Ta inwestycja może połączyć Polskę z Pragą w kilka godzin. Ale jest haczyk

Polacy chcą się połączyć z Pragą w Czechach. W jaki sposób? Za pomocą kolei, ale nie taką, jaką obecnie znamy w Polsce. Czy to się uda?
kolej dużych prędkości
Fot. Port Polska

Koleje dużych prędkości mogą w przyszłości połączyć Polskę i Czechy w ramach szerszej europejskiej sieci transportowej. Choć plany są ambitne, zarówno po stronie czeskiej, jak i polskiej wciąż znajdują się na etapie przygotowań i analiz. Ewentualna realizacja projektu znacząco skróciłaby czasy przejazdów i zmieniła układ komunikacyjny w regionie.

Zobacz wideo Kierowca wjechał na zamknięty przejazd kolejowy w Wojnowicach

Wspólna wizja szybkiej kolei w Europie

Koleje dużych prędkości mają w założeniu stać się komunikacyjnym kręgosłupem Europy, integrując państwa członkowskie i ułatwiając mobilność mieszkańców. Taki system ma powstać również w Polsce, łącząc Warszawę z wieloma miastami kontynentu. W lutym 2025 roku w Łodzi, podczas konferencji "Nowa era europejskiego transportu - wyzwania polityki TEN-T" zorganizowanej pod egidą polskiej prezydencji w Unii Europejskiej, czeski minister transportu Martin Kupka podkreślał konieczność inwestowania w integrację transportową całej wspólnoty, wskazując kolej dużych prędkości jako jej fundament.

Kilka dni wcześniej 11 prezydentów i premierów państw UE wystosowało apel do Komisji Europejskiej o skoncentrowanie działań na rozwoju szybkich połączeń kolejowych. To pokazuje, że idea KDP zyskuje polityczne wsparcie na najwyższym szczeblu, choć jej realizacja wciąż napotyka liczne wyzwania.

Czeskie plany i wątpliwości

Czechy planują budowę pięciu linii dużych prędkości, choć obecnie priorytetem są trzy. W 2024 roku zadeklarowano, że większość sieci powstanie do 2040 roku, a do 2050 roku zostanie ona w pełni zintegrowana z europejskim systemem transportowym. Pociągi mają osiągać maksymalnie 350 km/h. Rząd w Pradze wprowadził zmiany organizacyjne, by przyspieszyć inwestycje, rozpoczęto także działania w terenie, w tym informowanie właścicieli gruntów oraz przygotowania do badań archeologicznych.

Zgodnie z założeniami z listopada 2024 roku część projektów ma być realizowana w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Wstępnie określono także korytarze, między innymi w kierunku Katowic i Wrocławia, jednak bez konkretnych terminów realizacji. Sieć KDP w Czechach ma obsługiwać miliony pasażerów rocznie i wygenerować tysiące miejsc pracy, choć przeciwnicy wskazują na niewielką liczbę ludności jako czynnik ograniczający opłacalność inwestycji.

Po zmianie rządu pojawiły się głosy o konieczności weryfikacji planów. Nowy minister transportu zapowiedział ich analizę i racjonalizację. Według Rail Target priorytetem powinny być trzy odcinki: Praga – Svetlá nad Sázavou, tunel Krušnohorský oraz Ostrawa – Przerów. Były minister apeluje jednak o kontynuację ambitnych planów i utrzymanie tempa prac.

Polska część projektu i potencjalne korzyści

Po polskiej stronie trwają prace projektowe nad linią Katowice – granica państwa, gdzie maksymalna prędkość ma wynosić 250 km/h. Jeśli inwestycja zostanie zrealizowana, umożliwi uruchomienie szybkich połączeń międzynarodowych, łączących między innymi Katowice i Warszawę z Pragą, Wiedniem, Bratysławą i Budapesztem. Szacuje się, że podróż z Warszawy do Wiednia zajmie około 4 godzin 20 minut, z Wiednia do Katowic około 2 godzin 20 minut, a z Katowic do Pragi około 2 godzin 30 minut. Przejazd z Katowic do Ostrawy mógłby trwać zaledwie 35–40 minut.

Na razie nie ma szczegółowego harmonogramu inwestycji, jednak po linii Y, łączącej Warszawę z Łodzią, Poznaniem i Wrocławiem, to właśnie odcinek Warszawa – Katowice – granica z Czechami, obok CMK Północ do Gdańska, ma największe szanse na realizację. PKP PLK zapowiadają, że na trasie Warszawa – Zawiercie prędkość 250 km/h będzie możliwa już w 2027 roku.

Integracja polskiej i czeskiej sieci oznaczałaby także koniec konieczności zmiany kierunku jazdy i przepinania lokomotyw w Bohuminie. O przyszłości projektu mogą zadecydować rozmowy polityczne, w tym zaplanowane na 8 kwietnia spotkanie ministrów infrastruktury Polski i Czech we Wrocławiu, gdzie jednym z głównych tematów będzie współpraca transportowa.

Więcej o: