Ministerstwo Finansów także podsumowało rok. Wskazało, że wszystkie jednostki uprawnione do wystawiania grzywien, wypisały w 2025 r. 4,05 mln mandatów. Kary złożyły się na sumę sięgającą prawie 1,4 mld zł. I ta kwota jest jedną z rekordowych. Okazuje się aż o 76% wyższa niż jeszcze w 2016 r. Nawet w stosunku do roku ubiegłego zaliczyła wzrost o 3,2%.
Dane zbulwersowały internet. Skarb Państwa został oskarżony o "dorabianie się" na kierowcach. Pojawiły się głosy o drenowaniu kieszeni i pozapodatkowych formach zarabiania. I niosą się w praktycznie wszystkich mediach społecznościowych.
Tylko ile w tych opiniach jest prawdy? Postanowiła policzyć to redakcja serwisu Money.pl. Już pierwszy jej wniosek obala wszelkie teorie. Bo w tym przypadku ewidentnie działa iluzja nominału. Kwota robi wrażenie. Nikt jednak nie przekłada jej na realne zjawiska, w tym zarobki czy inflację. To błąd.
Podstawowym wskaźnikiem jest wyliczenie średniego mandatu. Ten w 2025 r. wynosił 343,2 zł. Rok wcześniej mówiliśmy o kwocie na poziomie 340,8 zł. To wzrost o zaledwie 0,7%. Jeżeli porównać ten "skok" ze wskaźnikiem inflacji wynoszącym 3,6%, nietrudno dojść do wniosku, że realna wartość przeciętnej grzywny zmalała. Jak wylicza Money.pl, jest o około 2,8% niższa.
To jednak cały czas nie koniec. Bo pozostaje jeszcze kwestia zarobków. To ona decyduje o dolegliwości kar. Przeciętne wynagrodzenie w Polsce w 2025 r. wzrosło o 8,8% w stosunku do 2024 r. i aż o 38% w stosunku do 2022 r. W efekcie dziś przeciętny mandat wynosi 3,9% przeciętnej pensji. Trzy lata wcześniej odsetek był wyższy i wynosił 5,1%.
Warto pamiętać o jeszcze jednym. Niespełna 1,4 mld zł wcale nie stanowi rekordu wpływu z grzywien. Ten pojawił się w 2022 r., a więc w roku, w którym rząd zjednoczonej prawicy drastycznie podniósł kwoty mandatów. To wtedy do kasy państwa wpłynęło 1,42 mld zł kar. To raz. Dwa, na grzywnach Skarb Państwa wcale nie robi interesu życia.
Jak wskazuje Money.pl, "grzywny nie stanowiły w ubiegłym roku nawet promila (jednej tysięcznej części) dochodów sektora finansów publicznych". Jednocześnie wzrost ich wartości cały czas wyprzedzają rosnące koszty utrzymania policji i innych służb porządkowych. Skarb Państwa cały czas musi zatem dopłacać do mandatów. I nawet gdyby tych wpływów nie było, system raczej by się nie zawalił.