Straż miejska usuwa z ulic legalnie zaparkowane pojazdy. Rzecznik chce zmiany przepisów

Do Rzecznika Praw Obywatelskich trafia coraz więcej skarg kierowców, których auta zostały bezprawnie odholowane, mimo że kierowcy nie złamali żadnego zakazu. Dotyczy to głównie pojazdów, których kierowcy używają kart osób niepełnosprawnych. RPO uważa, że przepisy są niejasne i prosi rząd o ich pilną zmianę.
Holowanie samochodu (zdjęcie ilustracyjne)
Fot. Tomasz Kamiński / Agencja Wyborcza.pl

Po wprowadzeniu coraz ostrzejszej kontroli parkowania na miejscach dla osób z niepełnosprawnościami problem wrócił ze zdwojoną siłą. Skargi napływające do biura RPO pokazują, że nie chodzi o klasyczne nadużycia, ale o spory interpretacyjne, które kończą się kosztowną interwencją lawety.

Karta była za szybą, ale to nie wystarczyło

Z opisu spraw wynika, że auta były zaparkowane na prawidłowo oznaczonych miejscach dla osób z niepełnosprawnościami, ze znakiem pionowym D 18a i tabliczką T 29 oraz znakiem poziomym P 24. Za szybą znajdowała się karta parkingowa, jednak często ułożona odwrotnie albo w taki sposób, że nie było widać numeru i daty ważności.

Straż miejska w takich sytuacjach powoływała się na art. 130a ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, który pozwala usunąć pojazd pozostawiony w miejscu dla osób z niepełnosprawnościami, jeśli nie jest on oznakowany kartą parkingową. W ocenie skarżących to nadużycie, bo karta fizycznie była w pojeździe i była widoczna.

Przepisy nie mówią wprost, na czym polega błąd

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę na konstrukcję przepisów. Ustawa o ruchu drogowym precyzuje, jak karta parkingowa powinna być umieszczona, czyli za przednią szybą, w widocznym miejscu, w sposób umożliwiający odczytanie danych. Problem w tym, że przepis o odholowaniu nie odwołuje się wprost do tego obowiązku.

Art. 130a ust. 1 pkt 4 mówi jedynie o braku oznakowania kartą, bez jednoznacznego wskazania, czy chodzi wyłącznie o sytuację, w której karty w ogóle nie ma, czy także o przypadki jej nieprawidłowego wyeksponowania. Zdaniem RPO takie sformułowanie nie spełnia standardu jasności i precyzyjności prawa.

Laweta jako sankcja, a kierowca bez jasnych wskazówek

W ocenie RPO obecne brzmienie przepisów naraża kierowców na arbitralne decyzje służb. Osoba z niepełnosprawnością nie ma pewności, czy niewielkie przesunięcie karty, jej odwrócenie lub częściowe zasłonięcie skończy się tylko mandatem, czy odholowaniem auta na koszt właściciela.

Rzecznik przypomina, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka obywatel musi być w stanie jednoznacznie odczytać, jakie zachowanie jest dozwolone, a jakie grozi sankcją. W przypadku parkowania na miejscach dla osób z niepełnosprawnościami tej pewności dziś brakuje.

Zobacz wideo

Jest prośba do Ministerstwa Infrastruktury o zmianę przepisów

Biuro RPO zwróciło się do Ministerstwa Infrastruktury o analizę problemu i rozważenie zmian legislacyjnych. Celem ma być jednoznaczne określenie, kiedy odholowanie pojazdu jest dopuszczalne, a kiedy nie. Chodzi o to, by laweta była środkiem ostatecznym, a nie konsekwencją drobnego błędu technicznego przy ułożeniu karty za szybą.

Do czasu ewentualnej zmiany przepisów kierowcy powinni zwracać szczególną uwagę na sposób eksponowania karty parkingowej. RPO jasno sygnalizuje jednak, że problem leży nie tylko po stronie użytkowników, ale także w nieprecyzyjnym prawie, które w praktyce prowadzi do kosztownych i trudnych do przewidzenia konsekwencji.

Więcej o: