Według ministra energii powrót programu Ceny Paliw Niżej (CPN) nie jest dziś realnym scenariuszem, choć Motyka nie zamyka furtki do ponownej ingerencji. Jak wynika z informacji przekazanych przez resort i komentarzy ekspertów rynku paliw, państwo mogłoby zdecydować się na ponowne uruchomienie dopłat dopiero w przypadku skrajnego kryzysu na światowym rynku ropy. Taką ocenę przedstawił Michał Stajniak, wicedyrektor Działu Analiz XTB. Jak podkreślił, warunkiem byłoby całkowite zablokowanie Cieśniny Ormuz - jednego z najważniejszych szlaków transportu ropy naftowej na świecie.
– wskazał Stajniak.
Ministerstwo Energii nie ukrywa, że analizuje różne scenariusze na wypadek dalszego wzrostu cen paliw. Zamiast kosztownych dopłat do każdego litra paliwa rozważane są jednak rozwiązania, które miałyby wpłynąć na politykę cenową stacji.
Chodzi o mechanizm zobowiązujący detalistów do szybszego obniżania cen, gdy tanieje ropa, i ograniczający natychmiastowe podwyżki po wzrostach notowań surowca. Podobne rozwiązania funkcjonują już na niektórych europejskich rynkach, choć w Polsce pozostają na razie jedynie koncepcją.
Ostatnie tygodnie przyniosły wyraźny wzrost cen paliw. Powodem są napięcia na Bliskim Wschodzie oraz ryzyko zakłóceń dostaw ropy. Cena baryłki Brent chwilowo zbliżyła się do 87,5 dolarów, choć jeszcze na początku lipca wynosiła około 70 dolarów. Mimo napiętej sytuacji transport przez Cieśninę Ormuz nadal się odbywa, choć w ograniczonym zakresie. Zdaniem analityków właśnie to uspokaja inwestorów. Dopóki szlak pozostanie drożny, rynek nie zakłada gwałtownego skoku cen ropy powyżej 100 dolarów za baryłkę.
Paradoks polega na tym, że sama ropa pozostaje wyraźnie tańsza niż kilka miesięcy temu. Jak zwraca uwagę Michał Stajniak, obecnie baryłka ropy w przeliczeniu na złotówki kosztuje około 325 zł. W marcu jej wartość zbliżała się do 450 zł. Mimo tego hurtowe ceny paliw utrzymują się niemal na poziomach z wiosny. Analityk wskazuje, że wpływ mają m.in. marże oraz oczekiwania rynku dotyczące możliwych zmian podatkowych wobec spółek paliwowych.
Według ocen XTB presja na interwencję państwa może pojawić się dopiero wtedy, gdy ceny paliw osiągną poziomy uznawane społecznie za nieakceptowalne. W przypadku oleju napędowego takim punktem ma być około 8 zł za litr. Dopiero wtedy rząd mógłby zostać zmuszony do ponownego rozważenia obniżenia akcyzy lub czasowego zmniejszenia stawki VAT.
Eksperci przypominają jednak, że powrót programu CPN oznaczałby ogromne obciążenie dla finansów publicznych. Według szacunków jego wcześniejsze funkcjonowanie kosztowało budżet państwa około 5 mld zł.
Tak więc z jednej strony na razie kierowcy nie powinni oczekiwać szybkiego powrotu dopłat do paliwa. Jednocześnie cena diesla dość szybko zbliża się do wspomnianej granicy 8 zł. Wszystko wskazuje jednak na to, że rząd będzie próbował ograniczać skutki wzrostów cen innymi metodami, pozostawiając CPN jako rozwiązanie wyłącznie na wypadek wyjątkowo poważnego kryzysu na światowym rynku ropy.
Źródło: XTB