzo biedna. W latach 60. XX w. mało kogo w Korei było stać na zjedzenie więcej niż jednego posiłku, a nawet dekadę później w wielu gospodarstwach domowych nie było elektryczności ani bieżącej wody.

Zobacz wideo Nowe Renault 5. Poznaliśmy z bliska elektrycznego malucha z Francji

Na świecie nie ma drugiego takiego państwa. Rozwój gospodarczy Republiki Korei jest wyjątkowy

Przez kolejne pół wieku kraj przeszedł zadziwiającą przemianę. Teraz Korea Południowa jest czwartą gospodarką Azji i w zależności od wskaźnika 12. albo 13. gospodarką świata. Jest też jednym z największych światowych eksporterów (6. miejsce pod względem wartości). W drugiej połowie XX wieku koreańska gospodarka zmieniła się z opartej na niskich kosztach produkcji w lidera innowacyjności. Jej motorem jest przede wszystkim eksport, a dominującymi branżami: półprzewodniki, elektronika użytkowa i motoryzacja.

Wszystko zaczęło się w latach 60. w czasach autorytarnych rządów Parka Chung-hee, który przejął władzę w wyniku zamachu stanu w 1961 r. Sformalizował ją dwa lata później, kiedy został prezydentem Republiki Korei i rządził krajem prawie do końca lat 70. Koreańczycy nie wspominają go dobrze. Autorytarne rządy Parka, podobnie jak wcześniejsza dyktatura Syngmana, budziły coraz większy opór społeczny. Prezydent zginął śmiertelnie postrzelony przez własnego szefa wywiadu, ale wcześniej zdążył rozprawić się z korupcją, poprawić stan szkolnictwa i służby zdrowia, a później przystąpić do rozbudowy gospodarczej kraju. Wybrał drogę ekonomisty Alberta Ottona Hirschmana i to był strzał w dziesiątkę. Amerykanin krytykował koncepcję zrównoważonego rozwoju Nurksego i opracował własną, która była jej przeciwieństwem. Hirschman uważał, że rozwój ekonomiczny z natury jest niezrównoważony, dlatego trzeba inwestować w te gałęzie, które mają największy potencjał, a one pociągną za sobą resztę gospodarki.

Seul, stolica Republiki Korei
Seul, stolica Republiki Koreifot. ŁK

Kluczem do sukcesu gospodarczego Korei Południowej były czebole - rodzinne konglomeraty

W przypadku Korei miał rację. Prezydent Park postawił na tzw. czebole, czyli rodzinne konglomeraty finansowe, które w Korei były przodkami korporacji. Rząd zaczął z nimi współpracować i wspierać, używając do tego zagranicznych funduszy (głównie amerykańskich pożyczek). Poza tym wprowadzał zachęty finansowe do produkcji, eksportu i żyrował pożyczki. To czebole zbudowały gospodarczą potęgę Korei. Największymi są: Samsung, SK, Hyundai i LG. Łącznie w 2023 r. cztery największe tworzyły prawie 41 proc. południowokoreańskiego PKB. Korea stała się światową potęgą w trzech gałęziach przemysłu: przemyśle stoczniowym, elektronice i motoryzacji.

Skutkiem ubocznym takiego działania są sytuacje na granicy krajowego monopolu w wymienionych branżach. Hyundai Motor jest potęgą nie tylko światową, ale również lokalną, bo wszystkie marki koncernu (Kia, Hyundai, Genesis) dostarczają Koreańczykom ponad 70 proc. nowych aut osobowych. Zarówno Hyundai, jak i Kia w 2025 roku sprzedały ich grubo pół miliona tylko na lokalnym rynku. Jeśli dodać do tego lekkie dostawczaki, dominacja jest jeszcze bardziej wyraźna. Kolejne miejsca zajęły BMW, Mercedes i Tesla, a na szóstym uplasowało się Renault. Supremacja lokalnego koncernu to niejedyna wyjątkowa cecha koreańskiego rynku motoryzacyjnego. Błyskawiczna ewolucja napędzana początkowo zagranicznymi, a później własnymi innowacjami sprawiła, że motoryzacja w Korei Płd. przeszła ogromny postęp. Samochody skokowo stawały się nie tylko coraz lepsze, ale też niezawodne. To przyzwyczaiło klientów do wymagania od producentów bardzo wysokiej jakości, a koreański rynek nowych aut stał się jednym z najbardziej konkurencyjnych na świecie.

Wzorcowy salon sprzedaży Renault w dzielnicy Seulu Gangnam
Wzorcowy salon sprzedaży Renault w dzielnicy Seulu Gangnamfot. ŁK

Motoryzacja w Korei jest zdominowana przez jednego gracza, ale Renault to nie przeszkadza

Właśnie w takich warunkach musi funkcjonować oddział Renault Korea. Dlaczego francuski koncern się na to zdecydował? Najprostsza odpowiedź jest taka, że to idealny poligon dla różnych pomysłów. Jeśli firma jest w stanie poradzić sobie w Korei Południowej, uda się jej to wszędzie. Obecność na tym rynku to najbardziej bezwzględny sposób weryfikacji jakości, innowacyjności i efektywności rozwiązań oraz produktów. Zdobytą tam naukę i wyciągnięte wnioski można wykorzystać na całym świecie. Obecność w Korei to ważny element planu rozwoju Renault International Game Plan 2027. Na czym ona w telegraficznym skrócie polega?

Można ją zawrzeć w maksymie: myśl globalnie, działaj lokalnie. Renault jest koncernem motoryzacyjnym obecnym niemal na całym świecie: w Europie, Azji, Afryce, Ameryce Płd., ale zamiast tylko sprzedawać auta lub bezrefleksyjnie kopiować te same rozwiązania i strategie, dopasowuje je do panujących warunków. Pierwszym etapem jest dobre poznanie każdego rynku, jego wymagań i potrzeb. Następnym ich zrealizowanie, najczęściej w głębokiej współpracy z lokalnymi partnerami. Jeśli jakiś rynek nie budzi nadziei, koncern rezygnuje z jego podboju. Dlatego Renault nie jest obecne w USA. Na tych najbardziej perspektywicznych rynkach czasami zmienia strategie wielokrotnie, dopóki któraś nie okaże się skuteczna. Tak było w Brazylii. Za to Korea jest szeroko otwartymi wrotami do Azji i to z kilku powodów.

Pusan, jeden z największych portów przeładunkowych Azji
Pusan, jeden z największych portów przeładunkowych Azjifot. ŁK

Koreański rynek motoryzacyjny jest jednym z najbardziej konkurencyjnych na świecie

Pierwszy już wymieniłem: to bardzo profesjonalne otoczenie, które wymusza wysoką jakość, innowacyjność i szybkość planowania oraz produkcji. Drugim jest znakomite położenie geograficzne. Na wschód od Korei leżą Chiny i Indie, na zachodzie jest Japonia. Seul jest azjatycką centralą Renault, bo dobra komunikacja lotnicza i ta sama strefa czasowa ułatwiają koordynację działań. To ważne nie tylko ze względu na sprzedaż. Francuski koncern w Indiach ma fabrykę, centrum projektowe i R&D, a w Chinach jest wyjątkowe centrum technologiczne ACDC (Ampere China Development Centre). Ampere to spółka grupy Renault odpowiedzialna za elektryfikację, pracuje w niej 10 tys. osób. Chiny są ważne również ze względu na strategiczną współpracę Renault z Geely. Jeszcze do niej wrócimy, ale już teraz warto wspomnieć, że oba koncerny wspólnie założyły firmę HORSE, która z kolei rozwija silniki spalinowe.

To nie wszystko. Siedziba Renault Korea jest w Seulu, a kilkadziesiąt kilometrów na południe od stolicy, w Yong-In, kwaterę ma inna firma: Renault Technology Korea. To kolejne centrum R&D i projektowe koncernu. W nim powstały modele Grand Koleos i nowy Filante, przeznaczone na pozaeuropejskie rynki. Trzecim składnikiem koreańskiego oddziału Renault jest fabryka samochodów w Pusan, jednym z największych portów przeładunkowych na świecie. Ze względu na imponującą panoramę szklanych wieżowców przy samej plaży Pusan jest nazywane koreańskim Miami, ale przede wszystkim to szósty port na świecie pod względem liczby obsłużonych kontenerów. Renault Korea nie ściga się w liczbie aut wyprodukowanych w Korei. Pod tym względem nie mają szans z zakładami Hyundaia w Ulsan, które są największą fabryką samochodów na świecie o potencjale 1,6 mln sztuk rocznie.  Możliwości produkcyjne fabryki Renault są znacznie mniejsze - około 300 tys. sztuk, a w 2025 roku jej bramy opuściły około 84 tys. aut. Za to chcą być najlepsi w innych kategoriach: jakości oraz elastyczności. Trudno w to uwierzyć, ale w latach 2015-2019 z jednej linii produkcyjnej w Pusan zjeżdżało siedem różnych modeli zaprojektowanych na czterech osobnych platformach. Teraz powstaje tam Renault Arkana, Grand Koleos i Filante, ale również Polestar 4.

Nowe Renault Filante to najbardziej luksusowy model francuskiej marki od lat. Będzie produkowany w fabryce w Pusan
Nowe Renault Filante to najbardziej luksusowy model francuskiej marki od lat. Będzie produkowany w fabryce w Pusanfot. Renault

Renault zatrudnia w Korei prawie trzy tysiące osób. To część International Game Plan 2027

W trzech firmach Renault Korea zatrudnia prawie 3 tys. pracowników, z czego większość (1765) w pusańskich zakładach. Dlatego, choć w porównaniu z Hyundai Motor Group, Renault Korea to mały gracz, wkład francuskiego koncernu jest odczuwalny dla koreańskiej gospodarki. Jeśli wziąć pod uwagę wszystkich dostawców i kontrahentów, chodzi o ponad 150 tys. pracowników i 4,3 proc. krajowego eksportu w ciągu ostatniej dekady: ponad milion wyprodukowanych w Korei samochodów.

Na koniec warto wyjaśnić, skąd Renault wzięło się w Korei Południowej. Cztery lata po gospodarczym apogeum, w 1997/1998 roku przyszedł kryzys gospodarczy, który wymusił restrukturyzację przemysłu motoryzacyjnego. Wtedy zbankrutowało Daewoo, a inny samochodowy koncern Samsung Motors został wystawiony na sprzedaż. Po różnych perturbacjach w 2000 roku kupiło go Renault, wraz z fabryką w Pusan. Nazwę zmieniono na Renault Samsung Motors, a w 2022 r. na Renault Korea Motors. Jednocześnie Renault zawarło porozumienie z koncernem Geely. Chińczycy kupili 34 proc. udziałów koreańskiego oddziału, a  nowe modele Grand Koleos i Filante zostały zaprojektowane na platformie Geely CMA. Drugi z nich jest najbardziej luksusowym Renault, jakie widziałem. Większościowe udziały w spółce (52,9 proc.) ciągle mają Francuzi. W 2024 roku nazwa firmy zmieniła się po raz kolejny, tym razem na Renault Korea.

Seul i Pusan to dwa największe miasta Republiki Korei i  tam najłatwiej zobaczyć skutki ekonomicznej eksplozji. W modnej stołecznej dzielnicy Seongsu flagowe butiki marek takich jak Dior stoją obok sklepów koreańskich firm, na punkcie których oszalał cały świat, takich jak Gentle Monster i drogerii kultowej sieci Olive Young. Koreańskie społeczeństwo, a przynajmniej ta część, która mieszka w aglomeracjach, jest zawieszone pomiędzy tradycją a nowoczesnością. Miejsce konfucjanizmu zajęły zakupy i widać to na każdym kroku. Rozmach niektórych miejsc jest oszałamiający dla turysty ze wschodniej Europy, który zdaje sobie tam sprawę, że daleko nam do takiego poziomu rozwoju gospodarczego.

Koreańska centrala Diora była początkiem rozwoju modnej dzielnicy Seulu: Seongsu
Koreańska centrala Diora była początkiem rozwoju modnej dzielnicy Seulu: Seongsufot. ŁK

Eksplozja ekonomiczna Republiki Korei ma również ciemne strony: pracoholizm i perfekcjonizm

W każdej beczce miodu jest łyżka dziegciu, w południowokoreańskiej też, bo pod pewnymi względami kraj stał się ofiarą własnego sukcesu. Największym problemem jest olbrzymie rozwarstwienie społeczeństwa, pod względem politycznym (liberalna partia demokratyczna DPK kontra konserwatywna prawicowa partia PPP) i ekonomicznym (bogaty zachód i biedny wschód). Jego skutkiem są rosnące napięcia społeczno-polityczne, które pod koniec 2024 roku zaowocowały trwającym sześć godzin stanem wojennym wprowadzonym przez prezydenta Yoona z partii PPP, ale demokracja wyszła z tej próby powrotu do autorytarnych rządów obronną ręką. Obie partie w swojej retoryce wykorzystują temat Korei Północnej. Inne problemy to grożąca Republice Korei katastrofa demograficzna i coraz gorsza kondycja społeczeństwa, na którą negatywnie wpływa przyzwyczajenie do pracoholizmu i perfekcjonizmu. Stan koreańskiego narodu najlepiej oddają trzy wskaźniki. To kraj o najwyższym na świecie odsetku zarówno operacji plastycznych, jak i samobójstw, za to z najniższym wskaźnikiem urodzeń. To wszystko są skutki uboczne koreańskiego cudu gospodarczego.

Renault Group właśnie ogłosiła wyniki sprzedaży za 2025 rok. Są dobre, bo mowa o trzecim z rzędu roku na plusie (globalnie o 3,2 proc., przy wzroście całego rynku o 10 proc.). Sytuacja wygląda jeszcze lepiej na rynkach pozaeuropejskich (wzrost o 11,9 proc.), a szczególnie w Korei, gdzie sprzedaż dosłownie wystrzeliła (+55,9 proc.). Dzięki temu Renault wzmocniło się na pozycji światowego lidera wśród francuskich marek samochodowych. To najlepszy dowód, że International Game Plan 2027 działa, a oddział w Korei jest jego ważnym elementem.

Materiał został zrealizowany na wyjeździe zorganizowanym przez Renault Polska Sp. z o.o. Firma nie miała wpływu na powyższą treść ani wglądu w tekst przed publikacją.

Siedziba Renault Korea w Seulu
Siedziba Renault Korea w Seulufot. Renault
Więcej o: