Wolicie poczytać o Skodach, czy Albanii? Najlepiej będzie, jeśli opowiem o jednym i drugim. Statystyki mówią, że coraz więcej Polaków wybiera się na urlop do Albanii i równocześnie coraz więcej z nas wybiera SUV-y. Niektórzy twierdzą, że takie samochody są im niezbędne, a inni, że ten kraj to ukryty europejski klejnot, który jeszcze nie został zbezczeszczony przez turystów. Jak jest naprawdę w jednym i drugim przypadku? Sprawdziłem to za kierownicami różnych modeli Skody z napędem 4x4 i znam obie odpowiedzi.
Najkrótsza odpowiedź, na pytanie, czy warto pojechać do Albanii, jest następująca: jeśli kochasz przyrodę, przepiękne góry, jeziora i kręte drogi, które do nich prowadzą, będziesz zachwycony albo zachwycona wyprawą do tego kraju. Jeśli jeszcze bardziej lubisz bezdroża, odkryjesz tam siódme niebo, ale nie dostaniesz go na tacy. Żeby się w nim znaleźć, trzeba się najpierw trochę postarać. Albania to nie jest kraj dla leniwych turystów, którzy lubią podróżować wyłącznie komfortowo. Na miejscu okaże się, że drogi są różnej jakości, miejscowi mają, delikatnie mówiąc, swobodne podejście do przepisów ruchu drogowego i fantazyjny styl jazdy, a infrastruktura wakacyjna oraz drogowa może zaskoczyć. Na krętej górskiej przełęczy na pewno trafisz na kozy, krowy, kamienie leżące na drogach i potężne dziury w jezdni. W kurorcie być może zabraknie prądu albo ciepłej wody. Wtedy wieczór spędzisz wśród dźwięków generatora i weźmiesz zimny prysznic, ale widoki oraz wrażenia są w stanie to wynagrodzić po stokroć.
Trzy dni w Albanii, na które zaprosiła nas Skoda, spędziliśmy na północy od stolicy kraju, zupełnie omijając wybrzeże i popularną nadmorską Sarandę. Zamiast tego skierowaliśmy się w stronę Jeziora Szkoderskiego, największego na Bałkanach i w całej Europie Południowej. Jego powierzchnia w zależności od pory roku i warunków klimatycznych potrafi zmieniać się od 370 km2 do aż 530 km2. Szok! Dotarliśmy tam autostradami i drogami krajowymi za kierownicą Skody Octavii 4x4 z nadwoziem kombi. Trasami szybkiego ruchu jeździ się dobrze, bo są stosunkowo puste i częściowo płatne, mają niezłą nawierzchnię, a kierowcy zachowują się na nich raczej przewidywalnie. W takich warunkach przypomniałem sobie, że Octavia, to nie najnowszy, ani najbardziej efektowny model w ofercie Skody, ale jest bardzo dojrzałym, komfortowym i uniwersalnym samochodem. Dotyczy to zwłaszcza bogato wyposażonej wersji z silnikiem 2.0 TSI o mocy 204 KM, 7-biegową skrzynią DSG oraz napędem na cztery koła.
W tym modelu można zamówić zawieszenie adaptacyjne o charakterystyce kontrolowanej przez elektronikę, osłony podwozia oraz tzw. pakiet na bezdroża zwiększający prześwit o 15 mm. To idealny pakiet na albańskie drogi, które po zjechaniu z autostrad robią się znacznie mniej równe. Zarówno w mieście, jak i na drogach krajowych można spotkać różne niespodzianki. Nikogo nie powinni dziwić też zachowujący się niekonwencjonalnie kierowcy, którzy potrafią wyprzedzić na skrzyżowaniu drugą stroną wysepki, skręcić bez kierunkowskazu albo pojechać kawałek pod prąd. Ograniczenia prędkości są traktowane raczej jak wskazówki, niż zakazy. Takie sytuacje jeszcze kilka lat temu zdarzały się czasem i w Polsce, więc nie powinny zaskoczyć nikogo, kto jeździ od lat po naszych drogach albo zna temperament południowców. W Albanii jest trochę gorzej niż we Włoszech, Chorwacji czy Grecji, ale nie ma potrzeby dramatyzować. Jeśli weźmiemy na to poprawkę, nie powinniśmy przeżyć wielu stresów i niemiłych sytuacji. Moja rada jest taka, że jeżdżąc po albańskich drogach, najlepiej przystosować do lokalnego stylu jazdy z wyjątkiem naśladowania niebezpiecznych zachowań tamtejszych kierowców, czyli po prostu znaleźć złoty środek i płynąć z prądem.
Jeździliśmy Skodami Octaviami po drogach rozmaitej jakości, aż w końcu dotarliśmy do wspomnianego jeziora, gdzie zaparło mi dech. Jeśli ktoś zamiast snobistycznego klimatu woli dziką przyrodę, Garda i Como mogą się schować przy Jeziorze Szkoderskim, z którego lokalni rybacy wyciągają wyjątkowo smakowite karpie. Popularna Octavia 4x4 zaskoczyła mnie przede wszystkim wysokim komfortem jazdy w różnych warunkach, a dodatkowo niesłychaną uniwersalnością. Zwłaszcza drugiego dnia wyprawy w nieznane, kiedy zmierzaliśmy w stronę Albańskich Alp (inaczej: Góry Północnoalbańskie, które są najwyższym pasmem Gór Dynarskich ze szczytem Maja e Jezerces o wys. 2694 m n.p.m.).
Drogi robiły się coraz węższe i bardziej kręte, a przełęcze przypominały te, które znam z włosko-francuskich Alp Nadmorskich. Dla kierowcy, który kocha zakręty to prawdziwy raj. Za to trzeba pamiętać o dziurach i, że nitka asfaltu często jest bardzo wąska, a miejscowi kierowcy będą mijać nas na centymetry bez zatrzymywania się, bo mają znacznie lepsze wyczucie odległości niż szoferzy z nizin. Poza tym pewnie im mniej żal starych mercedesów, które są otoczone tam prawdziwym kultem. Raz na jakiś czas trafi się zupełnie nowy model klasy S z przyciemnianymi szybami mknący z niebezpieczną prędkością. Niektórzy mówią, że lepiej nie zaglądać do środka takich aut, ale nie przeżyliśmy żadnej nieprzyjemnej sytuacji. Raz tylko właściciel limuzyny zniecierpliwił się, sygnałem dźwiękowym zachęcając nas do ustąpienia mu miejsca, ale podobno wszyscy Albańczycy traktują klakson w uniwersalny sposób, a nie tylko do ostrzegania przed niebezpieczeństwem.
Siedząc za kierownicą skromnej Skody Octavii 4x4 w pewnej chwili zacząłem się zastanawiać, z jakiego powodu ktoś może potrzebować auta o bardziej terenowym charakterze, nawet na albańskich drogach. Trzeciego dnia wszystko się wyjaśniło i przeżyłem olbrzymie zaskoczenie. Przesiedliśmy się do kompaktowych SUV-ów Skoda Karoq i ruszyliśmy jeszcze wyżej w góry. Dopiero wtedy się zaczęła prawdziwa przygoda. W najśmielszych wyobrażeniach nie podejrzewałem, że ludzie ze Skody każą nam jeździć Karoqami w tak ciężkich warunkach. Mnie trafiła się rasowa sztuka w kolorze krwistej czerwieni i z nieśmiertelnym 150-konnym turbodieslem 2.0 TDI pod maską. Nasz konwój szybko zapuścił się na górskie kamieniste ścieżki, które pięły się ostro w górę. Cały czas towarzyszyły nam dwa widoki: z jednej strony skała, z drugiej niczym niezabezpieczona przepaść. Pokonaliśmy tak wiele kilometrów, mozolnie wspinając się na wysokość 1200 m n.p.m.
Zjazd wcale nie był łatwiejszy. Po drodze spotykaliśmy właściwie tylko dwa rodzaje samochodów: profesjonalnie przerobione hardkorowe terenówki pokroju Jeepa Wranglera, Toyoty Land Cruiser, czy Nissana Patrola i... miejscowych kierowców w zdezelowanych dostawczakach. Pierwsi pewnie byli zaskoczeni, że wybraliśmy się w takie miejsce delikatnymi SUV-ami. Drudzy sprawili, że przez cały czas zastanawiałem się, czy te trasy są dla Albańczyków wciąż drogami, czy już off roadem. Dla mnie zdecydowanie nim były. Muszę przyznać, że Skody podjęły wyzwanie i wyszły z sytuacji obronną ręką. To imponujące, bo mowa o seryjnych autach na drogowych oponach, których jedynym terenowym wyposażeniem wybranym z katalogu opcji Karoqa były osłony silnika, skrzyni biegów i przewodów hamulcowych. Całość poniesionych strat to jeden bąbel na oponie. Biorąc pod uwagę, że pokonaliśmy kilkadziesiąt kilometrów w kurzu i 40-stopniowym upale po kamieniach wielkości od orzechów włoskich do pięści, to spore osiągnięcie. Teraz wiem, że czeski wygodny SUV może więcej, niż sądziłem, chociaż zdaję sobie sprawę, że inną rzeczą jest odporność na długotrwałą eksploatację w podobnych warunkach. Mimo to byłem pod dużym wrażeniem możliwości Skody Karoq.
Dzięki tej egzotycznej wycieczce dowiedziałem się nie tylko nowych rzeczy o Skodach 4x4, ale też na temat Północnej Albanii. Okazało się, że nie taki diabeł straszny, ale na pewno nie jest to kierunek dla wygodnickich. Za miłośnicy przyrody, zapierających dech widoków i wędrówek poza utartymi szlakami mogą się tam wybrać nawet osobowymi samochodami, chociaż auta z większym prześwitem lub terenowe motocykle bardzo poszerzą wachlarz dostępnych możliwości. Coraz więcej Polaków o tym wie, bo zobaczyliśmy wiele znajomych tablic rejestracyjnych na pojazdach różnych rodzajów. Na miejscu na turystów czekają nie tylko fantastyczny krajobraz i dziewicza przyroda, ale też mili, chociaż w większości prosto żyjący ludzie. W wielu rejonach panuje taka bieda, że aż piszczy. Na pierwszy rzut oka widać, to co można sprawdzić w danych demograficznych - że parytet siły nabywczej w Albanii jest około 3,5 raza niższy niż w Polsce i to jeden z najniższych wskaźników w Europie.
Co jeszcze warto wiedzieć o Albanii przed podróżą? Pierwsze wrażenia, na temat albańskiego charakteru i miejscowej kuchni każą mi traktować jedno i drugie, jak miks bałkańskich wpływów, w którym Albania plasuje się tak samo, jak geograficznie: pomiędzy Grecją a Chorwacją. Albańczycy mają na pewno bardziej krewki temperament od Greków, co łatwo zauważyć na drogach. W porównaniu z Chorwatami żyją skromniej i bliżej natury. Widać też, że okrutna dyktatura Envera Hodży odcisnęła na całym kraju znacznie silniejsze piętno, niż racjonalne rządy Josipa Broz Tity. Również takich rzeczy można się dowiedzieć za kierownicą Skody Octavii 4x4 oraz Karoqa. Którą Skodę lepiej wybrać dla siebie? Kombi doskonale sprawdzi się tam, gdzie myślicie, że potrzebujecie SUV-a, a SUV nawet w warunkach, w których większość sięga po terenówki. Materiał został zrealizowany na wyjeździe sfinansowanym przez markę Skoda należącą do Volkswagen Group Polska Sp. z o.o. Firma nie miała wpływu na powyższą treść, ani wglądu w tekst przed publikacją.