Podczas rutynowej kontroli oleju w silniku można zauważyć jasny osad przypominający masło lub majonez. Taka substancja to emulsja powstała z połączenia oleju silnikowego z wodą. W zdecydowanej większości przypadków jest to zwykła woda kondensacyjna powstająca w silniku podczas zmian temperatury, a nie płyn chłodniczy. Sam jej widok nie pozwala jeszcze jednoznacznie stwierdzić awarii, dlatego warto sprawdzić inne objawy oraz możliwe przyczyny powstawania osadu pod korkiem oleju.
Jedną z możliwych przyczyn pojawienia się osadu jest uszkodzenie uszczelki pod głowicą. W takiej sytuacji płyn chłodniczy przedostaje się do układu smarowania i miesza z olejem silnikowym, tworząc charakterystyczną emulsję widoczną pod korkiem wlewu oleju.
Taka awaria zwykle powoduje również inne objawy. Kierowcy mogą zauważyć spadek mocy silnika, nierówną pracę jednostki napędowej albo biały lub biało niebieski dym z układu wydechowego. Czasami w zbiorniczku płynu chłodniczego pojawia się olej lub spaliny. Jeśli takie symptomy występują jednocześnie, konieczna jest szybka diagnostyka w warsztacie, ponieważ dalsza jazda może doprowadzić do poważnego uszkodzenia silnika.
W wielu samochodach jasny osad pojawia się z powodu kondensacji pary wodnej w silniku. Zjawisko nasila się szczególnie jesienią i zimą, gdy różnica temperatur między silnikiem a otoczeniem jest duża. Para wodna skrapla się na elementach jednostki napędowej i miesza z olejem.
Najczęściej problem występuje w autach użytkowanych głównie w mieście. Podczas krótkich przejazdów silnik nie osiąga odpowiedniej temperatury pracy, dlatego wilgoć nie ma czasu odparować. W efekcie pojawia się niewielka ilość emulsji, która najczęściej gromadzi się pod korkiem wlewu oleju lub na pokrywie zaworów, czyli w najchłodniejszej części silnika.
Podobny efekt może pojawić się również wtedy, gdy silnik nie osiąga właściwej temperatury pracy z powodu problemów z układem chłodzenia. Jedną z przyczyn bywa niesprawny termostat, który nie zamyka się prawidłowo i powoduje niedogrzanie jednostki napędowej. W rzadszych przypadkach źródłem problemu może być także nieszczelność w układzie recyrkulacji spalin. W silnikach wyposażonych w chłodnicę EGR połączoną z układem chłodzenia jej uszkodzenie może powodować przedostawanie się płynu chłodniczego do silnika. Dlatego po zauważeniu większej ilości osadu najlepiej skontrolować samochód w warsztacie i sprawdzić rzeczywistą temperaturę pracy silnika.