W Polsce nie istnieje przepis, który nakazywałby kierowcom jazdę na oponach zimowych. Policjant podczas kontroli sprawdzi wyłącznie stan techniczny ogumienia, czyli głębokość bieżnika i jego zgodność na osi. Gdy bieżnik osiąga 1,6 mm - niezależnie od rodzaju opony - kwalifikuje się do wymiany. I to jest jedyna podstawa do interwencji służb. Prawda jest jednak taka, że jeżdżąc na oponach letnich zimą, można dostać zarówno mandat, jak i mieć problemy z odszkodowaniem, a to może kosztować krocie.
To jednak absolutnie nie oznacza, że prawo stawia letnie opony zimą w roli pełnoprawnego zamiennika zimówek. Eksperci branży oponiarskiej konsekwentnie podkreślają, że wraz ze spadkiem temperatur poniżej kilku stopni, letnia mieszanka traci swoją elastyczność. To zmienia charakterystykę zachowania auta: wydłuża drogę hamowania, obniża stabilność i ogranicza przyczepność przy manewrach. Nawet gdy nie ma śniegu, a asfalt wygląda na suchy, kierowca ma do dyspozycji znacznie mniejszą rezerwę bezpieczeństwa niż latem czy wczesną jesienią.
Policjanci z radomskiej drogówki przypominają również o kwestii starzenia się opon. Nawet ogumienie z pozoru "w dobrym stanie" po sześciu–siedmiu latach zaczyna tracić swoje właściwości, a po dekadzie kwalifikuje się do wymiany, niezależnie od liczby przejechanych kilometrów. To szczególnie ważne zimą, kiedy każdy ubytek przyczepności może mieć bezpośredni wpływ na ocenę sytuacji przez ubezpieczyciela.
Najczęstsze pytanie kierowców brzmi: co się stanie, jeśli do wypadku lub kolizji dojdzie zimą, a samochód jeździł na oponach letnich? Odpowiedź jest dwuetapowa i zależy od rodzaju polisy.
W przypadku ubezpieczenia OC sprawa jest klarowna. Jak tłumaczą prawnicy, zakład ubezpieczeń nie może odmówić wypłaty odszkodowania z OC, ponieważ jazda na letnich oponach zimą nie narusza żadnego z polskich przepisów. Dopóki ogumienie spełnia minimalne normy techniczne, ubezpieczyciel nie ma podstaw prawnych, by przerzucać odpowiedzialność na kierowcę. Nawet art. 362 kodeksu cywilnego dotyczący przyczynienia się poszkodowanego, jest tu trudny do zastosowania - samo używanie letnich opon nie jest zatem uznawane za działanie bezprawne. I to warto sobie zapamiętać, bo to że ubezpieczyciele nie powinni odmawiać odszkodowania powołując się na zły rodzaj ogumienia, wcale nie oznacza, że tego nie robią.
Inaczej wygląda kwestia autocasco. Tutaj kluczowe znaczenie mają Ogólne Warunki Ubezpieczenia, czyli OWU, w których dokładnie opisano okoliczności mogące ograniczyć lub wykluczyć wypłatę świadczenia. Jeśli z zapisów wynika, że kierowca przyczynił się do szkody poprzez niewłaściwe przygotowanie pojazdu do jazdy, ubezpieczyciel ma prawo powołać się na art. 827 kodeksu cywilnego, mówiący o rażącym niedbalstwie. A brak zimowych opon w trudnych warunkach może zostać uznany właśnie za takie niedbalstwo - szczególnie w sytuacji, gdy rzeczoznawca stwierdzi, że przyczyną lub istotnym czynnikiem zdarzenia było ograniczenie przyczepności.
Co ważne, decyzja nie ma charakteru automatycznego. Każdy przypadek analizowany jest indywidualnie, ale w praktyce kierowca musi liczyć się z możliwością obniżenia odszkodowania, dopłaty do naprawy lub w skrajnym scenariuszu - odmowy wypłaty świadczenia z AC.
Zimowa nieodpowiedzialność nie kończy się wraz z roztopami. Kierowcy popełniają błędy także latem. Wysoka temperatura i gorący asfalt działają destrukcyjnie na opony zimowe - ich miękka mieszanka przystosowana jest do zupełnie innych warunków. Tu też łatwiej o niebezpieczne zachowanie się auta w awaryjnej sytuacji. Zatem skutkiem jest nie tylko szybsze zużycie i wzrost zużycia paliwa, ale także gorsze prowadzenie.
Zalecenia są więc niezmienne:
Jazda zimą na letnich oponach jest dziś legalna, ale z motoryzacyjnego punktu widzenia pozostaje rozwiązaniem ryzykownym, a w kontekście polis - potencjalnie kosztownym. Nie grozi za to mandat, jednak w razie kolizji sytuacja kierowcy nie zawsze wygląda różowo. OC go ochroni, ale AC może potraktować sprawę zupełnie inaczej, zwłaszcza jeżeli rzeczoznawca stwierdzi, że wpływ ogumienia na utratę panowania nad pojazdem jest ewidentny.
Zima w Polsce lubi zaskoczyć nagle i brutalnie. A opony, choć wyglądają niepozornie, w takich warunkach decydują o wszystkim. Dlatego zamiast liczyć na szczęście lub na łagodność ubezpieczyciela, lepiej po prostu zmienić ogumienie na właściwe. To jedyny "system bezpieczeństwa", który działa zawsze - niezależnie od tego, co mówią przepisy.