Wstęp do tego materiału brzmi nieco gangstersko. Miliony, tajne dokumenty i narkotyki wożą jednak nie tylko złoczyńcy w amerykańskich filmach. W polskich realiach dużo częściej za takie transporty nie odpowiadają bandyci, a... Służba Celno-Skarbowa. Niestety ustawodawcy w jej przypadku zapomnieli o pewnych uprawnieniach drogowych.
Samochód należący do Służby Celno-Skarbowej posiada specjalne malowanie i koguta na dachu. To jednak jeszcze nie oznacza, że jest uprzywilejowany w ruchu. Pojazdu takiego brakuje bowiem w spisie ujętym w art. 53 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zatem uprzywilejowanie mu się nie należy i tego faktu nie zmienia nawet jazda na sygnałach błyskowych czy dźwiękowych.
To nie jest tak, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji po macoszemu potraktowało Służbę Celno-Skarbową. Legislatorzy nie dostrzegli wcześniej potrzeby "wyposażania" urzędników w specjalne instrumenty drogowe. Z czasem taka postawa okazała się jednak błędna.
MSWiA szykuje pakiet zmian w ustawie drogowej. Donosi o nim serwis Otomoto. To ma sprawić, że w art. 53 ustawy PoRD wreszcie pojawi się również Służba Celno-Skarbowa. Nie chodzi jednak o to, aby urzędnicy Krajowej Administracji Skarbowej zaczęli jeździć na sygnałach po mieście. Uprawnienie okazuje się kluczowe z innego powodu.
MSWiA tłumaczy zmianę bezpieczeństwem. Bywa, że pojazdy Służby Celno-Skarbowej transportują pieniądze pochodzące z przestępstw, dokumenty w sprawach czy narkotyki. Brak statusu pojazdu uprzywilejowanego dla takiego radiowozu nie daje możliwości stworzenia szczelnej kolumny. Rozdzielanie pojazdów przez przypadkowe auta może z kolei utrudnić ochronę przewożonych osób lub mienia. Nadanie uprawnień pojazdów uprzywilejowanych ma zmienić tę sytuację.
Prawda jest taka, że uprawnienie pojazdu uprzywilejowanego dla pojazdu Służby Celno-Skarbowej jest tak oczywiste, że aż dziw bierze, że do tej pory nikt nie wpisał tych samochodów na ustawową listę.
Po nowelizacji kolumna pojazdów stworzona z radiowozów Służby Celno-Skarbowej stałaby się kolumną pojazdów uprzywilejowanych. Kierowcy musieliby ułatwić jej przejazd, a do tego nie mogliby wjeżdżać między poruszające się w niej pojazdy.
Oczywiście na razie mówimy o propozycji nowelizacji przepisów, która pojawiła się w MSWiA. Resort mimo wszystko powinien dość szybko uporać się z wprowadzeniem zmian. Po pierwsze dlatego, że są one naprawdę niezbędne. Po drugie dlatego, że raczej nie zmieniają kształtu przepisów gruntownie.
Są trzy warunki, które stanowią podstawę uznania kolumny pojazdów za kolumnę pojazdów uprzywilejowanych. Kluczowe jest to, że:
Niezwykle ważny jest także zamknięty katalog pojazdów, które mogą się pojawić w takiej kolumnie. Zaliczają się do niego auta należące do Policji, Straży Pożarnej, pogotowia, jednostki ratownictwa chemicznego, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wojska, Służby Więziennej czy Służby Ochrony Państwa.
Pojazdy uprzywilejowane w dużej mierze mogą nie stosować się do przepisów o ruchu drogowym, zakazów postoju czy znaków i sygnałów drogowych. W dużej mierze, ponieważ aby nabrać takie uprawnienia, ich kierowcy muszą zastosować zasadę szczególnej ostrożności. W art. 53 ust. 2. pkt. b ustawy Prawo o ruchu drogowym jest bowiem wyraźnie zapisane, że:
Kierujący pojazdem uprzywilejowanym może, pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności, nie stosować się do przepisów o ruchu pojazdów, zatrzymaniu i postoju oraz do znaków i sygnałów drogowych tylko w razie, gdy uczestniczy w przejeździe kolumny pojazdów uprzywilejowanych.