Przed Sądem Okręgowym w Warszawie we wtorek 18 sierpnia odbyła się rozprawa związana z największym kontraktem w branży kolejowej, czyli Rail Baltica. Sprawa dotyczy modernizacji linii E75 na odcinku Białystok–Ełk, której wartość szacowana jest na około 5 mld zł. Nadal nie ma pewności, które konsorcjum ostatecznie zrealizuje inwestycję, a istotne znaczenie będzie miał wyrok zaplanowany na 4 września.
Pierwszym zwycięzcą postępowania zostało konsorcjum Mirbud i Torpol. Jego oferta opiewała na niespełna 4,5 mld zł i była oceniona jako najkorzystniejsza, jednak później wykonawca został wykluczony z przetargu. Powodem była kara środowiskowa w wysokości 15 tys. zł, którą kilka lat wcześniej nałożono na Mirbud, a której nie wskazano w dokumentacji przedstawionej w postępowaniu.
Przedstawiciele Mirbudu od początku kwestionowali zasadność tak daleko idącej decyzji. Wskazywali przede wszystkim na dysproporcję między wysokością kary a skalą zamówienia oraz na fakt, że wybór droższej oferty może oznaczać około 650 mln zł dodatkowych wydatków z pieniędzy publicznych. W kwietniu 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nakazał ponownie zbadać, czy Mirbud rzeczywiście był podmiotem, którego dotyczyło naruszenie warunków decyzji środowiskowej.
Po niekorzystnym dla siebie rozstrzygnięciu Krajowej Izby Odwoławczej Mirbud skierował sprawę do sądu. Podczas wtorkowej rozprawy spółka ponownie podnosiła kwestię niewspółmierności sankcji, zarówno wobec wartości całego zamówienia, jak i możliwych konsekwencji dla budżetu państwa. Rzecznik prasowy Mirbudu Paweł Bruger wskazywał, że realizacja droższej oferty może doprowadzić do wydatkowania niemal 700 mln zł więcej ze środków publicznych.
Jeżeli warszawski sąd przyzna rację konsorcjum Mirbud i Torpol, pierwotnie wybrany wykonawca wróci na pierwsze miejsce i będzie mógł uzyskać zamówienie. W przypadku odmiennego rozstrzygnięcia w kolejce pozostaje następne postępowanie sądowe, tym razem dotyczące konsorcjum Budimex i Porr.
To właśnie tę ofertę PKP PLK wybrały po wykluczeniu Mirbudu i Torpolu. Jej wartość wynosiła blisko 5 mld zł, ale również została odrzucona po postępowaniu przed KIO, a wykonawca zdecydował się zaskarżyć rozstrzygnięcie do sądu. Rozprawę w tej sprawie wyznaczono na 4 września, czyli dokładnie na ten sam dzień, w którym ma zostać ogłoszony wyrok dotyczący konsorcjum Mirbud i Torpol. Oznacza to, że także Budimex i Porr nadal mogą zostać wybrani do realizacji inwestycji.
Formalnie na tym etapie najkorzystniejsza pozostaje jednak propozycja, która pierwotnie zajęła trzecie miejsce. Złożyło ją konsorcjum Track Tec Construction, Intop, Intop Warszawa, Unibep oraz Pomorskie Przedsiębiorstwo Mechaniczno-Torowe. Ten wybór został utrzymany przez KIO i obecnie podlega kontroli uprzedniej Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.
W efekcie możliwy jest scenariusz, w którym PKP PLK podpiszą umowę właśnie z tym konsorcjum. Zamawiający musi jednak brać pod uwagę także kalendarz związany z finansowaniem inwestycji, ponieważ dalsze opóźnienia zwiększają ryzyko utraty środków unijnych. Sprawa jest więc istotna nie tylko dla zainteresowanych wykonawców, ale również dla samego inwestora.
Członek zarządu PKP PLK Marcin Mochocki zwracał uwagę, że ewentualne skutki finansowe sądowego podważenia decyzji KIO mogą obciążyć zamawiającego. Dotyczy to także sytuacji, w której spółka przeprowadziła ocenę ofert z zachowaniem wymaganej staranności, a później jej decyzja zostanie zakwestionowana przez sąd.