Filtr cząstek stałych DPF to element układu wydechowego w samochodach z silnikiem Diesla, którego zadaniem jest ograniczanie emisji spalin. W teorii ma oczyszczać się sam podczas jazdy, w praktyce jednak, zwłaszcza przy jeździe miejskiej i krótkich dystansach, często dochodzi do jego zapchania. Problem narasta stopniowo, dlatego wielu kierowców bagatelizuje pierwsze sygnały ostrzegawcze.
Jednym z pierwszych sygnałów jest spadek mocy silnika i ospała reakcja auta na gaz. Samochód może sprawiać wrażenie "przyduszonego", a przy mocniejszym przyspieszaniu reagować wolniej niż zwykle. Często pojawia się również zwiększone zużycie paliwa, bo silnik pracuje w mniej efektywnych warunkach. W bardziej zaawansowanych przypadkach zapala się kontrolka DPF lub check engine, a auto może wejść w tryb awaryjny, ograniczający osiągi. U części kierowców pojawia się też intensywniejszy zapach spalin. Nie jest to regułą, ale bywa jednym z objawów towarzyszących nieprawidłowej regeneracji filtra.
W nowoczesnych dieslach, które regenerują DPF poprzez dodatkowe dawki paliwa, może dojść również do wzrostu poziomu oleju silnikowego. Dzieje się tak wtedy, gdy niespalone paliwo przedostaje się do miski olejowej. To szczególnie niebezpieczne i wymaga szybkiej reakcji.
Najczęstszą przyczyną problemów z filtrem DPF jest jazda na krótkich dystansach, głównie w mieście. Silnik nie osiąga wtedy temperatury potrzebnej do skutecznej regeneracji filtra. Przerywane próby wypalania sadzy sprawiają, że filtr stopniowo traci drożność. Do zapchania DPF przyczyniają się również zaniedbania serwisowe, zły stan wtryskiwaczy, niskiej jakości paliwo czy jazda na niedogrzanym silniku. Im dłużej problem jest ignorowany, tym większe ryzyko, że regeneracja nie będzie już możliwa.
W początkowej fazie zapchania filtra często pomaga tzw. jazda regeneracyjna, czyli kilkanaście-kilkadziesiąt minut jazdy ze stałą prędkością i wyższymi obrotami. Trzeba jednak jasno zaznaczyć, że metoda ta działa wyłącznie przy częściowym zapchaniu DPF. Jeśli filtr jest już zapchany w stopniu zaawansowanym, kontrolki świecą się stale, a auto traci moc, jazda regeneracyjna może nie przynieść efektu, a dalsza eksploatacja tylko pogorszy sytuację.
Jeżeli objawy utrzymują się mimo prób regeneracji, a samochód wchodzi w tryb awaryjny lub sygnalizuje błąd układu wydechowego, wizyta w warsztacie jest konieczna. Dalsza jazda z zapchanym DPF może prowadzić do uszkodzenia turbosprężarki, wtryskiwaczy, a nawet silnika. Czasem możliwe jest profesjonalne czyszczenie filtra, w innych przypadkach konieczna okazuje się jego wymiana. Im wcześniej zareagujesz, tym większa szansa na tańsze rozwiązanie.