Nowe znaki na drogach. Francja już je wprowadziła. Teraz czas na Polskę i resztę Europy

Pierwszy był Londyn, następne były miasta we Francji, a teraz czas na Rzym i Włochy. Wieczne Miasto wprowadza kolejne regulacje. W ich ramach kierowcy słono zapłacą za użytkowanie ulic. Kiedy ten trend rozleje się także na Polskę?
Londyńska strefa czystego transportu (ULEZ) została 29 sierpnia 2023 r. rozszerzona na całe miasto
Fot. Kin Cheung / AP Photo

Wszechobecne korki, brak miejsc parkingowych i wreszcie spaliny wyraźnie wyczuwalne w powietrzu. Tak wyglądała rzeczywistość dużych europejskich metropolii jeszcze dwie dekady temu. Ekologia wyciągnęła jednak pomocną dłoń do mieszkańców. Choć może nawet nie tyle sama ekologia, ile jej implementacja do przepisów drogowych.

Zobacz wideo Nazbierał 31 punktów karnych w 2 minuty

Zielony znak może oznaczać 100 euro kary lub wysoką opłatę

Nowe przepisy są proste. Centra dużych miast stają się strefami ograniczonego dostępu dla aut. Przed wjazdem do tych stref umieszcza się dedykowane tablice, które często wyglądają jak zielony znak zakazu wjazdu z napisem np. "low emission zone". Władze lokalne w Europie stosują dwa rozwiązania w kwestii stref emisyjnych.

  • Stosują ograniczenia w dostępie do dróg. Do centrum wjechać mogą tylko mieszkańcy, służby lub np. goście hotelowi. Ruch jest obserwowany przez kamery, które czytają numery rejestracyjne. Kierowca pojazdu, który wjedzie do centrum bez uprawnień, dostanie np. w Rzymie do 100 euro mandatu.
  • Kierowcy starszych pojazdów, które spełniają niższe normy emisyjne, muszą płacić za wjazd. Kwoty opłat potrafią być znaczące. Dla przykładu wjazd do centrum Londynu (congestion charge) kosztuje 15 funtów dziennie, czyli prawie 70 zł.

Strefy emisyjne to był początek. Dziś miasta chcą sterować ruchem przez... aplikację

Opłaty emisyjne w miastach, ewentualnie zakazy wjazdu, stanowią środek do osiągnięcia kilku celów. Do miast wjeżdża mniej samochodów. Kierowcy chętniej zostawiają auta na parkingach pod metropoliami i przesiadają się do środków miejskiego transportu. Mniejszy ruch poprawia jakość powietrza, ogranicza emisję hałasu i wibracji, a do tego zwiększa bezpieczeństwo drogowe i dostępność miejsc parkingowych.

Regulacje w zakresie ograniczania ruchu w miastach w trzeciej dekadzie XXI wieku idą jednak o krok dalej. Zaczynają korzystać z technologii, której dobrym przykładem jest MaaS (Mobility as a Service). Rozwiązanie ma się stać sercem nowego systemu sterowania ruchem w Rzymie. Za pośrednictwem aplikacji kierowca nie tylko ureguluje np. opłaty parkingowe, ale również zarezerwuje miejsce dla pojazdu. Model rozwojowy systemów mówi nawet o możliwości rezerwowania przez tą samą aplikację pojazdów współdzielonych.

Kiedy zielone znaki pojawią się także w Polsce?

Strefy emisyjne w Europie początkowo nie podobały się kierowcom. Władze nie zważały jednak na te opinie i ograniczały ruch pojazdów w kolejnych miastach. Kwestią czasu jest zatem to, że podobny system dotrze do Polski. Choć w Polsce pojawiły się pierwsze strefy czystego transportu, pierwsze zielone znaki i pierwsze kamery, które wystawiają mandaty. U nas jednak system dopiero raczkuje, a SCT raczej udają prawdziwe strefy emisyjne.

Kierowcy nie boją się wjazdu do polskich stref, bo praktycznie nikt nie pilnuje ich granic. Idealnie ten fakt odzwierciedlają statystyki kar. Pierwsza grzywna za nieuprawniony wjazd do SCT w Warszawie została wystawiona po roku i czterech miesiącach od uruchomienia strefy. Warto może dodać, że mówimy o mieście, po którego centrum każdego dnia porusza się jakieś 700 tys. pojazdów. SCT w Polsce powodują też opór społeczny. Tym razem przykład dotyczy Krakowa, w którym kierowcy na potęgę usuwają znaki informujące o wjeździe do strefy.

Implementacja europejskich rozwiązań na gruncie polskim może się okazać szczególnie trudna. Połączenie przepisów, braku kontroli i oporu społecznego nigdy nie kończy się dobrze. Takie łączenie elementów stanowi jednak specjalność Polaków.

Więcej o: