Zużycie oleju silnikowego jest w pewnym zakresie zjawiskiem dopuszczalnym, choć teoretycznie sprawny silnik nie powinien go spalać. W praktyce producenci określają normy ubytków, które w niektórych jednostkach mogą być stosunkowo wysokie. Problem pojawia się wtedy, gdy zużycie wyraźnie przekracza te wartości i ma charakter regularny. W takiej sytuacji konieczna jest szybka diagnoza, ponieważ niski poziom oleju może doprowadzić do poważnego uszkodzenia silnika.
Najbardziej charakterystycznym objawem spalania oleju jest niebieskawy dym z układu wydechowego, widoczny szczególnie podczas przyspieszania. Często towarzyszy mu zapach spalonego oleju. Kierowcy mogą zauważyć także spadek mocy silnika oraz zwiększone zużycie paliwa. Zdarzają się również problemy z rozruchem jednostki napędowej. Istotnym sygnałem ostrzegawczym jest konieczność częstego dolewania oleju, nawet co jeden tysiąc kilometrów. Za niepokojące uznaje się zużycie oleju przekraczające około 0,2 litra na tysiąc kilometrów. Zbyt niski poziom oleju może doprowadzić do poważnej awarii silnika.
Najczęściej problem wynika ze zużytych pierścieni tłokowych, które tracą szczelność i przepuszczają olej do komory spalania. To jedna z głównych przyczyn spalania oleju w silniku. Znaczenie mają także uszczelniacze zaworowe, które z czasem twardnieją i przestają spełniać swoją funkcję. W silnikach z turbosprężarką przyczyną może być jej zużycie, przez co olej trafia do układu dolotowego i dalej do spalania. Rzadziej wskazuje się na zawór PCV, którego awaria powoduje wzrost ciśnienia i wypychanie oleju do komór spalania. Nie bez znaczenia pozostaje również zastosowanie niewłaściwego oleju silnikowego lub specyfika danej jednostki, w której producent dopuszcza większe zużycie.