Niemcy wprowadziły kontrole graniczne w październiku 2023 roku w odpowiedzi na zwiększony ruch migrantów na tzw. białoruskim szlaku. Działania te, choć mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa, wywołały chaos w codziennym życiu mieszkańców pogranicza. Jakub Woliński, Polak mieszkający w Görlitz, codziennie doświadcza utrudnień związanych z kontrolami. Twierdzi, że działania niemieckiej policji są niezgodne z prawem i godzą w swobodę przemieszczania się gwarantowaną przez przepisy Schengen.
Przez ten pozew chciałbym pokazać, że nie ma zgody obywateli UE na zniszczenie dorobku niemal 40 lat istnienia Strefy Schengen
- mówi Woliński w rozmowie z portalem WP.
Według relacji Wolińskiego, cytowanej przez WP, niemieccy policjanci wielokrotnie stosowali wobec niego praktyki, które uznał za nękanie. Jednym z bardziej drastycznych przykładów było przeszukanie samochodu, podczas którego funkcjonariusze grozili, że "uszkodzą auto", a jego rzeczy wyrzucili na chodnik. Wtedy usłyszał też od niemieckich policjantów, że mogą zatrzymać go na poboczu przez całą noc. Innym razem, podczas deszczu kazano wysiąść z pojazdu jego córkom. Polak wielokrotnie składał skargi na sposób działania policji, lecz - jak sam podkreśla - spotykał się z odmową i nieprzyjaznym tonem.
W październiku 2023 roku, z pomocą berlińskiego adwokata Christopha Tomettena, Woliński złożył pozew do sądu w Dreźnie. Jak podaje WP, pozew został przyjęty, a sąd poprosił o szczegółowe uzasadnienie. Stroną pozwaną jest Republika Federalna Niemiec, reprezentowana przez Federalną Dyrekcję Policji w Pirnie.
Nawet pozytywny wyrok prawdopodobnie nie zmusi rządu niemieckiego do natychmiastowego zaprzestania kontroli, ale będzie to sygnał, że mieszkańcy obszarów przygranicznych nie zgadzają się na nękanie
- podkreśla Woliński w rozmowie z WP.
Jak pisze portal WP, sprawa Polaka może mieć jednak ograniczony wpływ na politykę Niemiec, ponieważ minister spraw wewnętrznych Nancy Faeser ogłosiła, że kontrole graniczne zostaną przedłużone do marca 2025 roku, a być może jeszcze dłużej. Minister tłumaczyła, że są one konieczne, dopóki ochrona zewnętrznych granic UE nie zostanie wzmocniona.
Problemy wynikające z kontroli granicznych dotykają nie tylko pojedynczych osób, ale całych społeczności przygranicznych. Burmistrz Zgorzelca, Rafał Gronicz, wielokrotnie apelował do władz Saksonii o rozwiązanie problemów komunikacyjnych, jakie wywołują kontrole. Jak pisze WP, jego działania nie przyniosły jednak rezultatów.
Sprawa Wolińskiego może stać się symbolem walki o prawa obywatelskie w UE. Jak zauważa portal WP, nawet jeśli sąd przyzna rację Polakowi, trudno oczekiwać natychmiastowych zmian. Niemniej jednak, wyrok może stać się precedensem i sygnałem dla unijnych instytucji, że działania tego rodzaju są nie do zaakceptowania. Czy pozew Polaka przeciwko Niemcom okaże się początkiem większej zmiany w polityce granicznej UE? Odpowiedź poznamy w najbliższych miesiącach, gdy Sąd Administracyjny w Dreźnie wyda wyrok w tej sprawie.