Czy można sobie wyobrazić mniej odpowiedni samochód na wyprawę na wschód Europy? Pojechałem tam elektrycznym Rolls-Royce'em za 2,5 mln zł, o długości 5,5 m i masie trzech ton. Jeśli wierzyć miejskim legendom litewskie i łotewskie drogi są w fatalnym stanie, lokalni kierowcy jeżdżą jak szaleńcy, a ładowarki dla elektryków stanowią rzadkość. To brzmi jak wyzwanie. Nigdy wcześniej nie byłem na Litwie ani w Łotwie, natomiast wiem, że teoria nie zawsze ma wiele wspólnego z praktyką. Poza tym od lat fascynowała mnie trasa, która tam prowadzi: Via Baltica. Ma bardzo romantyczną nazwę, ale przede wszystkim, ilekroć o niej piszemy, cieszy się wyjątkowym zainteresowaniem czytelników. Niedawno nadarzyła się idealna okazja, żeby sprawdzić, dlaczego tak jest.
Rolls-Royce właśnie świętuje dekadę istnienia marki Black Badge, którą sygnowane są najdroższe wersje wybranych modeli z Goodwood. Black Badge oznacza jeszcze więcej prestiżu i... bardziej sportowy charakter. Tak, sportowy charakter w modelach marki Rolls-Royce. Pomysł okazał się bardzo dobry, podniósł sprzedaż i zauważalnie odmłodził wizerunek marki. Z okazji okrągłej rocznicy wprowadzenia go w życie mogłem pokonać znaczną część trasy Via Baltica za kierownicą najbardziej luksusowego samochodu na świecie: Rolls-Royce’a Black Badge Spectre. Przekonajcie mnie, że się mylę, ale najpierw posłuchajcie argumentów.
Przez dłuższą chwilę sam zastanawiałem się, czy ten tytuł jest uzasadniony z punktu widzenia kierowcy. Niestety dla konkurencji żaden godny rywal nie przychodzi mi do głowy, zwłaszcza jeśli wykluczyć limuzyny, których nie wypada prowadzić, tylko bywa się nimi wożonym, a także SUV-y, które z definicji są "plebejskie". W dodatku elektryczny napęd Spectre zapewnia mu niespotykany poziom ciszy i komfortu, nawet jeśli niektórzy uznają to za świętokradztwo. Dlatego Rolls-Royce Black Badge Spectre to ostateczne gran turismo. Jeśli chcemy pokonać długi dystans za kierownicą i w otoczeniu totalnego przepychu, to nie ma lepszego auta. Przynajmniej dla mnie. Poza tym byłem bardzo ciekaw, jak poradzi sobie z trasą wiodącą na wschód nitką Via Baltica. Dlatego, czując zapach przygody, z radością wsiadłem za jego wielką kierownicę. Następnego dnia już byłem w Rydze.
Rolls-Royce Spectre ma 5,49 m długości, ponad dwa metry szerokości i najdłuższe drzwi ze wszystkich samochodów osobowych. Mierzą prawie 1,5 metra, są otwierane elektrycznie w odwrotną stronę niż w większości aut i wykonane ze stopu aluminium. W wersji Black Badge moc napędu rośnie do 650 brytyjskich lub 659 europejskich koni mechanicznych (1 KM/PS to 0,9863 HP, różnica wynika z różnych systemów miar), co sprawia, że ta odmiana Spectre ma największą moc ze wszystkich Rolls-Royce'ów w historii. Czterocyfrowy moment obrotowy (1075 Nm) jest przekazywany na wszystkie koła i pozwala temu kolosowi na przyspieszenie do setki w 4,3 sek., mimo masy własnej dobijającej do trzech ton (około 2 900 kg). Jak wspomniałem, jego napęd jest elektryczny, czyli taki, jaki mają mieć od tej pory wszystkie nowe modele Rolls-Royce'a. Dwa silniki czerpią energię z baterii o poj. 102 kWh. W teorii pozwala to na przejechanie do 500 km (wg WLTP 493-530 km), w praktyce trochę mniej.
Black Badge jest inicjatywą Rolls-Royce'a, która ma odmłodzić wizerunek marki. Modele z takim oznaczeniem mają nieco bardziej sportowy charakter, ale pozostają luksusowymi limuzynami albo autami klasy gran turismo. W przypadku modelu Spectre to oznacza moc napędu podniesioną o 74 KM, nieco inne nastawy zawieszenia i układu kierowniczego, możliwość włączenia procedury startowej (chociaż w Rolls-Roysie nie wypada tego robić) oraz specjalny tryb jazdy Spirited. Włącza się go przyciskiem ze znakiem nieskończoności umieszczonym na kierownicy. Dopiero wtedy jest dostępna pełna moc napędu, który uwalnia ją w bardziej agresywny sposób niż zwykle. Korzystanie ze Spirited Mode sygnalizuje zmieniony kolor cyfrowych wskaźników.
Jak się podróżowało Rolls-Royce'em Black Badge Spectre trasą Via Baltica? To oznaczona symbolem E67 część transeuropejskiego korytarza transportowego, który prowadzi z Warszawy aż do Tallina. Nie udało mi się pokonać całej, ale przejechałem jej znaczną część, ze stolicy Polski do stolicy Łotwy. W Rydze musiałem oddać samochód, do którego wyjątkowo szybko się przyzwyczaiłem. Via Baltica tylko częściowo prowadzi drogami dwujezdniowymi: ekspresowymi i autostradami. Kawałek za Kownem zjeżdża się z nich na Poniewież i dalej jedzie drogą jednojezdniową z wąskim poboczem. Od tego momentu przypomina nasze krajówki i tak jest aż do Tallina. Dzięki temu trasa staje się znacznie bardziej malownicza, ale też pokonuje się ją o wiele wolniej. Jednym z powodów jest duża liczba ciężarówek, a innymi ograniczenia prędkości (najczęściej do 90 km/h) i znaki ostrzegające przed kontrolami radarowymi różnego rodzaju. Nie przeszkadzało mi to, bo nigdzie się nie spieszyłem. Wręcz przeciwnie. Co chwilę sam się upominałem, że pośpiech poniża, zwłaszcza za kierownicą Rolls-Royce'a.
Nie przeszkadzał mi nawet asfalt gorszej jakości, na który można trafić zwłaszcza na litewskiej części jednopasmówki, bo powietrzne zawieszenie Spectre skutecznie wygładza wszystkie nierówności. Nawet wersja Black Badge zachowuje charakter tłumienia podwozia, który marka z Goodwood nazywa Magic Carpet Ride, czyli porównuje go do latającego dywanu. Pod każdym innym względem to również jest najbardziej komfortowy samochód, jakim jeździłem - a jeździłem dziesiątkami, jeśli nie setkami różnych. W środku panuje niecodzienna cisza, a dwudrzwiowy kolos przesuwa się po drodze tak gładko, jakby unosił się nad nią. Wszystkie układy są skalibrowane tak, żeby działały możliwie płynnie i delikatnie. Nawet pedał przyspieszenia wymaga bardzo zdecydowanego wciśnięcia, by dwa silniki elektryczne uruchomiły całkowitą rezerwę mocy. Wtedy mimo masy trzech ton Black Badge Spectre przyspiesza bardzo sprawnie.
To nie było moje pierwsze spotkanie z tym modelem. Poprzednio jeździłem Spectre po Warszawie i okolicach. Wówczas ten model zrobił na mnie dość przytłaczające wrażenie. W podróży wersją Black Badge zdałem sobie sprawę, że w takich warunkach jego rozmiary stają się atutem. Gigantyczne coupe Rolls-Royce'a czuje się w trasie jak ryba w wodzie. Jego rozmiary przestają wadzić i nie trzeba brać poprawki na długi przód, który przeszkadza w ciasnych uliczkach. Natomiast wciąż pozostaje wrażenie jazdy czymś bardzo majestatycznym i wyjątkowym. Za klasyczną kierownicą Black Badge Spectre czułem się, jakbym sterował jachtem, a nie prowadził samochód i to wcale nie jest przenośnia. Na takie wrażenie składa się wiele czynników. Przede wszystkim Rolls-Royce naprawdę płynie po drogach, a na zmiany kierunku reaguje z delikatnym opóźnieniem, chociaż Black Badge robi to chętniej, niż zwykły Spectre.
To uczucie potęguje długa maska, na końcu której jawi się figurka ducha ekstazy, niczym galion na dziobie statku. Tym razem wyjątkowo w czerni. Równie nietypowa jest nieproporcjonalnie wąska przednia szyba. Za to jego wnętrze jest jak przytulny salon z kominkiem. W przepastnym fotelu otoczony chromem, skórą i ze stopami zanurzonymi w grubych dywanikach z owczej wełny czułem się jak w domowych pieleszach, tym bardziej że w kabinie panuje nieziemski spokój. Miejsca z tyłu też są w miarę wygodne, chociaż w drugim rzędzie można się czuć trochę klaustrofobicznie. Za to bagażnik jest naprawdę duży i praktyczny, bo ma 380 l pojemności. W sumie można by tego się spodziewać po prawie 5,5-metrowym aucie, które jest przeznaczone do podróżowania we dwójkę. Jazdę Via Baltiką umilała mi muzyka płynąca z zestawu audio Rolls-Royce Bespoke. Kilka razy zrobiłem przerwę na odpoczynek wymuszoną koniecznością naładowania akumulatora. Planowanie trasy ułatwia dobra nawigacja, dzięki czemu bez żalu zrezygnowałem z moich ulubionych Map Google, mimo że też są dostępne dzięki Android Auto.
Czy elektryczny napęd jest wadą w samochodzie tej klasy i kategorii? Tak mogą sądzić tylko ludzie, którzy nie jeździli Spectre i nie należą do kręgu potencjalnych klientów. Moim zdaniem jest wprost przeciwnie. Taki napęd idealnie pasuje do aury luksusu, którą roztacza Rolls-Royce. Spectre przyspiesza bez wysiłku, jest nieziemsko cichy i nieprawdopodobnie wygodny, a przecież to cechy, które inżynierowie Rolls-Royce'a próbowali osiągnąć od powstania tej firmy. Teraz muszą uważać, żeby samochód zbyt skutecznie nie izolował kierowcy od zewnętrznego świata, bo to może być niebezpieczne. Realny zasięg w trakcie podróży autostradami przy średnim zużyciu prądu ok. 25 kWh/100 km wynosił 400 km i to w zupełności wystarcza. Po pierwsze, co kilka godzin i tak warto zrobić przerwę na rozprostowanie kości. Po drugie, jeśli ktoś wybiera się w taką podróż Rolls-Royce'em, to na pewno mu się nie spieszy. W warunkach miejskiej jazdy zasięg wydłużyłby się znacząco, bo to cecha wszystkich elektryków, które w takich warunkach odzyskują sporą część energii. Problemem za to może być niewystarczająca prędkość ładowania akumulatora.
Spectre jest na rynku od 2023 roku, a został opracowany kilka lat wcześniej. Przez ten czas rozwiązania w świecie elektryków przeszły ogromny postęp techniczny. Nawet w gamie macierzystego koncernu BMW są samochody z mocą ładowania do 400 kW, a prąd w baterii Spectre można uzupełniać z mocą zaledwie 190 kW. Przydałby się jakiś upgrade napędu, choćby ze względów wizerunkowych. W praktyce nie czekałem na ładowarkach tak długo, żeby mnie to irytowało, ale niska moc ładowania obiektywnie jest największą wadą elektrycznego Rolls-Royce'a. Na szczęście na trasie Via Baltica było zaskakująco dużo szybkich ładowarek, dzięki czemu mogłem optymalnie wykorzystać jej parametry. Uzupełniałem energię trzykrotnie. Najpierw w Polsce przed Ełkiem i tam ładowarka była najwolniejsza (150 kW). Potem drugi raz na Litwie, a trzeci w Łotwie. Za każdym razem bez problemu znajdowałem stacje o mocy 300-400 kW tuż przy trasie, co było dla mnie miłym zaskoczeniem. Natomiast nie widziałem zbyt wielu kierowców w autach z takim napędem. Na Via Baltica elektryków jest jak na lekarstwo - prawie tak samo mało jak Rolls-Royce'ów.
Rolls-Royce Black Badge Spectre to imponujący samochód, który robi ogromne wrażenie na kierowcy, pasażerach i wszystkich dookoła. Wiedziałem to już wcześniej. Teraz sprawdziłem, że jego prawdziwym żywiołem są podróże, chociaż jestem przekonany, że niewielu właścicieli używa tego modelu w sposób podobny do mnie. Założę się, że większość z nich jeździ tylko na dystansach, na których nie muszą się martwić o ładowanie. Robią to we własnym domu i pewnie nawet wtyczkę do gniazdka wpinają za nich służący. A kiedy muszą dotrzeć gdzieś dalej, używają do tego samolotów. Statystyki zdają się potwierdzać moje domysły. Typowy właściciel Spectre trzyma w garażu siedem innych aut do wyboru, w tym jeszcze jednego Rolls-Royce'a. Za to dowiedziałem się od przedstawiciela tej firmy, że bywają wyjątki od tej reguły. Zdarzają się właściciele Spectre, którzy pokonują tym modelem dziesiątki tysięcy kilometrów rocznie, ale oni tylko potwierdzają regułę.
Po drodze zboczyłem do Kowna, bo koniecznie chciałem zrobić zdjęcia nad Niemnem, jedną z najbardziej romantycznych rzek w historii polskiej literatury. Drugi przystanek zrobiłem przy łotewskim pałacu w Rundale. To bodaj najpiękniejszy budynek w całym kraju i jeden najciekawszych pałaców barokowych w tej części Europy. Towarzyszą mu równie piękne ogrody i pewnie z tego powodu bywa nazywany Wersalem Europy Środkowo-Wschodniej. Pasował do Spectre idealnie. W trakcie podróży przejechałem ponad 700 km. W tym czasie bardzo przyzwyczaiłem się do Rolls-Royce'a. Przestały mi przeszkadzać jego rozmiary i zacząłem rozumieć ludzi, którzy je kupują. To prawda, że auto za ułamek jego ceny spełni równie dobrze wszystkie potrzeby związane z osiągami, bezpieczeństwem i komfortem, ale każda chwila spędzona za kierownicą Spectre Black Badge jest wyjątkowa. Mimo to znalazłem w tym samochodzie kilka wad.
Oprócz już wspomnianej zdecydowanie zbyt niskiej mocy ładowania przeszkadzały mi bardzo szerokie przednie słupki. W mieście trzeba się uważnie rozglądać, bo za nimi może się schować pieszy albo rowerzysta. Poza tym mam wątpliwości dotyczące drzwi otwieranych do przodu. Wyglądają wyjątkowo i są elementem rozpoznawczym marki, ale ze względu na konstrukcję i rozmiary trudno je otworzyć na parkingu tak, żeby dało się wygodnie wysiąść z auta, czy zająć w nim miejsce. Poza tym podczas podróży potwornie wiało, co można zobaczyć na załączonym wideo. W takich warunkach docierał do mnie szum wiatru podczas jazdy. Myślę, że gdyby drzwi miały tradycyjną konstrukcję, kierowca i pasażer przedniego fotela by go nie słyszeli.
Ostatni minus jest bardzo subiektywny. Chciałbym, żeby Spectre miał klasyczne wskaźniki, a przynajmniej analogowy prędkościomierz. Zdaję sobie sprawę, że połączenie ich z nowoczesnym systemem multimedialnym byłoby trudne, ale wierzę, że projektanci Rolls-Royce'a znaleźliby jakieś rozwiązanie. Zwykle nie przeszkadzają mi ekrany, ale w tym modelu tradycyjne zegary pasowałyby idealnie do klasycznych przełączników na desce rozdzielczej. W Spectre większość elementów jest wykonana z metalu, drewna i włókna węglowego, a pokrętła do czterostrefowej klimatyzacji nie mają nawet wskaźnika temperatury, którą się ustawia na wyczucie. Wbrew pozorom to w ogóle nie przeszkadza w jej precyzyjnej regulacji, chociaż wygląda bardzo nietypowo.
Wszystkie moje zastrzeżenia bledną w zestawieniu z emocjami, które wywołuje jazda Spectre Black Badge, bo te są wyjątkowe i niepowtarzalne. Zawodowo jeżdżę nowymi samochodami od trzech dekad, ale w żadnym nie czułem się podobnie. Jestem pewien, że Spectre nie zrobiłby na mnie tak dużego wrażenia, gdyby miał inny napęd. Wszystkie nowe Rolls-Royce'y, które będą od tej pory wprowadzane do sprzedaży, mają być elektryczne. Moim zdaniem to dobry wybór, bo klienci tej marki mają zupełnie inne potrzeby i wymagania niż cała reszta rynku.
Materiał został zrealizowany na wyjeździe sfinansowanym przez Rolls-Royce Motor Cars Warszawa - Auto Fus Group Sp. j. Firma nie miała wpływu na treść ani wglądu w tekst przed publikacją.