Porównali bilety na pociągi w 13 krajach. Czy Polacy przepłacają?

Urząd Transportu Kolejowego przeanalizował najszybsze połączenia kolejowe w Europie. Pod uwagę wziął aż 13 krajów. Jak na ich tle wypada polski transport pociągami?
Kolej na Śląsku kwitnie. Odbudują szyny między Bytomiem a Rudą Śląską i Zabrzem
Fot. UM Bytom

Świeże analizy cen biletów na najszybsze połączenia kolejowe w Europie pokazują, że podróż pociągiem między największymi miastami różnych państw może kosztować zupełnie inaczej w zależności od kraju i momentu zakupu. Urząd Transportu Kolejowego (UTK) porównał 13 europejskich rynków pod kątem faktycznych wydatków pasażerów. Okazuje się, że choć Polska plasuje się w środku stawki przy wczesnym zakupie, to "last minute" bilety potrafią być bardzo drogie. Tak przynajmniej wynika z raportu UTK przygotowanego na podstawie danych z końca ubiegłego roku.

Zobacz wideo Sześciolatek bawił się na torach! Policjanci uratowali go przed nadjeżdżającym pociągiem

Jak UTK porównywał ceny biletów w Europie?

Urząd Transportu Kolejowego wziął pod lupę szybkie połączenia kolejowe między dwiema największymi aglomeracjami w 13 krajach: Polsce, Austrii, Czechach, Finlandii, Francji, Hiszpanii, Niemczech, Szwajcarii, Szwecji, Turcji, na Węgrzech, w Wielkiej Brytanii oraz we Włoszech. Badanie objęło przejazdy w tygodniu roboczym w okresie listopad–grudzień, z wyłączeniem świątecznych szczytów. UTK wzięło pod uwagę bilety w drugiej klasie bez ulg czy kart lojalnościowych, osobno analizując ceny przy zakupie co najmniej 30 dni przed podróżą oraz w dniu poprzedzającym odjazd. Wskaźniki obejmowały nominalny koszt przejechania 100 km, udział tej kwoty w średnim miesięcznym wynagrodzeniu oraz cenę jednej godziny jazdy.

Na potrzeby porównania wybrane zostały charakterystyczne trasy realizowane przez najszybsze pociągi w każdym kraju, takie jak Warszawa–Kraków w Polsce czy Paryż–Marsylia we Francji. UTK zestawił średnie prędkości z faktycznymi kosztami biletów, co pozwoliło przeanalizować, czy szybsze połączenia oznaczają też wyższe wydatki dla pasażerów.

Bilety kupowane z wyprzedzeniem

Jeżeli pasażer zdecyduje się na zakup biletu 30 dni przed podróżą, koszt przejechania 100 km na trasie Warszawa–Kraków pociągiem Express Intercity Premium wynosi ok. 4,1 euro. To stosunkowo niski poziom wśród badanych krajów. Drożej niż w Polsce jest m.in. w Szwajcarii (21,5 euro/100 km), Szwecji (13,7 euro), we Włoszech (12,6 euro), w Hiszpanii (11,6 euro), Niemczech (9,4 euro) i Austrii (9,6 euro). Taniej bilety są w Turcji (3,1 euro/100 km) oraz na Węgrzech (3,7 euro/100 km).

Po uwzględnieniu siły nabywczej i przeciętnych wynagrodzeń, przejazd 100 km Pendolino pochłania w Polsce ok. 0,23 proc. średniego miesięcznego wynagrodzenia. To taki sam udział jak w Wielkiej Brytanii i mniej niż we Włoszech (0,45 proc.), Hiszpanii (0,41 proc.) czy Szwecji (0,35 proc.). Taniej względem pensji jest we Francji (0,15 proc.), Finlandii (0,18 proc.) oraz Austrii (0,2 proc.).

Podróżując Pendolino z Warszawy do Krakowa, pasażer płaci średnio 4,5 euro za godzinę jazdy, przy średniej prędkości handlowej 109 km/h, co daje czwarty najniższy wynik spośród analizowanych tras. Dla porównania, na trasie Paryż–Marsylia średnia prędkość wynosi 243 km/h przy koszcie godzinowym 14,8 euro. Inne odcinki, takie jak Londyn–Birmingham czy Rzym–Mediolan, osiągają znacznie wyższe stawki kosztu godzinowego niż Warszawa–Kraków.

Zakup w dniu poprzednim

Sytuacja zmienia się istotnie, jeśli bilet kupiony jest na dzień przed odjazdem. W takim przypadku cena za 100 km w Polsce wzrasta do 13,6 euro. Choć to nadal poziom zbliżony do średniej europejskiej, relacja do zarobków jest znacznie mniej korzystna. W Polsce oznacza to wydatek rzędu 0,77 proc. średniego wynagrodzenia za 100 km, co plasuje nas na trzecim miejscu w Europie pod tym względem, po Wielkiej Brytanii (1,05 proc.) i we Włoszech (0,83 proc.). W Hiszpanii analogiczny wskaźnik wynosi 0,41 proc., a w Szwajcarii 0,27 proc.

Również koszt godziny podróży w wariancie "last minute" w Polsce wynosi średnio 14,8 euro i stanowi ok. 0,84 proc. średniej pensji, co jest jednym z wyższych wyników w zestawieniu. Różnica między ceną biletu kupionego z dużym wyprzedzeniem a tym nabytym na ostatnią chwilę na trasie Warszawa–Kraków sięga aż 231,6 proc., co wskazuje na wysokie zróżnicowanie taryf.

Konkurencja na rynku i wpływ nowych operatorów

Raport UTK oraz dane Komisji Europejskiej pokazują, że wejście na rynek nowych przewoźników ma realny wpływ na obniżanie cen biletów kolejowych. W przykładach z Hiszpanii spadek średnich cen sięgnął nawet 43 proc. na linii Madryt–Barcelona po pojawieniu się przewoźników takich jak Ouigo Espana, Renfe Avlo czy Iryo. W Szwecji na trasie Sztokholm–Goteborg różnica między rokiem, kiedy działał tylko narodowy operator, a okresem z konkurencją wyniosła 36 proc. Ogólnie w analizowanych krajach średni spadek cen po wejściu konkurenta wyniósł ok. 28 proc.

W Polsce również obserwuje się pierwsze efekty liberalizacji rynku. Prywatny przewoźnik RegioJet obecny jest na naszych torach od jakiegoś czasu, a na trasie między Krakowem a Warszawą jego oferta cenowa przyczyniła się do reakcji PKP Intercity i większej liczby promocyjnych biletów w sprzedaży. Może to zwiastować początek zmian, które mogą wpłynąć na większą konkurencyjność i atrakcyjność podróży koleją w nadchodzących latach.

Analiza UTK pokazuje, że podróż pociągiem między Warszawą a Krakowem przy zakupie biletu z wyprzedzeniem jest stosunkowo korzystna na tle Europy. Jednak ceny last minute mogą być wyraźnie wyższe i mniej przyjazne dla portfela. Wprowadzenie konkurencji na rynek kolejowy zdaje się działać na korzyść pasażerów, obniżając koszty biletów i sprzyjając większej liczbie ofert promocyjnych.

Więcej o: