Koleje dużych prędkości mogą w przyszłości połączyć Polskę i Czechy w ramach szerszej europejskiej sieci transportowej. Choć plany są ambitne, zarówno po stronie czeskiej, jak i polskiej wciąż znajdują się na etapie przygotowań i analiz. Ewentualna realizacja projektu znacząco skróciłaby czasy przejazdów i zmieniła układ komunikacyjny w regionie.
Koleje dużych prędkości mają w założeniu stać się komunikacyjnym kręgosłupem Europy, integrując państwa członkowskie i ułatwiając mobilność mieszkańców. Taki system ma powstać również w Polsce, łącząc Warszawę z wieloma miastami kontynentu. W lutym 2025 roku w Łodzi, podczas konferencji "Nowa era europejskiego transportu - wyzwania polityki TEN-T" zorganizowanej pod egidą polskiej prezydencji w Unii Europejskiej, czeski minister transportu Martin Kupka podkreślał konieczność inwestowania w integrację transportową całej wspólnoty, wskazując kolej dużych prędkości jako jej fundament.
Kilka dni wcześniej 11 prezydentów i premierów państw UE wystosowało apel do Komisji Europejskiej o skoncentrowanie działań na rozwoju szybkich połączeń kolejowych. To pokazuje, że idea KDP zyskuje polityczne wsparcie na najwyższym szczeblu, choć jej realizacja wciąż napotyka liczne wyzwania.
Czechy planują budowę pięciu linii dużych prędkości, choć obecnie priorytetem są trzy. W 2024 roku zadeklarowano, że większość sieci powstanie do 2040 roku, a do 2050 roku zostanie ona w pełni zintegrowana z europejskim systemem transportowym. Pociągi mają osiągać maksymalnie 350 km/h. Rząd w Pradze wprowadził zmiany organizacyjne, by przyspieszyć inwestycje, rozpoczęto także działania w terenie, w tym informowanie właścicieli gruntów oraz przygotowania do badań archeologicznych.
Zgodnie z założeniami z listopada 2024 roku część projektów ma być realizowana w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Wstępnie określono także korytarze, między innymi w kierunku Katowic i Wrocławia, jednak bez konkretnych terminów realizacji. Sieć KDP w Czechach ma obsługiwać miliony pasażerów rocznie i wygenerować tysiące miejsc pracy, choć przeciwnicy wskazują na niewielką liczbę ludności jako czynnik ograniczający opłacalność inwestycji.
Po zmianie rządu pojawiły się głosy o konieczności weryfikacji planów. Nowy minister transportu zapowiedział ich analizę i racjonalizację. Według Rail Target priorytetem powinny być trzy odcinki: Praga – Svetlá nad Sázavou, tunel Krušnohorský oraz Ostrawa – Przerów. Były minister apeluje jednak o kontynuację ambitnych planów i utrzymanie tempa prac.
Po polskiej stronie trwają prace projektowe nad linią Katowice – granica państwa, gdzie maksymalna prędkość ma wynosić 250 km/h. Jeśli inwestycja zostanie zrealizowana, umożliwi uruchomienie szybkich połączeń międzynarodowych, łączących między innymi Katowice i Warszawę z Pragą, Wiedniem, Bratysławą i Budapesztem. Szacuje się, że podróż z Warszawy do Wiednia zajmie około 4 godzin 20 minut, z Wiednia do Katowic około 2 godzin 20 minut, a z Katowic do Pragi około 2 godzin 30 minut. Przejazd z Katowic do Ostrawy mógłby trwać zaledwie 35–40 minut.
Na razie nie ma szczegółowego harmonogramu inwestycji, jednak po linii Y, łączącej Warszawę z Łodzią, Poznaniem i Wrocławiem, to właśnie odcinek Warszawa – Katowice – granica z Czechami, obok CMK Północ do Gdańska, ma największe szanse na realizację. PKP PLK zapowiadają, że na trasie Warszawa – Zawiercie prędkość 250 km/h będzie możliwa już w 2027 roku.
Integracja polskiej i czeskiej sieci oznaczałaby także koniec konieczności zmiany kierunku jazdy i przepinania lokomotyw w Bohuminie. O przyszłości projektu mogą zadecydować rozmowy polityczne, w tym zaplanowane na 8 kwietnia spotkanie ministrów infrastruktury Polski i Czech we Wrocławiu, gdzie jednym z głównych tematów będzie współpraca transportowa.