Polska buduje jedną z najbardziej skomplikowanych kolejowych inwestycji w swojej historii, czyli tzw. kolejową Zakopiankę, która ma diametralnie przyspieszyć podróże z Krakowa na południe kraju. Projekt zakłada nowy odcinek śladem leśnych pasm, z dziesiątkami wiaduktów, mostów i tunelami drążonymi pod górskimi grzbietami. Po ukończeniu całości pociągi mają pokonywać trasę do Zakopanego w około półtorej godziny, co stanowi znaczące skrócenie dotychczasowych czasów jazdy.
Realizowana inwestycja to kompleksowa przebudowa i doprowadzenie połączenia kolejowego z Małopolski w kierunku Tatr i Sądecczyzny do XXI wieku. "Kolejowa Zakopianka" obejmuje zarówno budowę nowych linii od podstaw, jak i modernizację istniejących torów.
Całość projektu to około 58 kilometrów zupełnie nowych odcinków trasy oraz 75 km odnowionych linii, które razem mają umożliwić jazdę pociągami z prędkością do 160 km/h. Obecnie pociągi kursujące między Krakowem a Zakopanem pokonują tę trasę w różnym czasie, z Pendolino jako najszybszym połączeniem (około 1 godz. 57 min), ale dzięki zmianom czas ten skróci się do około 90 minut. Podróż do Nowego Sącza ma trwać około 60 minut po zakończeniu prac.
Do tej pory zdjęto już tory na wybranych odcinkach i zakontraktowano roboty budowlane, m.in. fragment między Chabówką a Rabką, który został przywrócony do ruchu po dwuletniej przerwie w ramach umowy o wartości około 366 mln zł netto. Kolejny ważny odcinek, pomiędzy Klęczanami a Nowym Sączem, jest realizowany za blisko 780 mln zł.
Najbardziej spektakularnym elementem projektu jest budowa tuneli pod górzystym terenem Beskidów. Najdłuższy z nich o długości 3,6 km, jest wiercony pomiędzy miejscowościami Męcina i Mordarka. Maszyną TBM, nazwanej tarczą drążącą, udało się już wydrążyć około 1,7 km tunelu (ok. 45 proc. całości). Obok realizowany jest tunel ewakuacyjny o długości około 2,6 km (prawie 70 proc. wykonania). W najgłębszym punkcie konstrukcja sięga nawet 120 metrów pod ziemią. Po zakończeniu drążenia rozpocznie się kolejny etap prac, w tym wykończenie wnętrza i przygotowanie instalacji technicznych.
Takie inżynieryjne przedsięwzięcie nie jest tanie. Konsorcjum Budimex i Gülermak za część prac tunelowych otrzyma ok. 1,93 mld zł. To tylko fragment większego budżetu, ponieważ całkowity koszt wszystkich odcinków Zakopianki liczy się w kilkunastu miliardach złotych.
Różne fragmenty trasy będą oddawane etapami, gdy tylko roboty zostaną ukończone. W tym roku ukończeniu mają ulec cztery kluczowe fragmenty, a kolejni wykonawcy kończą prace przy estakadach i stacjach. Niektóre odcinki, jak ten pomiędzy Szczyrzycem a Tymbarkiem, mają być gotowe do ruchu około połowy 2029 roku, z przewidzianymi tu częściami torowymi dopuszczającymi kursowanie pociągów do 160 km/h.
Nie wszystkie fronty robót idą jednak gładko. Problemy pojawiają się tam, gdzie PKP PLK nie mogą jeszcze podpisać kontraktów na wykonawstwo. Dotyczy to m.in. odcinków bliżej Krakowa, co może opóźnić ich ukończenie. Plan zakłada, że wszystkie kluczowe fragmenty Zakopianki powinny być gotowe do około 2030 roku, ale harmonogram ten może ulec zmianie, jeśli przetargi lub prace terenowe napotkają kolejne trudności.