Nagłe wtargnięcie pieszego na jezdnię, gwałtowne zatrzymanie auta przed maską lub niespodziewana przeszkoda na autostradzie to sytuacje, w których liczą się ułamki sekund. W takich momentach organizm działa instynktownie, a technika jazdy schodzi na dalszy plan. Tymczasem to właśnie poprawna reakcja decyduje o tym, czy samochód zatrzyma się na czas. Nowoczesne systemy wspomagania pomagają, ale nie zastąpią wiedzy i opanowania za kierownicą.
Od 2022 roku wszystkie nowe samochody sprzedawane w Unii Europejskiej muszą być wyposażone w systemy ADAS, czyli zaawansowane układy wspomagania kierowcy. Wśród nich znajduje się automatyczne hamowanie awaryjne, które reaguje wtedy, gdy pojazd wykryje ryzyko kolizji i uzna, że reakcja kierowcy jest zbyt wolna. Ten element może rozpocząć proces zatrzymania pojazdu, ale to kierowca odpowiada za pełne i skuteczne wytracenie prędkości. System nie zawsze zadziała w identyczny sposób w każdej sytuacji. Jego skuteczność zależy od warunków pogodowych, stanu nawierzchni czy widoczności, dlatego w krytycznym momencie nie można liczyć wyłącznie na elektronikę.
Droga hamowania to odległość, jaką auto pokonuje od chwili naciśnięcia hamulca do całkowitego zatrzymania. Nie należy jej mylić z drogą zatrzymania, która obejmuje także drogę reakcji, czyli dystans pokonany od momentu zauważenia zagrożenia do naciśnięcia pedału hamulca. W praktyce to właśnie suma tych dwóch wartości decyduje o realnej odległości potrzebnej do uniknięcia zderzenia. Wpływa na nią prędkość, masa pojazdu, stan opon, amortyzatorów oraz rodzaj nawierzchni. Równie istotny jest czas reakcji kierowcy, który przeciętnie wynosi około jednej sekundy, choć w sytuacji zaskoczenia może być dłuższy. Przy prędkości 130 km/h samochód w ciągu jednej sekundy pokonuje około 36 m. Oznacza to, że zanim kierowca w ogóle zacznie hamować, auto może przejechać dystans długości kilku samochodów osobowych. Dopiero po tej fazie rozpoczyna się właściwa droga hamowania. Na mokrej lub oblodzonej drodze ta odległość może się nawet podwoić z powodu mniejszej przyczepności opon.
Wielu kierowców w sytuacji awaryjnej koncentruje się wyłącznie na pedale hamulca. Tymczasem w samochodach z manualną skrzynią biegów równie ważne jest jednoczesne wciśnięcie sprzęgła. Pozwala to odłączyć silnik od kół i skupić działanie układu wyłącznie na wytracaniu prędkości. Jak podaje The AA w poradniku Beginner's guide to the emergency stop, w pojazdach wyposażonych w ABS podczas hamowania awaryjnego należy jednocześnie wcisnąć pedał hamulca oraz sprzęgła, aby uniknąć zgaśnięcia jednostki napędowej i zachować gotowość do dalszego manewru. Jednoczesne naciśnięcie tych dwóch elementów pozwala uniknąć unieruchomienia silnika oraz utrzymać kontrolę nad pojazdem w krytycznym momencie. Warto doprecyzować, że samo wciśnięcie sprzęgła nie skraca fizycznie drogi hamowania, lecz zapobiega przerwaniu pracy napędu i utracie możliwości natychmiastowej reakcji po zatrzymaniu.