Koniec swobody przy sprzedaży starych aut. Od 2026 roku rynek czekają zmiany

Sprzedaż używanego samochodu w Unii Europejskiej wkrótce może przestać być tak prosta, jak dotychczas. Bruksela szykuje zmiany, które mogą mocno namieszać na rynku tanich aut i zmienić zasady gry dla sprzedających oraz kupujących. Na pierwszy rzut oka chodzi o porządkowanie przepisów, ale skutki mogą być znacznie szersze.
Samochody
Fot. freepik.com, EyeEm

Jak informuje Komisja Europejska w materiałach dotyczących rozporządzenia o pojazdach wycofanych z eksploatacji, Unia szykuje regulację, która ma uporządkować los starych i mocno zużytych samochodów. Chodzi o jasne rozróżnienie między autem nadającym się do dalszej jazdy a takim, który powinien trafić do demontażu. Nowe zasady, które według obecnych założeń mogłyby zacząć obowiązywać od 2026 roku, mają poprawić poziom recyklingu i kontrolę nad surowcami, ale jednocześnie budzą obawy o dostępność niedrogich samochodów.

Zobacz wideo Uprawnienia straży miejskiej względem kierowców

Nowe przepisy zmieniają zasady gry. Sprzedaż bez potwierdzenia może być niemożliwa

Jak podaje projekt unijnego rozporządzenia ELV opublikowany przez Komisję Europejską, planowane jest wprowadzenie obowiązku potwierdzania, że sprzedawany używany samochód nie jest uznany za wycofany z eksploatacji. Bez takiego dokumentu procedury rejestracyjne, przerejestrowanie oraz eksport pojazdu mogą zostać ograniczone zgodnie z zasadami wdrażanymi przez państwa członkowskie. Celem regulacji jest ograniczenie obrotu pojazdami w skrajnie złym stanie technicznym, które dziś często zmieniają właścicieli mimo poważnych usterek. Dla rynku oznacza to więcej kontroli i mniej dowolności. Szczególnie odczuwalne będzie to w segmencie najtańszych aut, gdzie granica między pojazdem używanym a odpadem bywa bardzo cienka.

Jak możemy przeczytać w uzasadnieniu projektu, w pierwszym etapie nowe wymogi obejmą przede wszystkim zawodowych sprzedawców oraz internetowe platformy handlu samochodami. To właśnie te podmioty będą musiały sprawdzać i dokumentować status każdego oferowanego pojazdu. Sprzedaż między osobami prywatnymi nie została jeszcze objęta tym obowiązkiem, choć przepisy pozostawiają możliwość jego rozszerzenia w przyszłości. Szczególną uwagę poświęcono transakcjom transgranicznym. Eksport używanych samochodów bez odpowiedniego potwierdzenia ma zostać wyraźnie ograniczony.

Dwa sposoby potwierdzenia stanu to dodatkowe koszty. Nie każde auto będzie się opłacać

Jak podaje Komisja Europejska w dokumentach towarzyszących reformie rynku pojazdów używanych, Unia przewidziała dwa główne sposoby potwierdzenia, że samochód nadaje się do dalszego użytkowania. Niemniej jednak szczegółowe procedury mają zostać doprecyzowane na poziomie krajowym. Pierwszym jest ważny, pozytywny wynik badania technicznego, drugim niezależna ekspertyza potwierdzająca brak poważnych uszkodzeń. Każda z tych opcji oznacza dodatkowe formalności i koszty po stronie sprzedającego. Krytycy zwracają uwagę, że w przypadku bardzo tanich samochodów koszty uzyskania dokumentów mogą przewyższyć wartość pojazdu. W efekcie część aut zniknie z rynku, bo ich sprzedaż przestanie mieć sens ekonomiczny.

Jak podkreślają analizy unijnej polityki środowiskowej publikowane przez Komisję Europejską, nowe przepisy są częścią szerszej strategii dotyczącej ochrony zasobów i recyklingu. Unia chce lepiej odzyskiwać cenne materiały, takie jak lit, nikiel i kobalt, które znajdują się w pojazdach. Warunkiem jest jednak skuteczne kierowanie zużytych aut do legalnego demontażu. W krajach takich jak Polska skutki mogą być szczególnie odczuwalne. Starsze i tanie samochody stanowią dużą część rynku. Ograniczenie ich dostępności może podnieść ceny i zmniejszyć wybór, choć jednocześnie jest w stanie poprawić ogólną jakość oferowanych pojazdów.

Więcej o: