Czy w Polsce powstanie partia kierowców? Nie wiem, ale wiem, od czego zależy odpowiedź

Zmiany przepisów dotyczące kierowców coraz bardziej polaryzują opinię publiczną. Część Polaków nie wyraża na nie zgody. Niedawno zostało założone stowarzyszenie, które ma zrzeszać kierowców. Czy może powstać z tego partia polityczna?
W Polsce powstało Stowarzyszenie Kierowców
Fot. Dariusz Borowicz / Agencja Wyborcza.pl, Stowarzyszenie Kierowców/Facebook, Moto.pl

Strefy czystego transportu, odcinkowe pomiary prędkości i nowelizacje kodeksu drogowego, a nawet dopłaty do elektryków - to tematy, które budzą emocje wśród Polaków. Dotyczą kierowców, a to liczna i specyficzna część naszego społeczeństwa. Specyficzna, bo dla części z nas auto jest nie tylko środkiem transportu, lecz także elementem tożsamości. Od razu przychodzi mi do głowy porównanie z prawem do posiadania broni palnej w USA i potężną organizacją NRA (National Rifle Association), która dba o jej właścicieli. Na szczęście nasza konstytucja nie reguluje prawa do posiadania samochodu, ale niewiele do tego brakuje. Auta i motocykle przez sporą część Polaków są traktowane jak świętość, co dziwi nawet mnie, wielkiego fana motoryzacji.

Zobacz wideo Ku przestrodze. Kierowca nie zastosował się do sygnalizacji i wjechał na tory

Zmiany przepisów to coś więcej niż skok na kasę, ale nikt ich nie tłumaczy

Tyle że świat się zmienia. Żyjemy w czasach globalizacji, rewolucji technicznej i technologicznej w motoryzacji, w erze walki z ociepleniem klimatu i czasie napięć politycznych. To wszystko ma wpływ na motoryzację. Dodatkowo Polska ma ambicję awansować do europejskiej czołówki w kwestii bezpieczeństwa ruchu drogowego. Z tym jest coraz lepiej, co nieprzypadkowo koreluje ze zmianami przepisów, ale liczba śmiertelnych ofiar wypadków drogowych wciąż przekracza europejską średnią. Dla jednych powody zmian, które dotykają kierowców, są bardziej zrozumiałe, dla innych mniej, a na pewno nie są przez nich akceptowane. Najczęściej pojawiające się w mediach społecznościowych (które są najlepszym barometrem nastrojów społecznych) argumenty to "skok na kasę" i "ograniczanie wolności obywateli".

Domyślam się, dlaczego tak jest. Kolejne rządy wprowadzają dobre zmiany, ale robią to wybiórczo i bez odpowiedniego przygotowania. Widocznie politycy uznali, że mają do tego odpowiedni mandat społeczny, ale być może się mylą. Na pewno zaniedbali komunikację z obywatelami i ich edukowanie. Rewolucji w przepisach nie powinno się robić bez odpowiednich konsultacji społecznych, a na pewno nie można pomijać powodów, dla których się je wprowadza. Bez tego trudniej zrozumieć zalety, które wiążą się ze zmianami, natomiast łatwo odczuć ich minusy. To potęguje frustrację społeczną. Takich osób jest coraz więcej i mam przeczucie, że zaczynają stanowić znaczącą siłę. To kwestia czasu, zanim ktoś wykorzysta ją w polityce. Być może ten moment właśnie nastąpił.

W Polsce powstało nowe Stowarzyszenie Kierowców, a historia lubi się powtarzać

Sfrustrowani zmianami kierowcy w połowie kwietnia założyli Stowarzyszenie Kierowców, którego głównym statutowym celem jest "obrona praw polskich kierowców oraz walka z patologiami systemu drogowo-prawnego". Za narzędzie przeznaczone do realizacji tego celu stowarzyszenie uważa "pozywanie urzędników i decydentów z imienia i nazwiska za zaniechania lub decyzje szkodzące kierowcom". Dodatkowo Stowarzyszenie Kierowców ma dbać o "edukację i zmianę percepcji roli kierowcy", zajmować się lobbingiem, podejmowaniem inicjatyw ustawodawczych itp. Według mnie to brzmi jak pierwszy krok do powstania partii kierowców.

O założeniu stowarzyszenia dowiedziałem się ze wpisu na facebookowym fanpage’u serwisu brd24.pl. Autor tej wiadomości, jak rozumiem, traktuje pomysł trochę kpiąco, bo dowiedział się o niej od kierowcy, który raczej słynie z łamania przepisów, a nie edukacji. Mam inne zdanie na temat nowej inicjatywy. Od razu pomyślałem o przykładzie, który płynie z Czech.

W Polsce powoli rośnie grupa Polaków, która jest przeciwna wcześniej opisanym zmianom. Niezależnie od tego, kto ją reprezentuje i czy ma rację, to już nie jest margines. Nie chodzi o garstkę socjopatów, którzy nie zważają na innych uczestników ruchu, tylko coraz większą część społeczeństwa, której frustracja została zbagatelizowana przez polityków. To grupa, która już ma potencjał do udziału w debacie publicznej - takie prawo demokracji. Dlatego nie będzie w tym nic zaskakującego, jeśli ich frustrację zagospodaruje ktoś inny. To może być istniejąca lub nowa partia.

Najpierw stowarzyszenie, później partia. Przykład Czech pokazuje, że pomysł nie jest absurdalny

Czeska partia Kierowcy dla Siebie, posługująca się skróconą nazwą AUTO, jest skrajnie prawicowa, eurosceptyczna i wypłynęła na takiej samej frustracji, która teraz gryzie spory odsetek Polaków. Jest to całkiem nowa siła, bo istnieje od 2022 roku. Najpierw próbowała lansować hasło wyjścia z Unii Europejskiej (pod nazwą "Partia Niepodległości Czech"), a kiedy to nie dało rezultatu, zagrała na melodii protestu przeciwko polityce Europejskiego Zielonego Ładu. Przede wszystkim chodziło o ograniczenia dotyczące transportu i samochodów spalinowych. I to wreszcie chwyciło. Kierowcy dla Siebie wzięli udział w wyborach do europejskiego parlamentu w 2024 r., a liderem listy wyborczej został były amatorski kierowca wyścigowy i biznesmen Filip Turek. Historia polskiego stowarzyszenia zaczyna się bardzo podobnie.

Koalicja Kierowców dla Siebie razem z partią Przysięga zdobyła w tych wyborach dwa mandaty w Parlamencie Europejskim. Niewiele, ale rok później Kierowcy w wyborach parlamentarnych w Czechach uzyskali 6,77 proc. głosów i zdobyli 13 miejsc w czeskiej Izbie Deputowanych (odpowiednik naszego Sejmu). Później weszli w skład rządowej koalicji pod wodzą populisty Andreja Babisa (założyciela partii ANO), który teraz jest premierem Czech. Natomiast Filip Turek był kandydatem do nominacji na ministra środowiska, ale przekreśliły ją związane z nim kontrowersje (m.in. oskarżenie o sympatie nazistowskie). Za to czterech innych polityków z partii AUTO weszło w skład rządu Babisa. Są ministrami kultury, sportu i środowiska, czwarty jest wiceministrem środowiska.

Czy w Polsce będzie Partia Kierowców? Jeśli powstanie, może rozczarować sympatyków

Dlaczego taka historia nie miałaby prawa wydarzyć się w Polsce, zwłaszcza że nasi politycy nie wyciągają wniosków z przypadków naszych południowych sąsiadów? Amerykański XIX-wieczny filozof George Santayana podobno powiedział: "ci, którzy nie uczą się historii, są skazani na jej powtarzanie", ale nie wspominał, że musi chodzić o historię własnego kraju. Nie wiem, czy w Polsce powstanie partia kierowców, ale domyślam się, od czego to może zależeć i jakie byłby ewentualne skutki jej utworzenia. Potencjał obywatelski ewidentnie już jest. Jeśli ktoś powoła do życia nową partię, to dlatego, że politycy, którzy teraz siedzą w parlamencie, nie zagospodarowali tematu przepisów i transformacji transportu. Rządzący nie zadbali o odpowiednią komunikację dotyczącą wprowadzanych zmian, a opozycja nie potrafiła tego wykorzystać. Przez jakiś czas próbował to robić poseł Konfederacji Dobromir Sośnierz, ale tak nieudolnie, że jego starania spełzły na niczym. To nie znaczy, że komuś innemu ta sztuka nie może się udać, zwłaszcza że od poprzedniej próby minęło kilka lat i zmieniły się nastroje społeczne.

Na wypadek, gdyby partia kierowców rzeczywiście pojawiła się na scenie politycznej, przygotowałem kolejne proroctwo. Nowa siła polityczna nie rozwiąże problemów części społeczeństwa nieprzychylnej zmianom, bo te problemy wynikają z obiektywnych przyczyn, a nie są wydumane. Polska partia kierowców będzie populistycznym tworem politycznym, który nie wpłynie na żadne realne zmiany, ale wykorzysta frustrację społeczną jako trampolinę do popularności, a potem uwikła się w polityczne zależności i kompromisy. W polityce zwykle tak się to kończy, zwłaszcza kiedy mamy do czynienia z populistami.

Więcej o: