Kierowcy w końcu zobaczą wyraźną granicę na pylonach stacji, ale to nie jest zwykła promocja ani ruch rynku. Rząd wprowadza mechanizm, który ma zatrzymać wzrost cen paliw w czasie największej niepewności od lat. Od wtorku stacje nie będą mogły sprzedawać paliwa drożej niż określony limit, a za jego przekroczenie grożą milionowe kary. Minister Energii będzie codziennie ogłaszał cenę maksymalną w specjalnym komunikacie i będzie ona obowiązywać od następnego dnia. To bezpośrednia reakcja na skok cen ropy i napięcia na Bliskim Wschodzie, które w ostatnich tygodniach zaczęły przekładać się na rachunki przy dystrybutorach i pośrednio na ceny wszystkich towarów.
Zgodnie z obwieszczeniem ministra energii maksymalna cena dla benzyny Pb95 wyniesie we wtorek 31 marca 6,16 zł za litr, dla Pb98 – 6,76 zł, a dla oleju napędowego – 7,60 zł. Nowe stawki będą publikowane codziennie i zaczną obowiązywać dzień po ogłoszeniu w Monitorze Polskim. Jeśli komunikat pojawi się przed weekendem lub świętem, limit utrzyma się do najbliższego dnia roboczego. Mechanizm jest prosty: stacje mogą sprzedawać taniej, ale nie drożej.
To jednak tylko widoczny efekt znacznie większej operacji legislacyjnej. W tle mamy szybkie tempo prac nad tzw. pakietem "Ceny Paliwa Niżej", który został przyjęty przez rząd, błyskawicznie przeprowadzony przez parlament i podpisany przez prezydenta. Nowelizacja ustawy o zapasach ropy naftowej wprowadziła sam mechanizm ceny maksymalnej, ale jak przypomina PAP równolegle uruchomiono też dwa dodatkowe narzędzia: obniżkę akcyzy oraz czasową redukcję VAT do 8 proc.
Od poniedziałku obowiązują już niższe stawki akcyzy, a od wtorku zacznie działać obniżony VAT. W praktyce oznacza to, że cena paliwa jest dziś w dużej mierze regulowana administracyjnie (od poziomu podatków po maksymalną marżę). Sama formuła wyliczania limitu obejmuje średnią cenę hurtową, akcyzę, opłatę paliwową, marżę na poziomie 30 groszy za litr oraz VAT. To właśnie ten wzór ma sprawić, że ceny na stacjach będą bardziej przewidywalne, nawet jeśli sytuacja na rynku ropy pozostanie napięta. Bezpośrednim powodem wprowadzenia tak daleko idących regulacji jest gwałtowny wzrost cen surowca po eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie i zaburzeniach w rejonie Zatoki Perskiej. Ropa w krótkim czasie podrożała o kilkadziesiąt procent, a rynek zaczął dyskontować ryzyko problemów z dostawami. To moment, w którym rząd zdecydował się na interwencję, aby ograniczyć wpływ globalnych szoków na portfele kierowców.
Premier Donald Tusk tłumaczył, że celem pakietu jest nie tylko obniżenie cen na stacjach, ale też zahamowanie presji inflacyjnej. Jednocześnie rząd zostawił sobie dodatkowe narzędzie w postaci możliwości wprowadzenia podatku od nadmiarowych zysków koncernów paliwowych, jeśli ich marże zaczęłyby rosnąć mimo interwencji.
Nowe przepisy oznaczają też realne ryzyko dla właścicieli stacji. Sprzedaż paliwa powyżej ceny maksymalnej może skończyć się karą do 1 mln zł, a kontrole przeprowadzi Krajowa Administracja Skarbowa. To sygnał, że państwo nie tylko ustala reguły, ale zamierza je egzekwować.
Dla kierowców najważniejsze pytanie brzmi jednak: czy to faktycznie zatrzyma wzrost cen. Pamiętajmy, że cena maksymalna może zmieniać się codziennie, a interwencja rządu nie oznacza wcale, że ceny nie będą dalej rosły. Rząd kupił czas i stabilizację, ale rachunek za tę operację jest wysoki. Według szacunków Ministerstwa Finansów obniżka akcyzy kosztuje budżet około 700 mln zł miesięcznie, a niższy VAT kolejne 900 mln zł.
Źródło: PAP