Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1804 dotyczące rozwoju infrastruktury dla paliw alternatywnych (AFIR) może okazać się kluczowym instrumentem regulacyjnym wspierającym rozwój sieci ładowania w całej Unii Europejskiej. Przepisy te zakładają m.in. obowiązek instalowania stref ładowania dla pojazdów osobowych i dostawczych co maksymalnie 60 kilometrów wzdłuż głównych korytarzy transportowych sieci TEN-T. Każda taka strefa musi oferować łączną moc co najmniej 400 kW, a od 2027 roku – minimum 600 kW, i to w obu kierunkach ruchu.
Zgodnie z AFIR, którego przepisy zaczęły być stosowane we wszystkich państwach członkowskich UE w kwietniu 2024 r., łączna moc infrastruktury ładowania w Polsce powinna zostać dostosowana do liczby zarejestrowanych samochodów z napędem elektrycznym. Ponadto wzdłuż sieci TEN-T muszą zostać regularnie rozmieszczone strefy ładowania, zarówno dla zeroemisyjnych pojazdów osobowych i dostawczych, jak i ciężarówek.
Pod koniec 2025 r. upływają pierwsze terminy realizacji obowiązków związanych z rozbudową infrastruktury ładowania wzdłuż TEN-T. Jak w Polsce wygląda stan prac po pierwszym półroczu 2025 roku? Okazuje się, że przez pierwsze 6 miesięcy b.r. stopień wypełnienia celów dotyczących uruchamiania stref ładowania dla pojazdów osobowych i dostawczych wzdłuż sieci TEN-T w Polsce wzrósł zaledwie o 3 punkty procentowe – z 11 proc. do 14 proc.
Aktualnie największym wyzwaniem wciąż pozostaje zbyt niskie zagęszczenie infrastruktury ładowania w Polsce. Liczba ogólnodostępnych punktów wzdłuż sieci TEN-T przez ostatnie pół roku wzrosła o ponad 12 proc., łącznie do niemal 1000 urządzeń. To teoretycznie wysokie tempo rozwoju i bardzo dobry wynik, ale większość stref ładowania w Polsce wciąż jest od siebie zbyt oddalona w kontekście bardzo restrykcyjnych wymogów AFIR.
– mówi Aleksander Rajch, członek zarządu PSNM.
W sieci bazowej obowiązki wynikające z rozporządzenia (na lata 2025 i 2027) i donoszące się do infrastruktury dla samochodów osobowych są obecnie zrealizowane odpowiednio w ok. 14 proc. oraz 8 proc. Względem wydania "Licznika AFIR" z końca 2024 r. oznacza to wzrost o odpowiednio 3 (cele na 2025 r.) oraz 4 punkty procentowe (cle na rok 2027). Na obecnym etapie wiemy już niestety, że celów i na rok 2025, i na 2027 nie będziemy w stanie zrealizować terminowo
– dodaje Aleksander Rajch.
W pozostałych kategoriach obowiązków, odnoszących się w szczególności do sieci kompleksowej TEN-T i stref ładowania dla pojazdów ciężkich, Polska w praktyce nawet nie zaczęła realizować celów rozporządzenia. Do końca roku 2027 wzdłuż połowy sieci bazowej TEN-T będą musiały funkcjonować przeznaczone dla pojazdów ciężkich (eHDV) strefy ładowania o mocy co najmniej 2800 kW każda. Do 2030 r. moc każdej takiej strefy powinna wzrosnąć aż do 3600 kW. Na dziś wypełnienie wyżej opisanych celów wynosi w Polsce 0 proc. Ogólnodostępne punkty ładowania dla elektrycznych ciężarówek funkcjonują w zaledwie 3 lokalizacjach, położonych między sobą w zbyt dużych odległościach z perspektywy wymogów AFIR.