Przepisy dotyczące kierowców bez wymaganych uprawnień zostały w 2026 roku częściowo zaostrzone. Inne konsekwencje grożą osobom, które nigdy nie zdobyły prawa jazdy, a inne tym, którzy prowadzą mimo cofnięcia uprawnień lub obowiązującego sądowego zakazu. W praktyce różnice są bardzo duże, dlatego warto wiedzieć, jakie sankcje przewidują obowiązujące przepisy.
Kierowcy, którzy nigdy nie zdobyli wymaganych uprawnień albo prowadzą pojazd, na który potrzebna jest inna kategoria, muszą liczyć się z poważnymi konsekwencjami. W takim przypadku policja nie kończy sprawy zwykłym mandatem. Sprawa trafia do sądu, a ten może wymierzyć grzywnę od 1,5 tys. zł do nawet 30 tys. zł. Dodatkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Przepisy mają ograniczyć przypadki, w których po drogach poruszają się osoby bez odpowiednich kwalifikacji. Wystarczy jedna kontrola drogowa, by kierowca musiał tłumaczyć się przed sądem, który zdecyduje o wysokości kary oraz długości zakazu.
Znacznie surowsze konsekwencje czekają kierowców, którym wcześniej cofnięto uprawnienia. Prowadzenie pojazdu mimo cofnięcia prawa jazdy jest przestępstwem zagrożonym grzywną, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności.
Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2
- czytamy w art. 180a Kodeksu karnego. Kierowcy, którym zatrzymano prawo jazdy na 3 miesiące, między innymi za znaczne przekroczenie prędkości, muszą liczyć się z dodatkowymi konsekwencjami, jeśli zignorują tę decyzję. Ponowne prowadzenie pojazdu w czasie obowiązywania zakazu może skutkować wydaniem przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnień na 5 lat.
Najsurowsze kary dotyczą kierowców, którzy ignorują prawomocny sądowy zakaz prowadzenia pojazdów. Takie zachowanie jest przestępstwem, za które grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Przepisy przewidują również dodatkowe konsekwencje dla osób, które wielokrotnie lekceważą orzeczone zakazy. Kolejne zakazy prowadzenia pojazdów mogą być wykonywane jeden po drugim, co w praktyce oznacza znacznie dłuższy okres bez możliwości legalnego prowadzenia auta. W określonych przypadkach sąd może także orzec przepadek pojazdu lub nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa. Wobec kierowców, którzy świadomie łamią sądowy zakaz, możliwe jest również zastosowanie trybu przyspieszonego. Oznacza to, że sprawa może zostać rozpoznana szybciej niż w standardowym postępowaniu.
Źródła: gov.pl, tvnturbo.pl, otomoto.pl